Dokumentacja cen transferowych dla spółki osobowej - kilka uwag o jej sporządzeniu

11.12.2015

Joanna Kruczek

Joanna Kruczek

Doradca Podatkowy

Od początku roku 2015 zagadnienie cen transferowych, a więc w uproszczeniu obowiązku wykazywania rynkowości zasad, na jakich zawarta została między podmiotami powiązanymi umowa spółki (przepisy dotyczą zarówno podatkowo transparentnych spółek osobowych, czyli spółki jawnej, partnerskiej, komandytowej, jak i umów typu joint-venture, w tym spółki cywilnej). Nowe przepisy, wplecione w dotychczasowe uregulowania cen transferowych i zrównujące zawarcie umowy spółki z „transakcją”, rodzą jak zwykle liczne pytania. Trudno bowiem oprzeć się wrażeniu, że znaczna część dotychczasowej regulacji, której podstawą było właśnie pojęcie transakcji, nie nadaje się do zastosowania w przypadku cen transferowych umowy spółki. Przykładem niech będą metody szacowania dochodu wymienione w rozporządzeniu Ministra Finansów w sprawie sposobu i trybu określania dochodów osób prawnych w drodze oszacowania oraz sposobu i trybu eliminowania podwójnego opodatkowania osób prawnych w przypadku korekty zysków podmiotów powiązanych z dnia 10 września 2009 r., takie jak metoda porównywalnej ceny niekontrolowanej, metoda ceny odsprzedaży czy metoda koszt plus. Ale od początku.

Porady prawne

Ważnym ograniczeniem stosowania przepisów o cenach transferowych w wypadku umowy spółki jest stosowanie ich tylko w wypadku umów spółek zawartych pomiędzy podmiotami powiązanymi (pomijam tu rzadsze przypadki spółek z udziałem podmiotów z rajów podatkowych). Oczywiste dla każdego, kto styka się na co dzień z problematyką cen transferowych, ale znacznie mniej dla przedsiębiorców. Co to oznacza w praktyce? Że najliczniejszymi przypadkami sporządzania dokumentacji dla spółek będą rozpowszechnione na polskim rynku spółki komandytowe, w których spółka z ograniczoną odpowiedzialnością pełni rolę komplementariusza. Dla nich właśnie wprowadzono znowelizowane przepisy jako odpowiedź na przypadki dość agresywnej optymalizacji polegającej na zupełnym oderwaniu wartości wkładu od udziału w zysku.

Można rozważać także, czy regulacji podlegają spółki rodzinne (z racji powiązań rodzinnych między wspólnikami). W wypadku spółek rodzinnych sens wymogu rynkowości zasad współpracy oraz sporządzania dokumentacji istniałby tylko wówczas, gdy powiązania zachodzą pomiędzy wspólnikami innymi niż wspólnie rozliczający się małżonkowie, którzy są w zasadzie jednym podatnikiem. Co innego natomiast, jeśli małżonkowie (albo choć jedno z nich) rozliczają dochody ze spółki podatkiem liniowym (co wyklucza ich wspólne opodatkowanie). Wówczas można wyobrazić sobie skuteczne przerzucanie dochodów pomiędzy nimi. Tym niemniej stanowisko Ministerstwa Finansów idzie w kierunku niestosowania obowiązku sporządzania dokumentacji przez wspólników spółek rodzinnych. Pamiętajmy, że nieodpłatne świadczenia między najbliższą rodziną są zwolnione z podatku dochodowego, a zatem i ściganie przesunięć dochodów pomiędzy taki osobami, przynajmniej prima facie, pozbawione jest sensu. Oby ta wykładnia się utrzymała.

Z kolei spółki komandytowe zarządzane przez komplementariusza – spółkę  z o.o., nawet zawiązane pomiędzy osobami niepowiązanymi, będą na ogół poddane reżimowi cen transferowych. Dlaczego? Bowiem powiązanie będzie powstawało przeważnie na linii: wspólnicy sp.k. (komandytariusze) a sp.  z o.o. (komplementariusz). Powodem będzie sprawowana przez komandytariuszy kontrola nad komplementariuszem. Taka konstrukcja, w której komandytariusze sp.k. są jednocześnie wspólnikami i często członkami zarządu komplementariusza tejże sp.k., ma bardzo proste, racjonalne uzasadnienie. Komandytariusze w sp.k. są uplasowani na pozycji biernych inwestorów o małym wpływie na losy spółki. Komplementariusz za to, zwłaszcza jedyny, jest czymś więcej niż np. zarząd w sp.  z o.o., bo pozbawienie go prawa prowadzenia spraw spółki wymaga przyznania go innemu komplementariuszowi, a dotychczasowego i tak nie eliminuje ze spółki jako jej wspólnika. Jest zatem oczywistym, że przyszli wspólnicy sp.k. z udziałem spółki z o.o. w roli podmiotu zarządzającego i absorbującego ryzyko nie zrezygnują z wpływu na działalność spółki z o.o., bo to tak, jakby zrezygnowali z wpływu na sp.k. Rozkład sił pomiędzy wspólnikami oraz ich wewnętrzne procedury decyzyjne najczęściej zatem znajdą swe odzwierciedlenie właśnie w sposobie ukształtowania spółki z o.o. Komandytariusze będą zatem jej wspólnikami i przeważnie także członkami organów (zwłaszcza zarządu), tym samym czyniąc ze sp.  z o.o. podmiot przez siebie kontrolowany.

Do szacowania dochodów poszczególnych wspólników spółki osobowej nadaje się tylko jedna z metod, tzw. metoda zysku transakcyjnego, a ściślej rzecz ujmując – metoda podziału zysków. Metoda zysku transakcyjnego  (podziału zysków) polega na określeniu łącznych zysków, jakie w związku z daną transakcją osiągnęły podmioty, a następnie podziale tych zysków pomiędzy te podmioty w takiej proporcji, w jakiej zrobiłyby to podmioty niepowiązane. Łączne zyski podmiotów to nic innego, jak zysk spółki niemającej osobowości prawnej, w tym zakresie zatem zastosowanie metody powinno być proste. Nieco ciężej natomiast zdeterminować, jaki podział zysków jest rynkowy. Nie w każdym bowiem przypadku rynkowy będzie podział odpowiadający proporcją wniesionym przez wspólników wkładom. Sama wycena wkładów również może nastręczać problemów. Oprócz wkładów jednym z głównych czynników decydujących o odchyleniach od podziału zysków proporcjonalnie do wniesionych wkładów może być ponoszone ryzyko - będzie to istotne zwłaszcza w spółkach komandytowych, gdzie ryzyko to jest zróżnicowane w zależności od typu wspólnika (komplementariusz vs komandytariusz). Nie bez znaczenia mogą być również okoliczności związane z odpłatnym bądź nie sprawowaniem funkcji w organach spółki będącej komplementariuszem przez komandytariuszy sp.k. Należy przy tym pamiętać, że niski poziom udziału komplementariusza nie powinien być równoważony – a następnie w dokumentacji cen transferowych uzasadniany – dodatkowym wynagrodzeniem, jakie sam komplementariusz (sp.  z o.o.)  otrzymuje za zarządzanie sp.k., albowiem przepisy prawa handlowego nie przewidują możliwości pobierania wynagrodzenia za zarządzanie spółką osobową. 

Porady prawne
Tagi: 

Potrzebujesz porady prawnej?

Rząd uszczelnia podatki dochodowe...

Rząd uszczelnia podatki dochodowe...

Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, ustawy Ordynacja podatkowa oraz niektórych innych ustaw, przygotowany przez ministra finansów. Trafił on już do Sejmu.  Projekt przewiduje uproszczenie prawa podatkowego dotyczącego podatków dochodowych oraz (...)

Dłuższe terminy do sporządzania dokumentacji cen transferowych?

Dłuższe terminy do sporządzania dokumentacji cen transferowych?

Ministerstwo Finansów pracuje nad wydłużeniem terminów dla podatników w zakresie cen transferowych Wydłużenie o ok. pół roku terminów na sporządzenie dokumentacji lokalnej i grupowej, a także na złożenie oświadczenia o sporządzeniu dokumentacji oraz sprawozdania CIT-TP/PIT-TP – dotyczących transakcji za 2017 i 2018 r. – przewiduje projekt (...)

Tarcza 2.0. - rozszerzenie tarczy antykryzysowej

Tarcza 2.0. - rozszerzenie tarczy antykryzysowej

Rozszerzenie tarczy antykryzysowej to m.in. zwiększenie dostępności pożyczek dla mikroprzedsiębiorców, dodatkowe świadczenia postojowe, a także możliwość objęcia wsparciem przedsiębiorstw, które powstały między 1 lutego a 1 kwietnia br. – "Dzięki tym zmianom tarcza będzie chronić większą grupę przedsiębiorców, więcej miejsc pracy" – powiedziała (...)

Rząd rozszerza Tarczę antykryzysową

Rząd rozszerza Tarczę antykryzysową

Rada Ministrów przyjęła kolejne rozwiązania zapobiegające skutkom negatywnego oddziaływania koronawirusa na gospodarkę. Jest to kontynuacja działań zawartych w "Tarczy antykryzysowej", która wspiera przedsiębiorców i pracowników. Teraz zajmuje się nimi Sejm. ##baner## Czego dotyczą nowe propozycje? Rząd przygotował kolejne rozwiązania zapobiegające (...)

Jakie skutki podatkowe wywołują transakcje powiązane?

Jakie skutki podatkowe wywołują transakcje powiązane?

Problematyka transakcji powiązanych Analizę transakcji powiązanych rozpocząć należy od określenia, czym są podmioty powiązane. Ponadto należy zwrócić uwagę na obowiązek opracowania dokumentacji transakcji powiązanych oraz konsekwencji jej braku. Czym są podmioty powiązane? Pojęcie podmiotów powiązanych zostało zdefiniowane w art. 11 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym (...)

Blokowanie skradzionych telefonów komórkowych

Blokowanie skradzionych telefonów komórkowych

Dowiedz się, jak zablokować numer IMEI skradzionego telefonu komórkowego, jak odblokować numer IMEI odnalezionego telefonu komórkowego i jak zminimalizować ryzyko kupna kradzionego telefonu? Jak zablokować numer IMEI skradzionego telefonu komórkowego? W pierwszej kolejności abonent powinien zgłosić fakt kradzieży do najbliższej jednostki policji i poprosić o wydanie (...)

Ostrożnie z fajerwerkami!

Ostrożnie z fajerwerkami!

W trosce o bezpieczeństwo konsumentów m.in. Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów przedstawił porady, których przestrzeganie umożliwi bezpieczne używanie fajerwerków. Poniżej najważniejsze informacje. Co to są fajerwerki? Fajerwerki to potoczne określenie wyrobów pirotechnicznych widowiskowych służących do celów rozrywkowych i przeznaczonych dla (...)

Już można składać wniosek o dodatek elektryczny!

Już można składać wniosek o dodatek elektryczny!

Gospodarstwa domowe wykorzystujące do ogrzewania energię elektryczną mogą już składać wnioski o dodatek elektryczny. Komu przysługuje dodatek elektryczny? Od 1 grudnia 2022 r. można składać wnioski o dodatek elektryczny. Jego rolą jest wsparcie gospodarstw domowych w związku z koniecznością zakupu energii elektrycznej w sytuacji jej rosnących cen. Dodatek elektryczny to jednorazowe (...)

Przejęcie zakładu pracy a jego pracownicy

Przejęcie zakładu pracy a jego pracownicy

Coraz częstszą praktyką w obrocie gospodarczym jest łączenie się przedsiębiorców oraz przejmowanie mniejszych przedsiębiorstw przez większe. Połączenia takie mają wpływ nie tylko na łączące się przedsiębiorstwa, ale także na sytuację prawną i materialną zatrudnionych w obu zakładach pracy pracowników. Zakres regulacji kodeksowej Sytuację przejęcia zakładu pracy (...)

Kiedy nastąpi wznowienie postępowania karnego?

Kiedy nastąpi wznowienie postępowania karnego?

Wznowienie postępowania jest - obok kasacji - nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, przysługującym od orzeczeń już prawomocnych. Wznowienia nie należy przy tym traktować jako "trzeciej instancji". Jest ono dopuszczalne tylko w ściśle określonych przypadkach. W pewnym uproszczeniu można powiedzieć, że o ile podstawą kasacji mogą być uchybienia w samym postępowaniu sądu, o tyle przyczyny (...)

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO:


PORADY PRAWNIKA

Samochód wspólnika w spółce cywilnej

Samochód wspólnika w spółce cywilnej

Spółka cywilna (wspólnikami są dwie siostry) wykorzystuje samochód ciężarowy do prowadzenia działalności gospodarczej. Samochód ciężarowy jest własnością jednego ze wspólników (udział (...)

Samochód w spółce cywilnej

Samochód w spółce cywilnej

W działalności gospodarczej prowadzonej przez wspólników w spółki cywilnej, każdy z nich wykorzystuje swój samochód prywatny, by zaliczać w koszty zużycie paliwa prowadzone są odrębnie dwie (...)

Zakaz działalności konkurencyjnej w spółce z o.o.

Zakaz działalności konkurencyjnej w spółce z o.o.

Posiadam udziały w spółce z o.o. zajmującej się (niestety, ma to odzwierciedlenie tylko w akcie notarialnym i KRS) produkcją estru. Zainwestowałam sporo gotówki, a efektów nie widać. W związku (...)

Podmioty powiązane

Podmioty powiązane

Spółka z o o.o. której udziałowcami są 2 osoby fizyczne, prowadzi usługi transportowe samochodami wynajmowanymi od firm (osoba fizyczna i spółka cywilna), które należą do udziałowców spółki. (...)

Forma umowy z biurem rachunkowym

Forma umowy z biurem rachunkowym

Dla spółki z o.o. księgowość prowadzi biuro rachunkowe, z którym nie zawarto umowy na piśmie. W zakresie działań biura jest między innymi prowadzenie spraw pracowniczych i przechowywanie akt (...)

Wykaz chorób uprawniających do renty

Wykaz chorób uprawniających do renty

Mam ciężką chorobę oczu. Starałem się o grupę inwalidzką jednak komisja nie uznała, że choroba ta jest podstwą do przyznania renty. W związku z ty proszę o wskazanie czy jest jakaś ustawa (...)

Czy dzień rozwiązania umowy jest dniem pracy dla pracownika?

Czy dzień rozwiązania umowy jest dniem pracy dla pracownika?

Pracownik złoży pisemną prośbę o rozwiązanie umowy o pracę na mocy porozumienia stron z dniem 09.02.2016 r. Czy dzień 09.02.2016 r. to jeszcze dzień pracy pracownika? Podstawowe znaczenie mają (...)

Zakłócanie spokoju głośnym słuchanie muzyki w ciągu dnia

Zakłócanie spokoju głośnym słuchanie muzyki w ciągu dnia

Czy jest możliwość prawnego wpłynięcia na sąsiadów słuchających bardzo głośno muzyki , co jest niebywale uciążliwe. Dotyczy to czasu poza cisza nocną. Sąsiad w mieszkaniu w bloku włącza (...)

Zwrot nienależnie pobranych świadczeń

Zwrot nienależnie pobranych świadczeń

Czy od kwot nienależnie pobranych z tytułu świadczeń rodzinnych i zaliczki alimentacyjnej pobiera się odsetki ustawowe czy też są to kwoty należne do Skarbu Państwa i wtedy nie należy pobierać (...)

Służebność osobista mieszkania

Służebność osobista mieszkania

W 2002 roku moja matka podarowała mi notarialnie swoje mieszkanie, ustanawiając jednocześnie dożywotnią bezpłatną służebność osobistą tego mieszkania dla mojej córki. W akcie notarialnym (...)

FORUM PRAWNE

Sąsiadki prostytutki

Sąsiadki prostytutki Dzień dobry, Mam pewien kłopot, jak już wynika z tematu, mieszkam vis a vis w bloku z paniami lekkich obyczajów, które przyjmują dość dużo klientów. Sytuacja ta ciągnie (...)

Uszkodzone drzwi w trakcie montażu

Uszkodzone drzwi w trakcie montażu Witam serdecznie. Chciałbym zapytać na kim spoczywa odpowiedzialność za uszkodzenia drzwi, które były zakupione wraz z montażem od pewnej firmy? Parę dni temu (...)

Skutek nie przyjęcia propozycji układu przez jedną grupę

Skutek nie przyjęcia propozycji układu przez jedną grupę Jestem jednym z wierzycieli dłużnika. Wierzyciele zostali podzieleni na 6 grup. W trzech z nich głosowano za układem, w dwóch nie było (...)

Obywatelstwo polskie i co dalej?

Obywatelstwo polskie i co dalej? Dzień dobry, Serdecznie proszę o pomoc. Uzyskałam obywatelstwo polskie, mam już dowód osobisty RP i co dalej? Czy gdzieś powinnam to zgłosić? Pracodawca, urząd (...)

"ROZWÓD KOŚCIELNY"

"ROZWÓD KOŚCIELNY" Witam, nt. kościelnego procesu o nieważność małżeństwa zapraszam również na moja internetową stronę: https://rozwody-koscielne.eu/ , jak i do bezpośredniego kontaktu dr (...)

Porady prawne