e-prawnik.pl Porady prawne

Odpowiedzialność karna z ustawy o dostępie

Pytanie:

Zarówno wójt, starosta jak i wojewoda byli przeze mnie wielokrotnie skarżeni o bezczynność w przedmiocie udostępnienia żądanych informacji publicznych. Bezczynność polegała na wymijających odpowiedziach, odpowiedział częściowych, na braku odpowiedzi w terminie itd. Przed WSA zapadło szereg prawomocnych wyroków stwierdzających bezczynność organów i nakazujących skarżonym udostępnienie informacji zgodnie z moim wnioskiem. Skarżeni tylko w części wypełnili ten obowiązek. W części stwierdzili, że informacji nie posiadają, w części jej nie udzielili bez żadnego wyjaśnienia. W jakich okolicznościach można zastosować przepisy karne z art. 23 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Jakie przesłanki muszą być spełnione aby skierować oskarżenie do prokuratury, czy konieczny jest:prawomocny wyrok WSA czy wystarczy samo uzasadnione przeświadczenie skarżącego, że organ informacji publicznej nie udziela, czy skarżony winien być w takim przypadku urzędnik nieudzielający odpowiedzi (udzielający odpowiedzi wymijającej), czy też jego przełożony: wójt, starosta lub wojewoda?

Masz inne pytanie do prawnika?

Odpowiedź prawnika: Odpowiedzialność karna z ustawy o dostępie

5.4.2012

Art. 23 ustawy o dostępie do informacji publicznej zawiera tylko enigmatyczne stwierdzenie, że kto wbrew nałożonemu na niego obowiązkowi nie udostępnia informacji publicznej podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku. Nieudostępnienie informacji na wniosek będzie miało miejsce wtedy, gdy zobowiązany podmiot w ogóle nie udostępnia informacji, albo gdy wydaje decyzję lub podobne rozstrzygnięcie bez wskazania ustawowych powodów, które mogą skutkować wydaniem takiej decyzji. Realizacja znamion czynu zabronionego, w sytuacji pierwszej, następuje dopiero z momentem upływu ustawowego terminu do udostępnienia informacji, a w sytuacji drugiej, z chwilą wydania bez podstawy prawnej decyzji odmownej (Rozbicka-Ostrowska Mirosława, Kamińska Irena „Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz" Warszawa 2008 Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis (wydanie I) ss. 176). Jak podkreśla się w doktrynie właściwie wszystko co znajduje się w posiadaniu podmiotów zobowiązanych do udostępniania informacji publicznej, a nie jest objęte szczególnymi wyłączeniami, należ udostępnić (Czarny-Drożdżejko E. Artykuł Cz.PKiNP 2005/2/147).

Sprawcą tego przestępstwa może być osoba kierująca podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji lub osoba, której kierownik jednostki np. wójt udzielił pełnomocnictwa do udostępniania informacji publicznej. Prawdopodobnie wójt, starosta czy wojewoda udzielili pełnomocnictwa do udostępniania przez określonych pracowników informacji publicznej. Zatem to oni będą mogli być pociągnięci do odpowiedzialności karnej z przepisu art. 23 ustawy. Aby pociągnąć osoby do odpowiedzialności karnej za nieudzielenie informacji publicznej muszą zostać spełnione 3 warunki:

  • na osobie ciąży ustawowy obowiązek udzielenia informacji

  • wniosek został do tej osoby skierowany

  • osoba jest w posiadaniu żądanej informacji

Same twierdzenia urzędników, że nie posiadają informacji na dany temat nie stoją na przeszkodzie ewentualnemu wniesieniu zawiadomienia o popełnieniu przestępstwa. Jeśli jednak organ prowadzący postępowanie stwierdzi, że faktycznie jest tak, jak twierdzą pracownicy urzędu, to umorzy postępowanie. Ponadto nie popełnia przestępstwa z art. 23 ustawy osoba, która w zakresie informacji publicznej odsyłałaby Pana do innej właściwej komórki organizacyjnej (Aleksandrowicz Tomasz R. „Komentarz do ustawy o dostępie do informacji publicznej" Warszawa 2008 Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis (wydanie IV) ss. 296).

Postanowienie o wszczęciu dochodzenia wydaje się, gdy zachodzi uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa. Podstawą faktyczną takiej decyzji może być taki zespół danych, który obiektywnie uprawdopodabnia fakt popełnienia przestępstwa, a subiektywnie zaś wywołują wysoki stopień podejrzenia co do zaistnienia tego faktu (Grzeszczyk Wincenty „Najnowsze wydanie: Kodeks postępowania karnego. Komentarz" Warszawa 2008 Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis (wydanie VI) ss. 752). Tym bardziej, gdy posiada Pan wyroki WSA stwierdzające bezczynność organów uprawdopodobnienie faktu popełnienia przestępstwa wydaje się mieć mocniejsze podstawy.

Warto również wskazać, iż wprowadzenie żądającego informacji w błąd, przez udzielenie niezgodnej z rzeczywistością odpowiedzi co do faktu posiadania informacji, jest przesłanką powodującą powstanie możliwości poniesienia odpowiedzialności w trybie art. 23 ustawy w zbiegu z innymi przepisami określonymi w Kodeksie karnym (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 13 października 2005 r., IV SAB/Wr 41/2005, niepubl.). Niestety - poza wyrokiem wskazanym powyżej - nie posiadamy odpowiedniego orzecznictwa odnoszącego się do przedstawionej materii.

Potrzebujesz porady prawnej?

KOMENTARZE (0)

Nie dodano jeszcze żadnego komentarza. Bądź pierwszy!!


Dodaj komentarz

DODAJ KOMENTARZ