Składka na ubezpieczenie zdrowotne od 2022 r.

Nowe zasady ustalania podstawy wymiaru składki

Obecnie obowiązują jednolite zasady ustalania podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne dla wszystkich osób prowadzących pozarolniczą działalność oraz korzystających z ulgi na start. Od nowego roku zasady te będą różne – będą zależały od formy opodatkowania osoby prowadzącej pozarolniczą działalność.

Inaczej podstawę będą ustalać przedsiębiorcy opodatkowani na zasadach ogólnych (według skali podatkowej oraz podatkiem liniowym), ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych, opodatkowani w formie karty podatkowej oraz pozostałe osoby prowadzące pozarolniczą działalność.

Dla przedsiębiorców opodatkowanych na zasadach ogólnych (według skali podatkowej oraz podatkiem liniowym) oraz opodatkowanych ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych oprócz miesięcznej podstawy wymiaru składki zdrowotnej wprowadzono również roczną podstawę wymiaru. Umożliwi ona rozliczenie składki po zakończeniu danego roku.

W przypadku przedsiębiorców opodatkowanych na zasadach ogólnych roczna podstawa wymiaru będzie ustalana za okres roku składkowego, który będzie trwał od 1 lutego do 31 stycznia roku następnego.

Niższa stopa procentowa składki dla przedsiębiorców opodatkowanych podatkiem liniowym

Obecnie dla wszystkich osób prowadzących działalność pozarolniczą albo korzystających z ulgi na start składka na ubezpieczenie zdrowotne wynosi 9% podstawy wymiaru składki.

Od 1 stycznia 2022 r. dla przedsiębiorców opodatkowanych wyłącznie podatkiem liniowym składka na ubezpieczenie zdrowotne wynosić będzie 4,9%. Przy czym miesięczna wysokość składki nie może być niższa niż kwota ustalona jako 9% minimalnego wynagrodzenia. Natomiast składka ustalana od podstawy rocznej nie może być niższa niż kwota odpowiadająca 9% iloczynu liczby miesięcy podlegania ubezpieczeniu i minimalnego wynagrodzenia.

Zmiana zasad pomniejszania składki

Obecnie, jeśli składka na ubezpieczenie zdrowotne obliczona przez płatnika (m.in. za pracownika, zleceniobiorcę, emeryta lub rencistę) jest wyższa od zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych obliczonej przez tego płatnika, składkę za poszczególne miesiące obniża się do wysokości tej zaliczki.

Po zmianach - od nowego roku składka zdrowotna nie będzie pomniejszana do kwoty faktycznej zaliczki za dany miesiąc, tylko do kwoty odpowiadającej kwocie zaliczki na podatek dochodowy, obliczanej zgodnie z przepisami obowiązującym 31 grudnia 2021 r.

Bez odliczania składki od zaliczki

Nie będzie można odliczyć składki na ubezpieczenie zdrowotne od zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych. Oznacza to, że kwota składki na ubezpieczenie zdrowotne nie będzie już wpływać na wysokość zaliczki i podatku dochodowego od osób fizycznych obliczanego od dochodów uzyskanych od 1 stycznia 2022 r. Składka na ubezpieczenie zdrowotne (9% podstawy wymiaru), będzie pomniejszała świadczenie wypłacane przez ZUS.

Rozliczenie składki zdrowotnej

Zmiany w dokumentach rozliczeniowych

W związku ze zmianami podstawy wymiaru składki zdrowotnej za osoby prowadzące pozarolniczą działalność od stycznia 2022 r., zmienią się wzory dokumentów rozliczeniowych ZUS DRA i ZUS RCA.

Dodatkowo uchylony zostanie raport ZUS RZA. Od dokumentów składanych za styczeń 2022 r. rozliczenie składki zdrowotnej osób, które podlegają wyłącznie temu ubezpieczeniu  nastąpi w raporcie ZUS RCA. Dotyczy to także korekty raportów ZUS RZA za okres 1999-2021 r.

Nowe dane w dokumentach rozliczeniowych ZUS DRA i ZUS RCA do rozliczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne

Blok: Forma opodatkowania obowiązująca w danym miesiącu oraz przychód i dochód z działalności gospodarczej dla celów wyliczenia składki miesięcznej na ubezpieczenie zdrowotne

  • Forma opodatkowania:

-        opodatkowanie na zasadach ogólnych - podatek według skali

-        opodatkowanie na zasadach ogólnych - podatek liniowy

-        karta podatkowa

-        ryczałt od przychodów ewidencjonowanych

-        bez formy opodatkowania

  • Suma przychodów w bieżącym roku kalendarzowym (jest to kwota przychodów osiągniętych od początku roku kalendarzowego do końca miesiąca, za który dokonywane jest rozliczenie)
  • Deklaracja opłacania składek na podstawie przychodów uzyskanych w poprzednim roku kalendarzowym (dla osób, które rozliczają się w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych i chcą ustalać składkę na ubezpieczenie zdrowotne na podstawie przychodów uzyskanych w poprzednim roku kalendarzowym)
  • Kwota przychodów z działalności gospodarczej uzyskanych w ubiegłym roku kalendarzowym (jest to kwota rocznych przychodów w rozumieniu art. 81 ust. 2h ustawy z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych (Dz.U. z 2021 r. poz. 1285, 1292, 1559 i 1773)
  • Kwota dochodu uzyskanego w miesiącu bezpośrednio poprzedzającym miesiąc, za który dokonywane jest rozliczenie (w przypadku stosowania opodatkowania na zasadach ogólnych)

Blok: Roczne rozliczenie składki na ubezpieczenie zdrowotne w przypadku stosowania opodatkowania w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych

  • Rozliczenie składki zdrowotnej za rok …..
  • Kwota przychodów osiągniętych z działalności gospodarczej w roku, którego dotyczy roczne rozliczenie
  • Roczna składka obliczona od  rocznej podstawy wymiaru składki
  • Suma miesięcznych należnych składek wynikająca ze złożonych dokumentów za rok, którego dotyczy roczne rozliczenie
  • Kwota do dopłaty (p.03 – p. 04) (jest to kwota, która stanowi różnicę między roczną składką wynikającą z rocznej podstawy wymiaru składki a sumą należnych składek wykazanych w dokumentach rozliczeniowych) 

Nowe terminy składania dokumentów rozliczeniowych i opłacania należnych składek

Dla większości płatników zmieni się termin przekazywania dokumentów rozliczeniowych i opłacania składek na ubezpieczenie zdrowotne oraz ubezpieczenia społeczne. Tylko dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych termin pozostanie bez zmian - do 5. dnia następnego miesiąca.

Dla pozostałych płatników składek termin będzie zależał od tego czy posiadają osobowość prawną, czy też nie:

  • do 15. dnia następnego miesiącabędą opłacać i rozliczać za dany miesiącm.in. spółki kapitałowe (spółki akcyjne i spółki z o.o.), spółdzielnie, stowarzyszenia, fundacje,
  • do 20. dnia następnego miesiąca wykonywać ten obowiązek będą pozostali płatnicy, np. opłacający składki wyłącznie na własne ubezpieczenia, spółki osobowe (jawne, partnerskie, komandytowe, komandytowo-akcyjne).

Nowe terminy dotyczą opłacania składek na ubezpieczenia społeczne, ubezpieczenie zdrowotne, FP i FS, FGŚP oraz FEP rozliczanych w dokumentach składnych za styczeń 2022 r. i za następne miesiące.

Obowiązek comiesięcznego przekazywania dokumentów rozliczeniowych

Z powodu zmian w ustalaniu składki zdrowotnej osoby prowadzące działalność gospodarczą opłacające składki na własne ubezpieczenia lub osoby z nimi współpracujące będą musiały za okres od stycznia 2022 r. co miesiąc przekazywać dokumenty rozliczeniowe do ZUS.

Zwolnienie ze składania dokumentów będzie dotyczyło tylko:

  • duchownych,
  • osób składających dokumenty za nianie oraz
  • osób, które podlegają dobrowolnie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym.

Nowy tytuł do ubezpieczenia zdrowotnego

Od 1 stycznia 2022 r. podmiot wypłacający wynagrodzenie osobie pełniącej funkcję na mocy aktu powołania będzie musiał zgłosić tę osobę do ubezpieczenia zdrowotnego oraz rozliczać i opłacać składki na to ubezpieczenie.

Obowiązek ubezpieczenia powstanie z dniem powołania, a wygaśnie z dniem odwołania. Składka będzie ustalana od wypłaconego wynagrodzenia. Sfinansuje ją z własnych środków osoba ubezpieczona a opłaci podmiot wypłacający wynagrodzenie.

Nowa grupa zwolnionych z obowiązku opłacania składki

Od 2022 r. składki zdrowotnej z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności nie będzie musiała opłacić osoba, która równocześnie pozostaje w stosunku pracy i podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne z tytułu zatrudnienia nie będzie przekraczać minimalnego wynagrodzenia. Dodatkowe warunki skorzystania przez przedsiębiorcę ze zwolnienia z opłacania składki zdrowotnej są następujące:

  • przychody z pozarolniczej działalności nie mogą być wyższe niż 50% minimalnego wynagrodzenia,
  • musi być opodatkowany w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.

Składki w przypadku prowadzenia kilku rodzajów działalności

Od nowego roku prowadzenie działalności twórczej i artystycznej, wykonywanie wolnego zawodu nie będzie już traktowane jako prowadzenie odrębnego rodzaju działalności.

Rodzajami działalności będzie jedynie działalność gospodarcza prowadzona w formie spółki cywilnej, jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki jawnej, spółki komandytowej, spółki partnerskiej. Tylko od tych rodzajów działalności, w razie prowadzenia kilku jednocześnie, trzeba będzie opłacać składki zdrowotne.

Obowiązek ten będzie dotyczył jednak tylko tych płatników, którzy nie będą uzyskiwali przychodów z działalności gospodarczej i do których nie będą miały zastosowania zasady ustalania podstawy wymiaru składki od dochodu (opodatkowanych na zasadach ogólnych) lub przychodów (opodatkowanych ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych).

Zmiana zasad finansowania składek od wynagrodzeń z tytułu nielegalnego zatrudnienia oraz wynagrodzeń nieujawnionych

Pracodawca będzie finansował w całości składki za pracownika od wynagrodzeń z tytułu  nielegalnego zatrudnienia lub od nieujawnionych właściwym organom państwowym wynagrodzeń. W takiej sytuacji składki zarówno na ubezpieczenie zdrowotne, jak i społeczne nie będą obciążały pracownika.

Zmiany od 1 stycznia 2022 r. w ustawie o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz w ustawie o systemie ubezpieczeń społecznych

Zmiana ustawowa (art.)

Przed zmianą

Po zmianie

Termin wejścia w życie

Skutek zmiany

Dodanie pkt 35a do art. 66 ust. 1, pkt 17b do art. 73, ust. 17a do art. 75, pkt 11a do ust. 8 art. 81 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Osoby pełniące  funkcję na mocy aktu powołania, które z tego tytułu pobierają wynagrodzenie, nie podlegają obowiązkowemu ubezpieczeniu zdrowotnemu.

Osoby pełniące funkcję  na mocy aktu powołania, które z tego tytułu będą pobierały wynagrodzenie, będą objęte obowiązkowym ubezpieczeniem zdrowotnym - od dnia powołania do dnia odwołania.

Płatnikiem składki będzie podmiot wypłacający wynagrodzenie.

Podstawą wymiaru składki  będzie kwota odpowiadająca wynagrodzeniu pobieranemu z tytułu powołania.

1.01.2022 r.

Od 1 stycznia 2022 r. podmiot wypłacający wynagrodzenie osobie pełniącej funkcję na mocy aktu powołania musi zgłosić tę osobę do ubezpieczenia zdrowotnego oraz rozliczać i opłacać składki na to ubezpieczenie. 

Dodanie art. 79a do  ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Dla wszystkich osób prowadzących działalność pozarolniczą albo korzystających z ulgi na start składka na ubezpieczenie zdrowotne wynosi 9% podstawy wymiaru składki.

Dla osób prowadzących działalność pozarolniczą albo korzystających z ulgi na start, wyłącznie opodatkowanych podatkiem liniowym,  składka na ubezpieczenie zdrowotne wynosić będzie   4,9%.  Przy czym miesięczna wysokość składki nie może być niższa niż kwota ustalona jako 9% minimalnego wynagrodzenia. Natomiast składka ustalana od podstawy rocznej nie może być niższa niż kwota odpowiadająca 9% iloczynu liczby miesięcy podlegania ubezpieczeniu i minimalnego wynagrodzenia.

1.01.2022 r.

Obniżona stopa procentowa składki na ubezpieczenie zdrowotne dla przedsiębiorców opodatkowanych podatkiem liniowym.

Zmiana art. 81 ust. 2  ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Nie ustala się rocznej podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne. Składki są rozliczane za okresy miesięczne.  

Roczną podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne osób prowadzących pozarolniczą działalność albo korzystających z ulgi na start, opłacających podatek dochodowy na zasadach ogólnych, stanowić będzie dochód z działalności gospodarczej  ustalony za rok kalendarzowy jako różnica między osiągniętymi przychodami a poniesionymi kosztami uzyskania tych przychodów (przychodami i kosztami w rozumieniu przepisów o podatku dochodowym od osób fizycznych). Różnicę tę trzeba będzie jeszcze pomniejszyć o kwotę opłaconych w tym roku składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe, jeżeli nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.

Podstawa wymiaru składki w nowej wysokości będzie obowiązywać od 1 lutego danego roku do 31 stycznia roku następnego (w roku składkowym).

1.01.2022 r.

Roczne rozliczenie składki na ubezpieczenie zdrowotne osób prowadzących pozarolniczą działalność albo korzystających z ulgi na start, opłacających podatek dochodowy na zasadach ogólnych (według skali lub w formie podatku liniowego).

Dodanie ust. 2b do art. 81 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Nie ustala się rocznej podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne. Składki są rozliczane za okresy miesięczne.

Jeśli roczna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne osób prowadzących pozarolniczą działalność albo korzystających z ulgi na start, opłacających podatek dochodowy na zasadach ogólnych, będzie niższa od kwoty stanowiącej iloczyn liczby miesięcy w roku składkowym podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu i minimalnego wynagrodzenia  obowiązującego w pierwszym dniu roku składkowego, roczną podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne stanowić będzie kwota odpowiadająca temu iloczynowi.

1.01.2022 r.

Wprowadzenie rocznej minimalnej podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne osób prowadzących pozarolniczą działalność albo korzystających z ulgi na start, opłacających podatek dochodowy na zasadach ogólnych (według skali lub w formie podatku liniowego).

Dodanie ust. 2c do art. 81 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Dla osób prowadzących pozarolniczą działalność albo korzystających z ulgi na start, niezależnie od formy opodatkowania, podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 75% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku. Składka obowiązuje od 1 stycznia do 31 grudnia danego roku.

Za miesiąc podlegania ubezpieczeniu osoby prowadzącej pozarolniczą działalność albo korzystającej z ulgi na start, opłacającej podatek dochodowy  na zasadach ogólnych, podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne będzie stanowić dochód z działalności gospodarczej uzyskany w miesiącu przed tym, za który będzie opłacana składka.

Dochód będzie ustalany jako różnica między osiągniętymi przychodami a poniesionymi kosztami uzyskania tych przychodów (w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych). Różnicę tę trzeba będzie jeszcze pomniejszyć o kwotę składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe opłacone w tym miesiącu, jeżeli nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów.

1.01.2022 r.

Miesięczna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne osób prowadzących pozarolniczą działalność albo korzystających z ulgi na start, opłacających podatek dochodowy na zasadach ogólnych, będzie ustalana na podstawie uzyskiwanych dochodów.,

Dodanie ust. 2d do art. 81 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Dla osób prowadzących pozarolniczą działalność albo korzystających z ulgi na start, niezależnie od formy opodatkowania, podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 75% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku. Składka obowiązuje od 1 stycznia do 31 grudnia danego roku.

Jeśli miesięczna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne osoby prowadzącej pozarolniczą działalność albo korzystającej z ulgi na start, opłacającej podatek dochodowy  na zasadach ogólnych, będzie niższa od kwoty minimalnego wynagrodzenia obowiązującego 1 stycznia danego roku, podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne stanowić będzie kwota minimalnego wynagrodzenia.

1.01.2022 r.

Wprowadzenie miesięcznej minimalnej podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne osób prowadzących pozarolniczą działalność albo korzystających z ulgi na start, opłacających podatek dochodowy na zasadach ogólnych (według skali lub w formie podatku liniowego).

Dodanie ust. 2e i 2g do art. 81  ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Nie ustala się rocznej podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne. Składki są rozliczane za okresy miesięczne.

Roczną podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne osób prowadzących działalność pozarolniczą albo korzystających z ulgi na start, które są opodatkowane w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych (zgodnie z przepisami ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym), stanowić będzie:

  • iloczyn liczby miesięcy w roku kalendarzowym podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu i kwoty odpowiadającej 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku, jeżeli osiągnięte przychody z działalności gospodarczej (w rozumieniu ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne) nie przekroczą w tym okresie kwoty 60 000 zł;
  • iloczyn liczby miesięcy w roku kalendarzowym podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu i kwoty przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku, jeżeli osiągnięte przychody z działalności gospodarczej (w rozumieniu ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne) przekroczą w tym okresie kwotę 60 000 zł i nie przekroczą kwoty 300 000 zł,
    • iloczyn liczby miesięcy w roku kalendarzowym podlegania ubezpieczeniu zdrowotnemu i kwoty odpowiadającej 180% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku, jeżeli osiągnięte przychody z działalności gospodarczej (w rozumieniu ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne) przekroczą w tym okresie kwotę 300 000 zł.

Przychody trzeba będzie pomniejszyć o kwoty opłaconych składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe, jeżeli nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów lub odliczone od dochodu, na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

1.01.2022 r.

Wprowadzenie rocznego rozliczenia składki na ubezpieczenie zdrowotne  osób prowadzących pozarolniczą działalność albo korzystających z ulgi na start, które są opodatkowane w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.

Dodanie ust. 2f i 2g do art. 81 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Dla osób prowadzących pozarolniczą działalność albo korzystających z ulgi na start, niezależnie od formy opodatkowania, podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne stanowiła zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 75% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku. Składka  obowiązuje od 1 stycznia do 31 grudnia danego roku.

Za każdy miesiąc podlegania ubezpieczeniu prowadzący działalność pozarolniczą albo korzystający z ulgi na start, który stosuje opodatkowanie w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, będzie wpłacać składkę na ubezpieczenie zdrowotne od miesięcznej podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne, którą stanowić będzie:

  • kwota odpowiadająca 60% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku, jeżeli przychody z działalności gospodarczej (w rozumieniu ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne), osiągnięte od początku roku kalendarzowego, nie przekroczą kwoty 60 000 zł,
  • kwota przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku, jeżeli przychody z działalności gospodarczej (w rozumieniu ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne), osiągnięte od początku roku kalendarzowego, przekroczą kwotę 60 000 zł i nie przekroczą kwoty 300 000 zł;
  • kwota odpowiadająca 180% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku, jeżeli przychody z działalności gospodarczej (w rozumieniu ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne), osiągnięte od początku roku kalendarzowego, przekroczą kwotę 300 000 zł.

Przychody trzeba będzie pomniejszyć o kwoty opłaconych składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe, jeżeli nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów lub odliczone od dochodu, na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

1.01.2022 r.

Miesięczna podstawa wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne osób prowadzących pozarolniczą działalność albo korzystających z ulgi na start, opodatkowanych w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, będzie ustalana progresywnie na podstawie przychodów uzyskiwanych z działalności.  

Dodanie ust. 2h do art. 81  ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Dla osób prowadzących pozarolniczą działalność albo korzystających z ulgi na start, niezależnie od formy opodatkowania,  podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne stanowiła zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 75% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku. Składka obowiązuje od 1 stycznia do 31 grudnia danego roku.

Ubezpieczony prowadzący działalność pozarolniczą albo korzystający z ulgi na start, który spełnia łącznie następujące warunki:

  • opłaca podatek w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych,
  • przez cały poprzedni rok kalendarzowy prowadził działalność gospodarczą i przychody z tej działalności były opodatkowane na zasadach ogólnych (ustawa o podatku dochodowym od osób fizycznych) lub ryczałtem od przychodów ewidencjonowanych (ustawa o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne),

będzie mógł przy określaniu miesięcznej podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne przyjąć kwotę przychodów uzyskanych w poprzednim roku kalendarzowym.

Przychody należy pomniejszyć o kwotę opłaconych w poprzednim roku kalendarzowym składek na ubezpieczenia emerytalne, rentowe, chorobowe i wypadkowe, jeżeli nie zostały zaliczone do kosztów uzyskania przychodów lub odliczone od dochodu, na podstawie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.

Tak ustaloną miesięczną podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne ubezpieczony będzie stosował przez cały rok kalendarzowy.

1.01.2022 r.

Miesięczną podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne osób prowadzących pozarolniczą działalność albo korzystających z ulgi na start, opodatkowanych w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, będzie można ustalić na podstawie przychodów uzyskanych w poprzednim roku kalendarzowym. 

Dodanie ust. 2z do art. 81  ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Dla osób prowadzących pozarolniczą działalność albo korzystających z ulgi na start, niezależnie od formy opodatkowania,  podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 75% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku. Składka obowiązuje od 1 stycznia do 31 grudnia danego roku.

Podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne osób prowadzących działalność pozarolniczą albo korzystających z ulgi na start, które są opodatkowane w formie karty podatkowej (zgodnie z przepisami ustawy o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne), stanowić będzie kwota minimalnego wynagrodzenia obowiązującego 1 stycznia danego roku.

1.01.2022 r.

Obniżenie miesięcznej podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne osób prowadzących pozarolniczą działalność albo korzystających z ulgi na start, opodatkowanych w formie karty podatkowej. 

Dodanie ust. 2za do art. 81  ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Dla osób prowadzących pozarolniczą działalność albo korzystających z ulgi na start, niezależnie od formy opodatkowania, podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 75% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku. Składka obowiązuje od 1 stycznia do 31 grudnia danego roku.

Podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne:

  • osób prowadzących działalność pozarolniczą, które nie osiągają przychodów ani dochodów z działalność gospodarczej i które nie są opodatkowane w formie karty podatkowej, ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych czy nie opłacają podatku na zasadach ogólnych,
  • osób współpracujących z osobami prowadzącymi działalność pozarolniczą oraz osobami korzystającymi z ulgi na start,

stanowić będzie kwota przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku.

Składka w nowej wysokości obowiązywać będzie od 1 stycznia do 31 grudnia danego roku kalendarzowego.

1.01.2022 r.

Podwyższenie miesięcznej podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne osób prowadzących pozarolniczą działalność, które nie osiągają przychodów ani dochodów z działalność gospodarczej i które nie są opodatkowane w formie karty podatkowej, ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych czy nie opłacają podatku na zasadach ogólnych.

Dodanie ust. 2zc do art. 81  ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Dla osób prowadzących pozarolniczą działalność albo korzystających z ulgi na start, podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne stanowi zadeklarowana kwota, nie niższa jednak niż 75% przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia w sektorze przedsiębiorstw w czwartym kwartale roku poprzedniego, włącznie z wypłatami z zysku. Składka obowiązuje od 1 stycznia do 31 grudnia danego roku.

Jeśli ubezpieczony prowadzący pozarolniczą działalność albo korzystający z ulgi na start, który opłaca podatek na zasadach ogólnych albo stosuje opodatkowanie w formie  ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, nie przekaże informacji o miesięcznym przychodzie lub dochodzie z działalności gospodarczej, Zakład Ubezpieczeń Społecznych ustali za ten miesiąc podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne w kwocie minimalnego wynagrodzenia. Tak ustaloną kwotę składki będzie można zmienić po kontroli lub po  przekazaniu danych przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej lub właściwego naczelnika urzędu skarbowego.

1.01.2022 r.

ZUS będzie mógł ustalić tymczasowo miesięczną podstawę wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne osób prowadzących pozarolniczą działalność albo korzystających z ulgi na start, opodatkowanych w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych albo opłacających podatek  dochodowy na zasadach ogólnych, które nie przekażą informacji o miesięcznym przychodzie lub dochodzie z działalności gospodarczej. 

Dodanie ust. 2a do art. 82  ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Obecnie osoba prowadząca pozarolniczą działalność nie ustala rocznej podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Jeżeli osoba rozliczająca podatek dochodowy na zasadach ogólnych będzie prowadziła więcej niż jedną pozarolniczą działalność, roczną podstawę wymiaru składek będzie stanowiła suma dochodów. Podstawa ta nie będzie mogła być niższa niż iloczyn liczby miesięcy w roku składkowym i minimalnego wynagrodzenia.

1.01.2022 r.

Nowe zasady ustalania rocznej podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne dla osób prowadzących kilka pozarolniczych działalności, które rozliczającą podatek na zasadach ogólnych.

Dodanie ust. 2b do art. 82 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Obecnie ustalanie podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne w przypadku jednoczesnego wykonywania różnych rodzajów działalności pozarolniczej nie zależy od form opodatkowania.

Jeżeli osoba opodatkowana w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych będzie prowadziła więcej niż jedną pozarolniczą działalność, to przy określaniu rocznej i miesięcznej podstawy wymiaru składki na ubezpieczenie zdrowotne  do limitów przychodów trzeba będzie przyjmować sumę przychodów z tych działalności.

1.01.2022 r.

Nowe zasady ustalania podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne (rocznej i miesięcznej), jeśli  osoba opodatkowana w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych będzie prowadziła kilka pozarolniczych działalności. 

Zmiana art. 82 ust. 3 i 5   ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Obecnie trzeba opłacać składkę na ubezpieczenie zdrowotne od każdego rodzaju działalności pozarolniczej, tj od:

  • działalności gospodarczej prowadzonej w formie spółki cywilnej, jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki jawnej, spółki komandytowej, spółki partnerskiej;
  • wykonywania działalności twórczej lub artystycznej;
  • wykonywania wolnego zawodu;
  • wykonywania pozarolniczej działalności gospodarczej.

Jeśli ubezpieczony prowadzący pozarolniczą działalność gospodarczą nie jest opodatkowany w formie karty podatkowej ani formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, ani nie rozlicza podatku na zasadach ogólnych, będzie prowadził więcej niż jeden rodzaj działalności, to będzie musiał opłacać składkę na ubezpieczenie zdrowotne odrębnie od każdego rodzaju działalności.

Rodzajami działalności będzie jedynie działalność gospodarcza prowadzona w formie spółki cywilnej, jednoosobowej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością, spółki jawnej, spółki komandytowej, spółki partnerskiej.

1.01.2022 r.

Nowe zasady opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne dla osób prowadzących różne rodzaje pozarolniczej działalności, które nie są opodatkowane w formie karty podatkowej, w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych ani nie rozliczają podatku na zasadach ogólnych. 

Dodanie ust. 9b do art. 82  ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Osoba prowadząca działalność pozarolniczą oraz korzystająca z ulgi na start, która dodatkowo jest pracownikiem (w rozumieniu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych) i z tego tytułu  podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne jest niższa niż minimalne wynagrodzenie obowiązujące w danym roku, nie jest zwolniona z obowiązku opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Jeśli osoba prowadząca działalność pozarolniczą oraz korzystająca z ulgi na start dodatkowo jest pracownikiem (w rozumieniu ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych) i z tego tytułu podstawa wymiaru składek na ubezpieczenie społeczna jest niższa niż minimalne wynagrodzenie obowiązujące w danym roku, zwolniona jest z obowiązku opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne z działalności,  gdy spełni następujące warunki:

  • z wykonywanej działalności uzyskuje przychody nie wyższe niż 50% minimalnego wynagrodzenia, oraz
  • opłaca z działalności podatek dochodowy w formie ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych.

01.01.2022 r.

Nowa grupa ubezpieczonych zwolniona z obowiązku opłacania składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Zmiana ust. 1 art. 83  ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Jeśli składka na ubezpieczenie zdrowotne obliczona przez płatnika (za m.in. pracownika) jest wyższa od zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych obliczonej przez tego płatnika, składkę za poszczególne miesiące obniża się do wysokości tej zaliczki.

Jeśli składka na ubezpieczenie zdrowotne obliczona przez płatnika (za m.in. pracownika) jest wyższa od kwoty odpowiadającej kwocie zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych (obliczonej zgodnie z przepisami ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym  31 grudnia 2021 r.), to składka będzie  obniżana do tej kwoty.

1.01.2022 r.

Zmiana zasad pomniejszania składki na ubezpieczenie zdrowotne. Składka nie będzie pomniejszana do kwoty faktycznej zaliczki za dany miesiąc, tylko do kwoty odpowiadającej kwocie zaliczki na podatek dochodowy, obliczanej zgodnie z przepisami obowiązującym 31 grudnia 2021 r.

 

Dodanie pkt 15a do art. 86 ust. 1  ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych oraz dodanie ust. 1e do art. 16 ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych.

Za pracownika składki na ubezpieczenia społeczne są współfinansowane przez pracodawcę i pracownika, a składka zdrowotna jest w całości finansowana przez pracownika.

W przypadku stwierdzenia nielegalnego zatrudnienia (w rozumieniu ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy) lub zaniżenia podstawy wymiaru składek pracowników, składki na ubezpieczenia społeczne i zdrowotne od wynagrodzenia z tytułu nielegalnego zatrudnienia oraz od części nieujawnionego wynagrodzenia nie będą obciążać pracownika. Składki  będzie opłacał pracodawca w całości z własnych środków.

1.01.2022 r.

Pracodawca będzie finansował w całości składki za pracownika od wynagrodzeń z tytułu nielegalnego zatrudnienia lub od nieujawnionego wynagrodzenia.  

Zmiana w art. 47 ust. 1 do ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

Obowiązują trzy terminy płatności składek i przekazywania dokumentów rozliczeniowych:

  • do 5. dnia następnego miesiąca  - dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych,
  • do 10. dnia następnego miesiąca - dla osób fizycznych opłacających składkę wyłącznie za siebie,
  • do 15. dnia następnego miesiąca - dla pozostałych płatników.

Będą obowiązywały trzy terminy płatności składek i przekazywania dokumentów rozliczeniowych:

  • do 5. dnia  następnego miesiąca - dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych,
  • do 15. dnia następnego miesiąca - dla płatników składek posiadających osobowość prawną,
  • do 20. dnia następnego miesiąca – dla pozostałych płatników składek.

1.01.2022 r.

Zmieni się termin płatności składek i przekazywania dokumentów rozliczeniowych dla większości płatników składek. Nie zmieni się termin  (pozostaje termin do 5. dnia następnego miesiąca) tylko dla jednostek budżetowych i samorządowych zakładów budżetowych. Dla pozostałych płatników składek termin będzie zależał od tego czy posiadają osobowość prawną, czy też nie.

Nowe terminy obowiązują od składek i dokumentów składnych za styczeń 2022 r. i za następne miesiące.

Zmiana w art. 47 ust. 1 do ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

Osoby prowadzące działalność gospodarczą opłacające składki na własne ubezpieczenia lub osoby z nimi współpracujące  zwolnione są ze składania za kolejny miesiąc dokumentów rozliczeniowych, jeżeli w ostatnio złożonych zadeklarowały najniższą podstawę wymiaru składek.

Osoby prowadzące działalność gospodarczą opłacające składki na własne ubezpieczenia lub osoby z nimi współpracujące będą musiały składać co miesiąc dokumenty rozliczeniowe.

1.01.2022 r.

Obowiązek comiesięcznego składania dokumentów rozliczeniowych wynika z konieczności określenia podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie zdrowotne.

Obowiązek dotyczy dokumentów składnych za styczeń 2022 r. i za następne miesiące.

Uchylenie art. 95 ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych.

Składka na ubezpieczenie zdrowotne jest odliczana:

  • od podatku dochodowego od osób fizycznych - na zasadach określonych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych,
  • od ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, karty podatkowej oraz zryczałtowanego podatku dochodowego od przychodów osób duchownych - na zasadach określonych w ustawie o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne.

Wymienione odliczenia nie mogą zmniejszać dochodów jednostek samorządu terytorialnego.

Nie będzie można odliczyć składki na ubezpieczenie zdrowotne od zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych.

1.01.2022 r.

Kwota składki na ubezpieczenie zdrowotne nie będzie już wpływać na wysokość zaliczki i podatku dochodowego od osób fizycznych obliczanego od dochodów uzyskanych od 1 stycznia 2022 r. Składka na ubezpieczenie zdrowotne (9% podstawy wymiaru), będzie pomniejszała świadczenie wypłacane przez ZUS.

 

 

Podstawa prawna:

  • ustawa z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2021 r., poz. 2105).

Źródło zus.pl

Potrzebujesz porady prawnej?

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO: