Zbiorowe prawo pracy

Związek zakładowy w strukturach ponadzakładowych - opinia prawna

Stan faktyczny

Jesteśmy zakładową organizacją, której organ nadrzędny (określony w statucie jako Rada Związku) jakiś czas temu podjął decyzję (zgodnie z kompetencjami Rady) o wstąpieniu w struktury mającej zasięg krajowy. Naszym zdaniem ten fakt powinien spowodować przyjęcie statutu tegoż związku "krajowego" i wpisanie nas do KRS pod kolejnym numerem w "Krajówce" jako jednostki terenowe (wszystkich organizacji zakładowych zrzeszonych w obecnych na ten dzień w "starych" strukturach), a co za tym idzie, wykreślenie z dotychczasowego wpisu w KRS. Rada zgłosiła tylko jedną jednostkę terenową (na 3 istniejące). Nie wiemy czy było to celowe działanie, czy nieznajomość przepisów prawa. Obecnie ten sam organ Związku (naszym zdaniem już niezgodnie z zapisami statutowymi, bo powołuje się na zapis już nieistniejącego statutu) chce wystąpić ze struktur krajowych, chcąc stworzyć własne struktury krajowe. Nasza organizacja zakładowa nie chce zmieniać tego stanu, chcąc pozostać w obecnych strukturach. Czy jest to możliwe? Sposób tworzenia związku zawodowego określa rozdział 2 Ustawy o związkach zawodowych. W Art.12.2. jest mowa m. in. o uchwaleniu statutu. Jak wiemy, zakładowe organizacje często powstają bazując na statutach istniejących organizacji, dających możliwość założenia takiej organizacji. Czy tak powstała organizacja zakładowa może zmienić struktury ponadzakładowe (międzyzakładowe) i czy wymagana jest wtedy zgoda organu ponadzakładowego? Czy zakładowa organizacja jest wtedy kontynuatorem ciągłości organizacyjnej i następcą prawnym tej, która powstała na podstawie "podczepienia" się pod statut już istniejących struktur i chce je zmienić? Prawdopodobnie nie będzie musiało dojść do zmiany nazwy Związku. Czy taka zmiana niesie za sobą konieczność wypełniania na nowo deklaracji członkowskich zrzeszonych dotychczas związkowców?

Opinia prawna

Przedstawiony stan faktyczny nie jest jednoznaczny. Konieczne jest zatem dokonanie analizy następujących wariantów:

  • zakładowa organizacja związkowa (zwana w stanie faktycznym „zakładową organizacją”) przystąpiła do ogólnopolskiego zrzeszenia związków zawodowych,
  • zakładowa organizacja związkowa została rozwiązana a jej członkowie przystąpili do ogólnokrajowego związku zawodowego,
  • zakładowa organizacja związkowa nie została rozwiązana a jej członkowie przystąpili do ogólnokrajowego związku zawodowego.

Na wstępie tych rozważań należy zauważyć, że ustawa z dnia 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych (t.j. Dz. U. z 2001r., nr 79, poz. 854 ze zm.) nie rozstrzyga przedstawionych problemów. Z ogólnych unormowań można jednak wyciągnąć pewne wnioski. W szczególności uwagę zwraca to, że znaczną część postanowień dotyczących związku zawodowego ustawodawca pozostawia do unormowania w statutach związków. Zgodnie z art. 9 uzz statuty oraz uchwały związkowe określają swobodnie struktury organizacyjne związków zawodowych. Z analizy stanu faktycznego wynika, że Rada Związku - zgodnie ze swoimi kompetencjami - podjęła decyzję „o wstąpieniu w struktury mającej zasięg krajowy”. To wskazywałoby na przystąpienie zakładowej organizacji związkowej do ogólnopolskiego zrzeszenia związków zawodowych. W tym wypadku nie następuje rozwiązanie zakładowej organizacji związkowej, gdyż przystępuje ona do ogólnopolskiego zrzeszenia związków zawodowych jako związek zawodowy. Oznacza to również, że nie powinno nastąpić wykreślenie zakładowej organizacji związkowej w KRS.

Wskazuje Pan, że Rada Związku zamierza wystąpić ze struktur krajowych i założyć własne struktury krajowe. Skoro zaś nadal istnieje związek zawodowy, to obowiązuje go treść statutu i to ona rozstrzyga o tym, jaki organ dysponuje uprawnieniem do wystąpienia z ogólnopolskiego zrzeszenia związków zawodowych i założenia własnych struktur krajowych. Sposób wystąpienia zakładowej organizacji związkowej z ogólnopolskiego zrzeszenia związków zawodowych powinien być uregulowany w statucie ogólnopolskiego zrzeszenia związków zawodowych. Nie powinno być żadnych przeszkód w możliwości wystąpienia z takiego zrzeszenia tym bardziej, że zgodnie z art. 1 ust. 1 uzz związek zawodowy jest w swojej działalności statutowej niezależny m.in. od innych organizacji (w tym również od ogólnopolskich zrzeszeń związków zawodowych). Ograniczenia w tym zakresie byłyby również sprzeczne z zasadą swobody i dobrowolności w tworzeniu i przystępowaniu do organizacji związkowych. Nie ma tu również mowy o jakimkolwiek następstwie prawnym, gdyż przez cały czas mamy do czynienia z tą samą zakładową organizacją związkową, która wstąpiła do ogólnopolskiego zrzeszenia związków zawodowych. Taka zmiana nie niesie za sobą konieczności wypełniania na nowo deklaracji członkowskich, gdyż są one nadal aktualne.

Kolejnym z możliwych wariantów jest to, że zakładowa organizacja związkowa została rozwiązana a jej członkowie przystąpili do ogólnokrajowego związku zawodowego. Trudno byłoby mówić o przystąpieniu zakładowej organizacji związkowej do ogólnokrajowego związku zawodowego, gdyż mielibyśmy wtedy do czynienia z przystąpieniem jednego związku zawodowego do innego związku zawodowego. W tym wypadku w istocie nastąpiłoby utworzenie całkiem nowego związku zawodowego. Z analizy stanu faktycznego wynika zaś, że doszło do wstąpienia do struktury krajowej, a zatem struktura krajowa pozostała „nietknięta”. W tym wypadku powinna być podjęta przez uprawniony organ uchwała o rozwiązaniu zakładowej organizacji związkowej. Sposób przystąpienia nowych członków do ogólnokrajowego związku zawodowego reguluje jego statut. To on rozstrzyga także o strukturze organizacyjnej związku (art. 13 pkt 7 uzz) i to jego treść wpływa na dokonanie wpisu w KRS kolejnych jednostek organizacyjnych (terenowych). W takiej sytuacji wystąpienie z ogólnokrajowego związku zawodowego musi się wiązać z rezygnacją z członkostwa w tym związku. Zgoda związku nie jest oczywiście do tego potrzebna, gdyż członkostwo w niej jest dobrowolne. Z uwagi na rozwiązanie zakładowej organizacji związkowej konieczne byłoby ponowne utworzenie związku zawodowego. W tym wypadku obowiązuje normalna procedura tworzenia związku zawodowego.

Można też wyobrazić sobie sytuację, gdy zakładowa organizacja związkowa nie została rozwiązana a jej członkowie przystąpili do ogólnokrajowego związku zawodowego. Podobnie jak w pierwszym wariancie, nie następuje rozwiązanie zakładowej organizacji związkowej. Oznacza to również, że nie powinno nastąpić wykreślenie zakładowej organizacji związkowej w KRS. Jednakże decyzję o wystąpieniu z ogólnopolskiego zrzeszenia związków zawodowych powinni podjąć poszczególni członkowie związku. Założenie własnych struktur krajowych zakładowej organizacji związkowej należy do kompetentnych organów tego związku. Nie ma tu również mowy o jakimkolwiek następstwie prawnym, gdyż przez cały czas mamy do czynienia z tą samą zakładową organizacją związkową. Taka zmiana nie niesie za sobą konieczności wypełniania na nowo deklaracji członkowskich, gdyż są one aktualne.

Obserwuj nas na:

Potrzebujesz porady prawnej?

KOMENTARZE (0)

Nie dodano jeszcze żadnego komentarza. Bądź pierwszy!!


Dodaj komentarz

DODAJ KOMENTARZ

ZOBACZ TAKŻE: