Projekt ustawy o zmianie ustawy gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw

23.6.2022

A.J.Zespół e-prawnik.pl

A.J.
Zespół e-prawnik.pl

Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy gospodarce nieruchomościami oraz niektórych innych ustaw, przedłożony przez Pełnomocnika Rządu ds. Centralnego Portu Komunikacyjnego.

Co przewiduje projekt?

Rząd chce zmienić sposób określenia wysokości odszkodowania za wywłaszczenia nieruchomości pod inwestycje celu publicznego, takie jak drogi, linie kolejowe czy zbiorniki przeciwpowodziowe. Odszkodowanie zostanie w każdym przypadku powiązane z wartością rynkową nieruchomości. Do odszkodowania dodawany będzie także bonus pieniężny, stanowiący zryczałtowany ekwiwalent kosztów przeprowadzki czy czynności prawnych, dotychczas nie refundowanych. Bonus pieniężny będzie również dodatkowym wynagrodzeniem za przejęcie nieruchomości pod inwestycję celu publicznego. Po wprowadzeniu zmian Polska będzie miała najkorzystniejszy dla obywateli system odszkodowań za wywłaszczenie nieruchomości w Unii Europejskiej.

Porady prawne

Najważniejsze rozwiązania:

  • Odszkodowanie za wywłaszczenia nieruchomości pod inwestycję celu publicznego zostanie w każdym przypadku powiązane z wartością rynkową nieruchomości.
  • Do takiej wartości zawsze dodawany będzie bonus pieniężny, który wyniesie bazowo 10 proc. wartości nieruchomości. Bonus w wysokości 20 proc. dotyczyć będzie wartości budynków zlokalizowanych na nieruchomości oraz wartości lokalu mieszkalnego.
  • Bonus pieniężny będzie zryczałtowanym ekwiwalentem kosztów przeprowadzki, czynności prawnych itd.
  • Aby zapewnić słuszny charakter odszkodowania przewidziane zostały dodatkowo dwa zabezpieczenia dla osób wywłaszczanych:
  • Przysługiwać im będzie roszczenie do sądu cywilnego o szkodę rzeczywistą w zakresie szerszym niż wynika to z odszkodowania. Z rozwiązania tego będzie mógł skorzystać np. przedsiębiorca, dla którego wywłaszczenie spowodowało wyjątkowo wysokie szkody, nie rekompensowane odszkodowaniem.
  • Jeżeli wysokość odszkodowania za nieruchomość zamieszkałą będzie niższa niż ustalone ustawowo wskaźniki, przysługiwać będzie zwiększenie odszkodowania do poziomu pozwalającego na odtworzenie sytuacji mieszkaniowej (może to być nawet 100 proc. wzrost  wysokości odszkodowania), zależnie od liczby osób zamieszkujących nieruchomość. Obowiązywać tu będzie kryterium zameldowania na pobyt stały w okresie poprzedzającym wywłaszczenie. Rozwiązanie to ograniczono do osób bliskich właścicielowi lub użytkownikowi wieczystemu.

Ponadto projekt przewiduje szereg zachęt do zbywania nieruchomości przed formalnym ustaleniem lokalizacji CPK w drodze decyzji administracyjnej.

W Polsce, inaczej niż w większości krajów zachodniej Europy, wprowadzono w 1998 r. system odszkodowawczy oparty o tzw. zasadę korzyści, która jest skrajnie szkodliwa społecznie i niesprawiedliwa dla osób wywłaszczanych. Z jednej strony bowiem wysokość odszkodowania przy zastosowaniu zasady korzyści oderwana jest od wartości rynkowej nieruchomości, z drugiej strony nie podlegają jakiejkolwiek rekompensacie takie elementy szkody, które można uznać za społecznie słuszne do wynagrodzenia.

Projekt zmian wprowadza istotne zmiany umożliwiające pełną implementację konstytucyjnych zasad: równości wobec prawa oraz słusznego odszkodowania w przypadku wywłaszczenia. Projekt powstrzymuje negatywne społeczne skutki wywłaszczeń oraz likwiduje przypadki nadmiernego wzbogacenia się w wyniku wywłaszczenia, uwzględniając to, że inwestycje celu publicznego w są realizowane ze środków publicznych.

Kiedy zmiany mają wejść w życie?

Nowe rozwiązania mają wejść w życie po 3 miesiącach od ogłoszenia w Dzienniku Ustaw, z wyjątkiem niektórych przepisów, które zaczną obowiązywać z dniem następującym po dniu ogłoszenia.

Porady prawne

Potrzebujesz porady prawnej?

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO:


Porady prawne