Logowanie

Rejestracja

Poprzez założenie konta Użytkownika w serwisie e-prawnik.pl wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celu wykonania zobowiązań przez Legalsupport sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie, przy ul. Gabrieli Zapolskiej 36, kod poczt. 30-126, zarejestrowaną w Sądzie Rejonowym dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie, NIP 676-21-64-973, kapitał zakładowy 133.000,00 zł, zgodnie z ustawą z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych.
Równocześnie akceptuję regulamin serwisu e-Prawnik.pl

Bezpłatny dostęp tylko dla zarejestrowanych

masz już konto?

  • Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych i akceptuję Regulamin serwisu e-Prawnik.pl (więcej)

  • Wyrażam zgodę na otrzymywanie od Legalsupport sp. z o.o. informacji handlowej (więcej)


Problematyka uzasadnienia wygłaszanego

Paulina Kopańska
Paulina Kopańska

Blisko dwa lata temu[1] ustawodawca zdecydował się znowelizować instytucję uzasadnienia wyroku poprzez powołanie do istnienia, obok pisemnego uzasadnienia, uzasadnienia wygłaszanego. Możliwość wygłaszania ustnych uzasadnień jest konsekwencją wprowadzenia przed sześciu laty[2] instytucji elektronicznego protokołu – tj. sporządzania protokołu poprzez utrwalenie przebiegu posiedzenia za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk albo obraz i dźwięk.

Zgodnie z brzmieniem art. 157 §  1 kpc z przebiegu posiedzenia jawnego protokolant sporządza protokół. Protokół sporządza się, utrwalając przebieg posiedzenia za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk albo obraz i dźwięk oraz pisemnie, pod kierunkiem przewodniczącego, zgodnie z art. 158 § 1 kpc. W przytoczonym przepisie ustawodawca, jako zasadę przyjął sporządzanie elektronicznych protokołów odzwierciedlających przebieg rozprawy. Zgodnie z  §  11 cytowanego przepisu,  jeżeli ze względów technicznych utrwalenie przebiegu posiedzenia za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk albo obraz i dźwięk nie jest możliwe, protokół jest sporządzany wyłącznie pisemnie, pod kierunkiem przewodniczącego, zgodnie z art. 158 § 2. Powyższe jednoznacznie stanowi, iż w sytuacji, w której sala sądowa jest wyposażona w działające urządzenia rejestrujące dźwięk albo obraz i dźwięk i przebieg posiedzenia winien być rejestrowany przy użyciu tych urządzeń, nie zaś jak przed laty z przebiegu posiedzenia sporządzano wyłącznie papierowy protokół.

Zgodnie z art. 157 w zw. z art. 158 kpc[3] protokół sądowy jest dokumentem urzędowym i ma moc dowodową określoną w art. 244 § 1 kpc. Pamiętać jednak należy, że protokół, który jako dokument urzędowy korzysta na podstawie art. 244 kpc z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone, nie jest dowodem niepodważalnym, albowiem domniemanie to jest wzruszalne za pomocą wszelkich środków dowodowych.[4] Natomiast transkrypcja nie jest dokumentem urzędowym, o czym przesądził Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 23 marca 2016r., sygn. akt III CZP 102/15. We wspomnianym orzeczeniu SN uznał, że: transkrypcja protokołu sporządzonego za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk albo obraz i dźwięk nie jest dokumentem urzędowym i nie stanowi podstawy ustaleń dotyczących przebiegu posiedzenia. Jeżeli protokół sporządzony za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk albo obraz i dźwięk nie pozwala w części obejmującej czynność dowodową na ustalenie jej treści, sąd powtarza w odpowiednim zakresie tę czynność (art. 241 k.p.c.)”

Omawiana powyżej zmiana umożliwiła pójście po czterech latach o krok dalej i dała podstawy do wprowadzenia uzasadnień wygłaszanych. Zgodnie z art. 328 §  11 kpc: „jeżeli przebieg posiedzenia jest utrwalany za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk albo obraz i dźwięk, uzasadnienie może być wygłoszone po ogłoszeniu sentencji wyroku i utrwalone za pomocą tego urządzenia, o czym przewodniczący uprzedza przed wygłoszeniem uzasadnienia. W razie wygłoszenia uzasadnienia na posiedzeniu nie podaje się odrębnie zasadniczych powodów rozstrzygnięcia.”  Do tzw. uzasadnień wygłaszanych stosuje się, podobnie jak do pisemnych uzasadnień, art. 328 §  2 kpc, który przesądza, jakie wymagania musi spełniać prawidłowo sporządzone uzasadnienie, między innymi po to, by mogło być pomocne przy kontroli instancyjnej orzeczeń. W myśl art. 328 § 2 kpc „uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, a mianowicie: ustalenie faktów, które sąd uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa.” te obostrzenia dotyczą zarówno pisemnych jak i wygłaszanych uzasadnień.

W kontekście powyższego warto zwrócić uwagę na stanowisko Sądu Najwyższego, wyrażone w Postanowieniu z dnia 18 listopada 2015r., sygn. akt III CSK 237/15. W niniejszej sprawie Sąd Najwyższy zmierzył się z problematyką wad uzasadnień wygłaszanych i doszedł do wniosku, że: „uzasadnienie wyroku sądu drugiej instancji wygłoszone na podstawie art. 326 § 3 w związku z art. 391 § 1 k.p.c. powinno zawierać wszystkie elementy wskazane w art. 328 § 2 w związku z art. 391 § 1 k.p.c., z uwzględnieniem art. 387 § 21i art. 50513 § 2 k.p.c. (…) uzasadnienie wygłoszone musi odpowiadać wszystkim wymaganiom przewidzianym w art. 328 § 2 k.p.c.

Na kawie omawianej sprawy Sąd Najwyższy przyjrzał się również problematyce transkrypcji uzasadnienia wygłoszonego. Transkrypcja uzasadnienia wyroku, jaka znajdowała się w aktach nie miała tytułu, była niepodpisana i nie miała jakichkolwiek znamion dokumentu urzędowego.  Obecnie obowiązujące przepisy nie nakładają na sędziów żadnego obowiązku sprawdzenia czy też potwierdzenia, czy transkrypcja jest zgodna z uzasadnieniem wygłoszonym przez sędziego podczas rozprawy, w konsekwencji przepisy nie regulują kto jest odpowiedzialny za stwierdzenie tej zgodności. W omawianym postanowieniu, sąd zwrócił uwagę na doniosłość interpunkcji w transkrypcji sporządzanej przez transkrybenta, która to transkrypcja nie podlega żadnej weryfikacji przez sędziego, podczas gdy znaki przestankowe w języku polskim, a w języku prawnym i prawniczym w szczególności, pełnią bardzo istotną funkcję semantyczną i niekiedy nieprzemyślane użycie konkretnego znaku może doprowadzić do zmiany sensu zdania, bądź całego wywodu.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy w Postanowieniu z dnia 18 listopada 2015r., sygn. akt III CSK 237/15 przyjął, że: „transkrypcja uzasadnienia wygłoszonego, sporządzona na podstawie art. 387 § 2 k.p.c., powinna spełniać wszystkie wymagania urzędowego dokumentu pisemnego, również w zakresie poprawności językowej oraz powszechnie przyjętych zasad typografii. Chodzi o format tekstu (rozmiar czcionki, interlinię, marginesy) i jego segmentację, a w szczególności akapity (wcięcia akapitowe), zwłaszcza nieodzowne w argumentacji akapity analityczne i tranzytywne. Te uwagi typograficzne mają zresztą charakter uniwersalny i dotyczą także uzasadnień sporządzanych „od początku” na piśmie. W przeciwnym razie akt uzasadnienia - dokument transkrypcyjny - staje się nieczytelny albo bardzo trudno czytelny, niezrozumiały, a w niektórych wypadkach może narażać na uszczerbek powagę sądów i wymiaru sprawiedliwości.

Po analizie orzeczeń Sądu Najwyższego oraz po blisko dwóch latach stosowania przepisów umożliwiających sędziom korzystanie z uzasadnień wygłaszanych można stwierdzić, że instytucja choć młoda doczekała się trafnych spostrzeżeń ze strony Sądu Najwyższego. W kontekście omawianych przepisów dotyczących uzasadnienia wygłaszanego, niezwykle istotnym jest poprawne formułowanie wniosków o sporządzenie i doręczenie pisemnego uzasadnienia bądź o sporządzenie i doręczenie transkrypcji uzasadnienia, w zależności od tego, z jakim rodzajem uzasadnienia mamy do czynienia w konkretnej sprawie. Na gruncie powyższego zauważyć należy, ze ustawodawca w art. 331 kpc reguluje kwestie doręczania stronie orzeczeń wraz z uzasadnieniem, natomiast w przypadku uzasadnień wygłaszanych ustawodawca przewiduje, że taki wyrok jest doręczany z transkrypcją. Przepis nie zawiera wzmianki o doręczeniu płyty z przebiegu posiedzenia, na którym wygłoszono uzasadnienie wraz z doręczeniem pisemnej transkrypcji, co z praktycznego punktu widzenia  może uniemożliwiać zweryfikowanie prawdziwości transkrypcji z zapisem dźwięku lub obrazu i dźwięku w sytuacji, w której doręczenie płyty z zapisem nastąpi już po upływie terminu na złożenie środka zaskarżenia.


[1] Art. 328 § 11 dodany przez art. 1 pkt 7 lit. b ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 r. (Dz.U.2014.1296) zmieniającej nin. ustawę kodeks postępowania cywilnego z dniem 27 października 2014 r.

[2] Art. 157 i 158 zmienione ustawą z dnia 29 kwietnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego. (Dz. U. Nr 108, poz. 684), ustawa weszła w życie z dniem 1 lipca 2010 r.

[3] Art. 157 i 158 zmienione ustawą z dnia 29 kwietnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego. (Dz. U. Nr 108, poz. 684), ustawa weszła w życie z dniem 1 lipca 2010 r.

[4] por. wyrok SA w Warszawie z dnia 30 czerwca 2005 r., I ACa 803/04, LEX nr 157685,

 

Komentarze: Problematyka uzasadnienia wygłaszanego

    Nie dodano jeszcze żadnego komentarza. Bądź pierwszy!!

Dodaj komentarz

Administratorem danych osobowych jest Legalsupport sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie przy ul. Gabrieli Zapolskiej 36. Podane przez Użytkownika dane osobowe będą przetwarzane w celu realizacji umowy i w zakresie niezbędnym do świadczenia usług oraz w celach statystycznych. Podanie danych osobowych przez użytkownika jest dobrowolne. Użytkownik ma prawo dostępu do ich treści oraz poprawy.

Pomoc prawna online

Opinie naszych klientów

  • Małgorzata

    ocena usługi:

    wszystkim niezdecydowanym serdecznie polecam portal e-prawnik.Ogromny plus dla portalu, że moja sprawa została bardzo dogłębnie zbadana. Stanowisko prawne i dalsza ścieżka postępowania jasno określona.Wszystkie moje wątpliwości, które nasuwały mi się po otrzymaniu opinii sukcesywnie przez kilka dni zostały wyjaśnione.Drugi ogromny plus za bardzo szybki czas reakcji na moja wysyłana korespondencję.Dzięki kontaktowi z portalem e-prawnik mam poczucie, że nie jestem sama z problemem.Biorąc pod uwagę konkurencyjną na rynku cenę za usługę, z całym przekonaniem mogę potwierdzić, że była tego warta.
  • Z. Wiśniewski

    ocena usługi:

    Jestem wysoce usatysfakcjonowany pracą zespołu e-prawnik.pl Gorąco polecam
  • Renata

    ocena usługi:

  • Damian

    ocena usługi:

  • Zbyszek

    ocena usługi:

    Biuro e-prawnik pomogło w sprawie, za co dziękuje.
  • Agnieszka

    ocena usługi:

    Bardzo trafna i rzeczowa obsługa Polecam wszystkim, którzy potrzebują porady prawnej
  • Sławomir

    ocena usługi:

    Dziękuję za poradę. Bardzo pomocny serwis, rzeczowe odpowiedzi, krótki czas oczekiwania na wycenę opinii. Naprawdę jestem zadowolony. Polecam
  • Wiesława

    ocena usługi:

    Dziękuję..., otrzymałam jasną i profesjonalną odpowiedź polecam Wiesława
  • Adam

    ocena usługi:

    Dzięki bardzo merytorycznej opinii oszczędzono mi przegranej sprawy w Sądzie .
  • Dorota

    ocena usługi:

    polecam, szybko i konkretnie
  • Anna

    ocena usługi:

  • Halina

    ocena usługi:

    Jestem zadowolona, otrzymałam jasną dla mnie jasną odpowiedź. Polecam.
  • Halina

    ocena usługi:

    Jestem zadowolona, otrzymałam jasną dla mnie jasną odpowiedź. Polecam.
  • Katarzyna

    ocena usługi:

    Profesjonalnie i dokladnie.napewno będę jeszcze korzystać. Dziękuję Katarzyna
  • Adam

    ocena usługi:

    Bardzo wyczerpująca opinia, na temat, bez zbędnych komentarzy.
  • Małgorzata

    ocena usługi:

    Bardzo dobra, fachowa obsługa, rzetelne i profesjonalne podejście do tematu, bardzo dziękuję i polecam
  • Piotr

    ocena usługi:

    jestem bardzo zadowolony. pelny profesjonalizm, polecam wszystkim osobom potrzebujacym porady prawnej




Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.

Zadaj pytanie – porady prawne w 24h już od 30zł

* pola wymagane