Poddanie się egzekucji a przelew wierzytelności

Pytanie:

Na podstawie umowy przelewu powierniczego wierzytelności nabyłem prawa do wierzytelności wynikającej z aktu notarialnego - przeniesienia własności nieruchomości. W tym dokumencie dłużnik (nabywca nieruchomości) zobowiązał się do zapłaty reszty ceny w określonym terminie (który upłynął bezskutecznie) i co do tego obowiązku poddał się rygorowi egzekucji w myśl art. 777 par. 1 pkt 4 kpc. Wiem, że ja na podstawie wspomnianej umowy przelewy powierniczego wierzytelności mógłbym uzyskać nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym załączywszy do pozwu choćby kserokopię tego aktu notarialnego. A czy jest możliwe abym jako taki nabywca uzyskał na siebie klauzulę wykonalności na podstawie zapisu o poddaniu się przez dłużnika rygorowi egzekucji w myśl art. 777 par. 1 pkt 4 kpc.? Jeżeli tak, to czy umowa przelewu powierniczego musiałaby zostać z obu stron potwierdzona co do własnoręczności podpisów i wraz z tym aktem notarialnym złożona w sądzie właściwym miejscowo dla mnie / dla dłużnika?

Masz inne pytanie do prawnika?

ODPOWIEDŹ PRAWNIKA

Zgodnie z przepisem art. 509 Kodeksu cywilnego, wierzyciel może bez zgody dłużnika przenieść wierzytelność na osobę trzecią (przelew), chyba że sprzeciwiałoby się to ustawie, zastrzeżeniu umownemu bądź też właściwości zobowiązania. Wraz z wierzytelności przechodzą na nabywcę wszelkie związane z nią prawa, w szczególności o zaległe odsetki.

Jeśli dłużnik poddał się w akcie notarialnym egzekucji, sam akt notarialny wraz z powyższą klauzulą stanowi tytuł egzekucyjny i w takim przypadku wystarczające jest uzyskanie klauzuli wykonalności na tym akcie - będzie on wówczas stanowił tytuł wykonawczy i na jego podstawie możliwe będzie skierowanie sprawy do egzekucji komorniczej.

Nie jest jednolicie rozstrzygnięte w orzecznictwie Sądu Najwyższego zagadnienie nadania klauzuli wykonalności na tytule egzekucyjnym na nabywcę wierzytelności w sytuacji, gdy tytuł egzekucyjny został uzyskany przed przeniesieniem wierzytelności. W orzeczeniu z dnia 22 lutego 1984 r. (III CZP 2/84) Sąd najwyższy stwierdził, iż nadanie klauzuli wykonalności tytułowi egzekucyjnemu wydanemu na rzecz wierzyciela, który przeniósł wierzytelność na osobę trzecią (art. 509 kc), wyłącza nadanie klauzuli wykonalności na rzecz tej osoby. Orzeczenie to zostało nieprzychylnie przyjęte przez doktrynę prawa (krytyczne glosy Trzepiński Marka oraz Mojak Jana).

Natomiast w orzeczeniu z dnia 4 sierpnia 1992 r. (III CZP 94/92) Sąd Najwyższy uznał iż, dopuszczalne jest nadanie klauzuli wykonalności na rzecz nabywcy wierzytelności także w przypadku, gdy przed przeniesieniem wierzytelności - na wniosek zbywcy - sąd już nadał na jego rzecz tytułowi egzekucyjnemu klauzulę wykonalności.

W uzasadnieniu powyższego orzeczenia SN wskazał, że przepis art. 788 § 1 kpc odnosi się do wszelkich wypadków następstwa prawnego, a między innymi - jeżeli chodzi o następstwo po stronie wierzyciela - także przelewu wierzytelności. W przepisie tym wymaga się jedynie, by zmiana w osobie wierzyciela zaszła po powstaniu tytułu egzekucyjnego albo nawet przed jego powstaniem w toku sprawy, gdy tytułem jest orzeczenie sądu.

Biorąc pod uwagę powyższe orzeczenie oraz aprobatę przez środowisko prawnicze ustalonego przez Sąd Najwyższy poglądu (aprobująca glosa Jankowskiego Janusza) można wskazać, iż dopuszczalne jest uzyskanie przez nabywcę wierzytelności klauzuli wykonalności na akcie notarialnym, w którym dłużnik poddał się egzekucji. Może więc Pan w oparciu o przedstawione rozważania wystąpić do sądu właściwego dla miejsca zamieszkania dłużnika o nadanie temu tytułowi egzekucyjnemu na Pańską rzecz klauzuli wykonalności.

Jeśli natomiast chodzi o formę umowy przelewu wierzytelności (formę czynności prawnej) należy zauważyć, iż przepis art. 511 kc, wskazuje na „stwierdzenie pismem" umowy przelewu wierzytelności. Wspomniana fraza nie odnosi się więc do formy czynności prawnej lecz do istnienia pisma stwierdzającego przelew wierzytelności. Umowa może więc zostać dokonana w zwykłej formie pisemnej. Teza ta została potwierdzona w wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 8 marca 2005 r. (I ACa 1516/2004): ustawodawca w art. 511 kc mówi o „stwierdzeniu" przelewu wierzytelności pismem, a nie o zawarciu przelewu w formie pisemnej. Czym innym jest dokonanie czynności prawnej w formie pisemnej, a czym innym „stwierdzenie" pismem, iż określona czynność została dokonana.

Stwierdzenie pismem" nie odnosi się bowiem do formy czynności prawnej, a jedynie do istnienia pisma stwierdzającego, że umowa przelewu została przez strony zawarta".

Dla uzyskania klauzuli wykonalności konieczne będzie więc złożenie w sądzie właściwym dla miejsca zamieszkania dłużnika przez Pana jako wierzyciela wniosku o nadanie klauzuli wykonalności. Do wniosku prawo wymaga załączenia umowy przelewu wierzytelności w formie pisemnej zwykłej.

Potrzebujesz porady prawnej?

KOMENTARZE (0)

Nie dodano jeszcze żadnego komentarza. Bądź pierwszy!!


Dodaj komentarz

DODAJ KOMENTARZ

ZOBACZ TAKŻE:

  • 14.9.2014

    Hipoteka przymusowa - czym jest i jak ją ustanowić?

    W obrocie gospodarczym nierzadko spotyka się nieuczciwych kontrahentów. Dlatego też popularnym i skutecznym sposobem na zabezpieczenie swoich interesów jest stosowanie stworzonych ku temu (...)

  • 8.10.2018

    Co to jest hipoteka i jak ją ustanowić?

    Hipoteka jest tzw. rzeczowym środkiem zabezpieczenia wierzytelności. Należy do grupy ograniczonych praw rzeczowych. Ustanawia się ją dla zabezpieczenia wierzytelności na nieruchomościach oraz na (...)

  • 17.7.2014

    Formy zabezpieczenia wierzytelności

    W zależności od wysokości zobowiązania możliwe są różne sposoby jego zabezpieczenia. W niniejszym artykule omówione zostały najczęstsze sposoby zabezpieczenia roszczeń stosowane (...)

  • 8.8.2006

    Bankowy tytuł egzekucyjny

    Bank, jako instytucja zawodowo zajmująca się udzielaniem kredytów musi mieć zapewnioną możliwość ich szybkiego odzyskiwania, jeżeli jego wierzytelność znajduje się w niebezpieczeństwie. Pozostawienie (...)

  • 22.2.2012

    Faktoring - istota i zastosowanie

    Spośród wielu nowych typów umów, które znajdują szerokie zastosowanie w naszym systemie prawnym, factoring jest instytucją mało znaną i niedocenianą przez przedsiębiorców. Umowa factoringu (...)