Uzupełnienie zachowku

Pytanie:

W 2006 roku moi żyjący wówczas rodzice dokonali darowizny aktem notarialnym na rzecz swojej wnuczki - mojej siostrzenicy. Przedmiotem darowizny był dom z działką, w którym zamieszkały wnuczka z moją siostrą. Wnuczka ta miała im zapewnić dożywocie. W 2007 roku zmarła moja mama, która przed śmiercią poleciła obdarowanej zrzeknięcie się na moją korzyść części działki (około 60m2), która to działka stanowi dojazd do mojej działki. Niestety, ani siostra, ani wnuczka nie zamierzają tego uczynić i nawet żyjący mój ojciec nie może ich do tego nakłonić,gdyż jest z tego powodu szykanowany, a ma już 87 lat. W 2008 roku wniosłam sprawę o nabycie spadku, w skład którego weszły tylko pozostałe grunty rolne. Sąd przyznał mnie, siostrze i mojemu ojcu po 1/3 części. Ojciec chce się zrzec swojej części na moją korzyść, ale siostra nie. Czuję się pokrzywdzona, gdyż siostra w rezultacie otrzymała spadek i służebność w domu podarowanym przez moich rodziców jej córce. Czy mogę wystąpić z wnioskiem o zachowek?

Masz inne pytanie do prawnika?

ODPOWIEDŹ PRAWNIKA

Zasadniczo nie ma przeszkód aby dochodziła Pani sumy koniecznej do uzupełnienia zachowku (zachowek to kwota pieniężna) od siostrzenicy, pod warunkiem jednak, iż wartość części nieruchomości, jaką Pani otrzymała, jest mniejsza niż wartość zachowku, jaki powinna Pani otrzymać w związku ze śmiercią matki.

Wszelkie darowizny dokonane przez spadkodawcę w terminie 10 lat, licząc wstecz od dnia otwarcia spadku, na rzecz osób nie będących spadkobiercami, dolicza się do spadku obliczając należny spadkodawcy zachowek. Osobami, które w pierwszej kolejności są zobowiązane do wypłaty zachowku są spadkobiercy, jeśli jednak osoba uprawniona do zachowku nie może otrzymać od spadkobierców sumy koniecznej na uzupełnienie zachowku, może skierować swoje roszczenie do tego, kto został obdarowany.

Zgodnie z przepisem art. 1000 § 1 kc, jeżeli uprawniony nie może otrzymać od spadkobiercy należnego mu zachowku, może on żądać od osoby, która otrzymała od spadkodawcy darowiznę doliczoną do spadku, sumy pieniężnej potrzebnej do uzupełnienia zachowku. Jednakże obdarowany jest obowiązany do zapłaty powyższej sumy tylko w granicach wzbogacenia będącego skutkiem darowizny.

Z powyższego wynika, że w przypadku dziedziczenia ustawowego i dokonania znacznej darowizny na rzecz osoby nie będącej spadkobiercą, ma Pani możliwość dochodzenia sumy niezbędnej do uzupełnienia zachowku. W związku z tym, konieczne będzie ustalenie wysokości pełnej masy spadkowej po matce (wraz z dokonaną darowizną), a następnie obliczenie tej wartości spadku, który otrzymałaby Pani gdyby nie została dokonana darowizna. Zachowek wynosi połowę tej sumy – chyba, że jest Pani trwale niezdolna do pracy (w takim przypadku zachowek będzie wynosił 2/3 tej sumy). Jeżeli wartość udziału w nieruchomości, którą otrzymała Pani po matce jest niższa niż wartość zachowku, może się Pani domagać od obdarowanej – czyli siostrzenicy – sumy niezbędnej do uzupełnienia zachowku.

Należy podkreślić, iż skoro przedmiot darowizny (dom i działka) były wspólnością matki i ojca, dla obliczania masy spadkowej po matce wliczeniu będzie podlegała wyłącznie połowa tego majątku (czyli ta część, która pozostała po matce).

Roszczenie przeciwko osobie obowiązanej do uzupełnienia zachowku z tytułu otrzymanej od spadkodawcy darowizny przedawnia się z upływem lat trzech od otwarcia spadku.

Prosimy także o zapoznanie się z następującymi materiałami:

Na marginesie należy wskazać, iż jeśli Pani nieruchomość nie ma odpowiedniego dostępu do drogi publicznej i nie ma możliwości ustalenia służebności za wynagrodzeniem przez nieruchomości sąsiednie, istnieje możliwość ustanowienia służebności drogowej na drodze sądowej.

Potrzebujesz porady prawnej?

KOMENTARZE (0)

Nie dodano jeszcze żadnego komentarza. Bądź pierwszy!!


Dodaj komentarz

DODAJ KOMENTARZ

ZOBACZ TAKŻE:

  • 29.8.2018

    Zachowek - czym jest zachowek i komu się należy?

    Podstawową zasadą prawa spadkowego jest swoboda testowania. Oznacza ona, iż spadkodawca może za życia w drodze testamentu dowolnie rozrządzić swoim majątkiem, jeśli zaś tego nie uczyni, krąg (...)

  • 16.8.2016

    Wydziedziczenie - W jaki sposób dokonać wydziedziczenia?

    Potoczna intuicja łączy termin wydziedziczenie z pozbawieniem uprawnionego możliwości spadkobrania poprzez albo powołanie innych spadkobierców, albo sporządzenie testamentu negatywnego (testament (...)

  • 20.11.2017

    Jak liczyć termin przedawnia się roszczenie o zachowek?

    Roszczenia majątkowe co do zasady ulegają przedawnieniu. Powoduje to, że w razie ich dochodzenia, ten przeciwko komu przysługuje roszczenie może uchylić się od jego zaspokojenia - czyli nie (...)

  • 25.4.2017

    Kto może dochodzić zachowku?

    Roszczenie o zachowek jest formą ochrony prawnej interesów majątkowych osób najbliższych spadkobiercy. Dzięki niemu mogą oni dochodzić części swojej schedy spadkowej, pomimo pominięcia (...)

  • 14.12.2016

    Zachowek - kto jest uprawniony i w jaki sposób to uprawnienie jest realizowane?

    Według zasady swobody testowania spadkodawca może ustanowić spadkobiercą całego swojego majątku osobę spoza kręgu najbliższych krewnych. Zabezpieczenie interesów osób najbliższych (...)