Przestępstwo

Pozostałe

Reaguj na przemoc wobec dzieci – to Twój obowiązek!

Karna ochrona dzieci

13 lipca weszły w życie przepisy zapewniające lepszą prawnokarną ochronę dzieci przed najcięższymi przestępstwami. Kary dla przestępców będą nie tylko surowsze, ale przede wszystkim przepisy wprowadzają prawny obowiązek zawiadamiania organów ścigania przez osoby, które mają wiedzę o przestępstwie popełnionym wobec dziecka.

Nowelizacja Kodeksu karnego oraz ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich ma na celu podwyższenie poziomu ochrony małoletnich, ze szczególnym uwzględnieniem dzieci poniżej 15 lat, a także osób nieporadnych ze względu na swój stan psychiczny lub fizyczny. Ustawa zaostrza odpowiedzialność za spowodowanie ciężkiego uszczerbku na zdrowiu. Surowiej ma też być karane znęcanie się fizyczne bądź psychiczne nad osobą nieporadną ze względu na wiek, stan psychiczny lub stan fizyczny.

Zdaniem Prezydenta RP, ochrona dóbr dziecka, polegająca na walce z przestępczością w nie wymierzoną, w szczególności ochrona przed grożącą im przestępczością seksualną, powinna mieć najwyższy priorytet. 

Dziecko – podmiot, a nie przedmiot praw

- "Wyższe kary za przestępstwa wobec dzieci oraz kary za brak reakcji na najcięższe przestępstwa popełniane wobec dzieci, są potrzebne tak samo, jak edukacja na szeroką skalę w tym zakresie. Nie może być tak, że prawo  przewiduje jednakową karę za kradzież telewizora i przestępstwo dokonane na dziecku, to jest niezgodne choćby ze sprawiedliwością społeczną"  – podkreśla Rzecznik Praw Dziecka Marek Michalak.

Rzecznik wskazuje, że kluczowe jest to, że dziecko w końcu będzie traktowane priorytetowo w postępowaniach sądowych. Nowelizacja Kodeksu karnego w ocenie Rzecznika to również kontynuacja i wzmocnienie prowadzonej od kilku lat kampanii społecznej RPD „Reaguj na przemoc wobec dzieci. Masz prawo”. – "Od 13 lipca to obowiązek. Ważne, żeby ludzie wiedzieli, że rzeczywistość od tego dnia jest nieco inna i za brak reakcji, czy odwracanie głowy w sytuacji, gdy dziecku dzieje się krzywda, można ponieść konsekwencje. Liczę, że – z jednej strony – ludzie będą częściej właściwie reagować, ale też że powstrzymają się od zachowań niewłaściwych, godzących w dziecięcą podmiotowość" – zaznaczył RPD.

Jakie zmiany niosą ze sobą nowe przepisy kodeksu karnego?


Nowością, która ma zwiększyć karnoprawną ochronę ofiar przestępstw, jest wprowadzenie powszechnego obowiązku zawiadomienia organu powołanego do ścigania przestępstw o karalnym przygotowaniu albo usiłowaniu lub dokonaniu przestępstw przeciwko życiu i zdrowiu, wolności oraz przeciwko wolności seksualnej i obyczajności wymierzonych w dobro dziecka. Od tej pory każda osoba, która posiądzie wiedzę np. o akcie pedofilskim będzie miała nie tylko społeczny, ale też prawny obowiązek zawiadomienia o tym fakcie organów ścigania. Jeśli tego nie zrobi, grozić jej będzie kara do 3 lat pozbawienia wolności.

Osoba, która posiądzie wiedzę np. o ciężkim przestępstwie popełnianym wobec dziecka, ma więc teraz nie tylko społeczny, ale też prawny obowiązek zawiadomienia o tym fakcie organów ścigania. Niezawiadomienie podlega karze pozbawienia wolności do lat 3.

Zaostrzone zostały kary m.in. za zatrzymanie, uprowadzenie, porzucenie dziecka, a także w przypadku, kiedy skutkiem porzucenia jest śmierć dziecka. Zaostrzona została również odpowiedzialność wobec przestępców, którzy dopuszczą do okaleczenia dziecka czy handlu dziećmi. Na przykład: dotąd, zgodnie z art. 156 K.k., za dokonanie przestępstwa ciężkiego uszczerbku na zdrowiu dziecka do lat 15 sprawcy groziła kara pozbawienia wolności od roku do 10 lat. Dzięki prezydenckiej ustawie, sprawcy takiego przestępstwa grozić będzie teraz kara pozbawienia wolności od 3 do 15 lat.
Osoba, która spowoduje ciężki uszczerbek na zdrowiu w postaci pozbawienia człowieka wzroku, słuchu, mowy, zdolności płodzenia, innego ciężkiego kalectwa, ciężkiej choroby nieuleczalnej lub długotrwałej, choroby realnie zagrażającej życiu, trwałej choroby psychicznej, całkowitej albo znacznej trwałej niezdolności do pracy w zawodzie bądź trwałego, istotnego zeszpecenia czy zniekształcenia ciała, podlega karze pozbawienia wolności na czas nie krótszy niż 3 lata.
Osoba, która dokona ciężkiego uszczerbku na zdrowiu i skutkiem tego czynu jest śmierć człowieka - podlega karze pozbawienia wolności od lat 5, karze 25 lat albo dożywotniego pozbawienia wolności.
Osoba znęcająca się fizycznie i psychicznie nad osobą nieporadną ze względu na wiek, stan psychiczny lub stan fizyczny - podlega karze więzienia od 6 miesięcy do lat 8.
Bardziej surowo karane będzie bezprawne pozbawienie wolności osoby poniżej 15 roku życia; kara wynosi od 2 do 12 lat więzienia.
Uzupełniona została lista okoliczności, które sąd uwzględnia wymierzając karę: jeśli przestępstwo zostanie dokonane na szkodę osoby nieporadnej ze względu na wiek lub stan zdrowia, sąd musi wziąć to pod uwagę i wymierzyć odpowiednio wyższą karę. Sądy w sprawach karnych będą więc odtąd obligatoryjnie sprawdzać, czy w wyniku przestępstwa nie ucierpiało dziecko. Jeśli ucierpiało, wymierzona kara będzie wyższa. Dzięki nowym przepisom zmienione zostały bowiem ogólne dyrektywy wymiaru kary, poprzez uzupełnienie zawartego w art. 53 § 2 k.k. katalogu okoliczności, które sąd uwzględnia wymierzając karę. Wprowadzenie dodatkowej okoliczności do dyrektyw wymiaru kary oznacza, że sądy - wymierzając karę we wszystkich sprawach karnych - będą teraz zobowiązane do sprawdzenia, czy przestępstwo nie zostało popełnione na szkodę małoletniego. W przypadku ustalenia, że tak było, sąd powinien wymierzyć karę wyższą niż w przypadku przestępstwa analogicznego, ale popełnionego bez szkody na małoletnim.

Skąd zmiany?

Inicjatorem nowelizacji Kodeksu karnego w tym zakresie był Rzecznik Praw Dziecka Marek Michalak, który propozycje zmian przedstawił Prezydentowi RP Andrzejowi Dudzie. Inicjatywą prezydencką zostały one skierowane do parlamentu. 

Impulsem do przygotowania przygotowanych zmian w przepisach karnych były wnioski wypracowane w ramach działalności Zespołu Analiz Systemowych, płynące z analizy problemów społecznych i prawnych zasygnalizowanych przez Rzecznika Praw Dziecka. Zespół Analiz Systemowych został powołany przez Szefa Kancelarii Prezydenta RP w celu formułowania propozycji zmian obowiązujących regulacji prawnych w oparciu o sprawy obywateli, które były przedmiotem rozpoznania przez Biuro Interwencyjnej Pomocy Prawnej Kancelarii Prezydenta RP i zaproszonych do współpracy w ramach Zespołu: Rzecznika Praw Dziecka, Rzecznika Praw Obywatelskich, Rzecznika Praw Pacjenta oraz Rzecznika Finansowego. 

Projekt został opracowany przy współudziale Biura Interwencyjnej Pomocy Prawnej KPRP, które w ramach swojej działalności, dokonuje weryfikacji i oceny poszczególnych, indywidualnych spraw oraz postulatów przedkładanych przez obywateli Prezydentowi RP, a przekazywanych do rozpoznania Biuru Interwencyjnej Pomocy Prawnej. Dogłębna analiza tych pojedynczych przypadków pozwala na systematyczne wypracowywanie rekomendacji stanowiących podstawę do formułowania systemowych rozwiązań w zakresie zmian regulacji prawnych. Przygotowywane przez Biuro Interwencyjnej Pomocy Prawnej rozwiązania nie tylko prowadzą do poprawy sytuacji w jednostkowych przypadkach, ale w szczególności przyczyniają się do tworzenia prawa lepiej służącego wszystkim obywatelom.

Konsekwencja przynosi efekty

Przeprowadzane cyklicznie badania dotyczące zjawiska przemocy wobec najmłodszych dowodzą, że zmieniają się zarówno postawy, jak i topnieje skala zjawiska Zgodnie jednak z powiedzeniem, że nigdy nie jest tak dobrze, by nie mogło być lepiej – Rzecznik Praw Dziecka nadal zabiega o lepszą ochronę praw najmłodszych obywateli Polski i przekonuje, że pomóc w tym może wprowadzenie Narodowej Strategii na Rzecz Walki z Przemocą Wobec Dzieci, która powinna obejmować kompleksowe podejście nakierowane na zapobieganie, ochronę i wsparcie dla ofiar przemocy.

Rzecznik, występując do Rządu z wnioskiem o opracowanie Narodowej Strategii, wskazywał, że o  opracowanie narodowych strategii apeluje m.in. ONZ, ale też Unia Europejska. – "Rząd powinien wziąć na siebie odpowiedzialność za przygotowanie tego dokumentu, który wskazywałby na priorytety naszych działań. Mam wrażenie, że moglibyśmy zrobić więcej, gdybyśmy nie byli tak rozproszeni" – przekonuje Rzecznik.

A pytany o efekty wprowadzonych zmian w obszarze prawa karnego podaje, że Episkopat Polski już zmienił wytyczne ws. reagowania na wykorzystywanie seksualne dzieci. 

– "Biskupi i przełożeni zakonni mają obowiązek zgłaszania organom ścigania przypadków wykorzystywania seksualnego małoletnich przez duchownych" - powiedział w rozmowie z PAP koordynator ds. ochrony dzieci i młodzieży KEP o. Adam Żak.

Obserwuj nas na:

Potrzebujesz porady prawnej?

KOMENTARZE (0)

Nie dodano jeszcze żadnego komentarza. Bądź pierwszy!!


Dodaj komentarz

DODAJ KOMENTARZ

ZOBACZ TAKŻE:

  • 19.5.2016

    Urlop ojcowski - Kiedy przysługuje urlop ojcowski i w jakim wymiarze?

    Pracownicy – ojcowie, mogą korzystać z urlopu ojcowskiego od 2010 roku. Instytucja ta została wprowadzona do Kodeksu pracy ustawą z dnia 6 grudnia 2008 roku o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz (...)

  • 28.2.2018

    Jak może bronić się ofiara przemocy?

    Niestety, ale przemoc w rodzinie nie jest już tylko opisem z norm prawnych, ale także polską rzeczywistością. Ofiary czują się bezsilne, ale czy słusznie, czy prawo rzeczywiście ich nie wspiera? (...)

  • 22.11.2016

    Alimenty od dziadków

    Pojęcie obowiązku alimentacyjnego, zostało określone w art. 128 kodeksu rodzinnego i opiekuńczego, jako obowiązek dostarczania środków utrzymania, a w miarę potrzeby także środków (...)

  • 6.2.2019

    Bezpieczny pobyt w placówce całodobowej opieki

    Jeśli ktoś z twojej rodziny wymaga całodobowej opieki w placówce i masz podejrzenia, że personel nie sprawuje należytej opieki nad podopiecznymi, reaguj. Jak? 

  • 30.8.2017

    Dobro dzieci ma być jeszcze bardziej chronione

    Sądy rodzinne będą miały obowiązek zawiadamiania prokuratury o sprawach, w których jest zagrożone dobro dziecka i o prowadzonych z urzędu postępowaniach dotyczących władzy rodzicielskiej.