Logowanie

Rejestracja

Poprzez założenie konta Użytkownika w serwisie e-prawnik.pl wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celu wykonania zobowiązań przez Legalsupport sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie, przy ul. Gabrieli Zapolskiej 36, kod poczt. 30-126, zarejestrowaną w Sądzie Rejonowym dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie, NIP 676-21-64-973, kapitał zakładowy 133.000,00 zł, zgodnie z ustawą z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych.
Równocześnie akceptuję regulamin serwisu e-Prawnik.pl

Bezpłatny dostęp tylko dla zarejestrowanych

masz już konto?

  • Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych i akceptuję Regulamin serwisu e-Prawnik.pl (więcej)

  • Wyrażam zgodę na otrzymywanie od Legalsupport sp. z o.o. informacji handlowej (więcej)


Problematyka uzasadnienia wygłaszanego

Paulina Kopańska
Paulina Kopańska

Blisko dwa lata temu[1] ustawodawca zdecydował się znowelizować instytucję uzasadnienia wyroku poprzez powołanie do istnienia, obok pisemnego uzasadnienia, uzasadnienia wygłaszanego. Możliwość wygłaszania ustnych uzasadnień jest konsekwencją wprowadzenia przed sześciu laty[2] instytucji elektronicznego protokołu – tj. sporządzania protokołu poprzez utrwalenie przebiegu posiedzenia za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk albo obraz i dźwięk.

Zgodnie z brzmieniem art. 157 §  1 kpc z przebiegu posiedzenia jawnego protokolant sporządza protokół. Protokół sporządza się, utrwalając przebieg posiedzenia za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk albo obraz i dźwięk oraz pisemnie, pod kierunkiem przewodniczącego, zgodnie z art. 158 § 1 kpc. W przytoczonym przepisie ustawodawca, jako zasadę przyjął sporządzanie elektronicznych protokołów odzwierciedlających przebieg rozprawy. Zgodnie z  §  11 cytowanego przepisu,  jeżeli ze względów technicznych utrwalenie przebiegu posiedzenia za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk albo obraz i dźwięk nie jest możliwe, protokół jest sporządzany wyłącznie pisemnie, pod kierunkiem przewodniczącego, zgodnie z art. 158 § 2. Powyższe jednoznacznie stanowi, iż w sytuacji, w której sala sądowa jest wyposażona w działające urządzenia rejestrujące dźwięk albo obraz i dźwięk i przebieg posiedzenia winien być rejestrowany przy użyciu tych urządzeń, nie zaś jak przed laty z przebiegu posiedzenia sporządzano wyłącznie papierowy protokół.

Zgodnie z art. 157 w zw. z art. 158 kpc[3] protokół sądowy jest dokumentem urzędowym i ma moc dowodową określoną w art. 244 § 1 kpc. Pamiętać jednak należy, że protokół, który jako dokument urzędowy korzysta na podstawie art. 244 kpc z domniemania prawdziwości i zgodności z prawdą tego, co zostało w nim urzędowo zaświadczone, nie jest dowodem niepodważalnym, albowiem domniemanie to jest wzruszalne za pomocą wszelkich środków dowodowych.[4] Natomiast transkrypcja nie jest dokumentem urzędowym, o czym przesądził Sąd Najwyższy w uchwale z dnia 23 marca 2016r., sygn. akt III CZP 102/15. We wspomnianym orzeczeniu SN uznał, że: transkrypcja protokołu sporządzonego za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk albo obraz i dźwięk nie jest dokumentem urzędowym i nie stanowi podstawy ustaleń dotyczących przebiegu posiedzenia. Jeżeli protokół sporządzony za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk albo obraz i dźwięk nie pozwala w części obejmującej czynność dowodową na ustalenie jej treści, sąd powtarza w odpowiednim zakresie tę czynność (art. 241 k.p.c.)”

Omawiana powyżej zmiana umożliwiła pójście po czterech latach o krok dalej i dała podstawy do wprowadzenia uzasadnień wygłaszanych. Zgodnie z art. 328 §  11 kpc: „jeżeli przebieg posiedzenia jest utrwalany za pomocą urządzenia rejestrującego dźwięk albo obraz i dźwięk, uzasadnienie może być wygłoszone po ogłoszeniu sentencji wyroku i utrwalone za pomocą tego urządzenia, o czym przewodniczący uprzedza przed wygłoszeniem uzasadnienia. W razie wygłoszenia uzasadnienia na posiedzeniu nie podaje się odrębnie zasadniczych powodów rozstrzygnięcia.”  Do tzw. uzasadnień wygłaszanych stosuje się, podobnie jak do pisemnych uzasadnień, art. 328 §  2 kpc, który przesądza, jakie wymagania musi spełniać prawidłowo sporządzone uzasadnienie, między innymi po to, by mogło być pomocne przy kontroli instancyjnej orzeczeń. W myśl art. 328 § 2 kpc „uzasadnienie wyroku powinno zawierać wskazanie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia, a mianowicie: ustalenie faktów, które sąd uznał za udowodnione, dowodów, na których się oparł, i przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności i mocy dowodowej, oraz wyjaśnienie podstawy prawnej wyroku z przytoczeniem przepisów prawa.” te obostrzenia dotyczą zarówno pisemnych jak i wygłaszanych uzasadnień.

W kontekście powyższego warto zwrócić uwagę na stanowisko Sądu Najwyższego, wyrażone w Postanowieniu z dnia 18 listopada 2015r., sygn. akt III CSK 237/15. W niniejszej sprawie Sąd Najwyższy zmierzył się z problematyką wad uzasadnień wygłaszanych i doszedł do wniosku, że: „uzasadnienie wyroku sądu drugiej instancji wygłoszone na podstawie art. 326 § 3 w związku z art. 391 § 1 k.p.c. powinno zawierać wszystkie elementy wskazane w art. 328 § 2 w związku z art. 391 § 1 k.p.c., z uwzględnieniem art. 387 § 21i art. 50513 § 2 k.p.c. (…) uzasadnienie wygłoszone musi odpowiadać wszystkim wymaganiom przewidzianym w art. 328 § 2 k.p.c.

Na kawie omawianej sprawy Sąd Najwyższy przyjrzał się również problematyce transkrypcji uzasadnienia wygłoszonego. Transkrypcja uzasadnienia wyroku, jaka znajdowała się w aktach nie miała tytułu, była niepodpisana i nie miała jakichkolwiek znamion dokumentu urzędowego.  Obecnie obowiązujące przepisy nie nakładają na sędziów żadnego obowiązku sprawdzenia czy też potwierdzenia, czy transkrypcja jest zgodna z uzasadnieniem wygłoszonym przez sędziego podczas rozprawy, w konsekwencji przepisy nie regulują kto jest odpowiedzialny za stwierdzenie tej zgodności. W omawianym postanowieniu, sąd zwrócił uwagę na doniosłość interpunkcji w transkrypcji sporządzanej przez transkrybenta, która to transkrypcja nie podlega żadnej weryfikacji przez sędziego, podczas gdy znaki przestankowe w języku polskim, a w języku prawnym i prawniczym w szczególności, pełnią bardzo istotną funkcję semantyczną i niekiedy nieprzemyślane użycie konkretnego znaku może doprowadzić do zmiany sensu zdania, bądź całego wywodu.

Mając powyższe na uwadze Sąd Najwyższy w Postanowieniu z dnia 18 listopada 2015r., sygn. akt III CSK 237/15 przyjął, że: „transkrypcja uzasadnienia wygłoszonego, sporządzona na podstawie art. 387 § 2 k.p.c., powinna spełniać wszystkie wymagania urzędowego dokumentu pisemnego, również w zakresie poprawności językowej oraz powszechnie przyjętych zasad typografii. Chodzi o format tekstu (rozmiar czcionki, interlinię, marginesy) i jego segmentację, a w szczególności akapity (wcięcia akapitowe), zwłaszcza nieodzowne w argumentacji akapity analityczne i tranzytywne. Te uwagi typograficzne mają zresztą charakter uniwersalny i dotyczą także uzasadnień sporządzanych „od początku” na piśmie. W przeciwnym razie akt uzasadnienia - dokument transkrypcyjny - staje się nieczytelny albo bardzo trudno czytelny, niezrozumiały, a w niektórych wypadkach może narażać na uszczerbek powagę sądów i wymiaru sprawiedliwości.

Po analizie orzeczeń Sądu Najwyższego oraz po blisko dwóch latach stosowania przepisów umożliwiających sędziom korzystanie z uzasadnień wygłaszanych można stwierdzić, że instytucja choć młoda doczekała się trafnych spostrzeżeń ze strony Sądu Najwyższego. W kontekście omawianych przepisów dotyczących uzasadnienia wygłaszanego, niezwykle istotnym jest poprawne formułowanie wniosków o sporządzenie i doręczenie pisemnego uzasadnienia bądź o sporządzenie i doręczenie transkrypcji uzasadnienia, w zależności od tego, z jakim rodzajem uzasadnienia mamy do czynienia w konkretnej sprawie. Na gruncie powyższego zauważyć należy, ze ustawodawca w art. 331 kpc reguluje kwestie doręczania stronie orzeczeń wraz z uzasadnieniem, natomiast w przypadku uzasadnień wygłaszanych ustawodawca przewiduje, że taki wyrok jest doręczany z transkrypcją. Przepis nie zawiera wzmianki o doręczeniu płyty z przebiegu posiedzenia, na którym wygłoszono uzasadnienie wraz z doręczeniem pisemnej transkrypcji, co z praktycznego punktu widzenia  może uniemożliwiać zweryfikowanie prawdziwości transkrypcji z zapisem dźwięku lub obrazu i dźwięku w sytuacji, w której doręczenie płyty z zapisem nastąpi już po upływie terminu na złożenie środka zaskarżenia.


[1] Art. 328 § 11 dodany przez art. 1 pkt 7 lit. b ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 r. (Dz.U.2014.1296) zmieniającej nin. ustawę kodeks postępowania cywilnego z dniem 27 października 2014 r.

[2] Art. 157 i 158 zmienione ustawą z dnia 29 kwietnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego. (Dz. U. Nr 108, poz. 684), ustawa weszła w życie z dniem 1 lipca 2010 r.

[3] Art. 157 i 158 zmienione ustawą z dnia 29 kwietnia 2010 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego. (Dz. U. Nr 108, poz. 684), ustawa weszła w życie z dniem 1 lipca 2010 r.

[4] por. wyrok SA w Warszawie z dnia 30 czerwca 2005 r., I ACa 803/04, LEX nr 157685,

 

Komentarze: Problematyka uzasadnienia wygłaszanego

    Nie dodano jeszcze żadnego komentarza. Bądź pierwszy!!

Dodaj komentarz

Administratorem danych osobowych jest Legalsupport sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie przy ul. Gabrieli Zapolskiej 36. Podane przez Użytkownika dane osobowe będą przetwarzane w celu realizacji umowy i w zakresie niezbędnym do świadczenia usług oraz w celach statystycznych. Podanie danych osobowych przez użytkownika jest dobrowolne. Użytkownik ma prawo dostępu do ich treści oraz poprawy.

Pomoc prawna online

Zaufało nam już:
  • 0
  • 3
  • 1
  • 2
  • 1
  • 3
  • 9
  • osób

Opinie naszych klientów

  • Zofia Lewandowska

    ocena usługi:

    Korzystam z pomocy portalu e-prawnik kilkanaście lat. Zawsze najwyższa klasa. Dziękuję. Zofia Lewandowska
  • Mieczysława

    ocena usługi:

  • Katarzyna

    ocena usługi:

    Wszystko przebiegło bez zarzutu. Opinia była wyczerpująca.
  • Marek

    ocena usługi:

  • Marek

    ocena usługi:

  • Marek

    ocena usługi:

  • Danuta

    ocena usługi:

    Dziękuję bardzo za odpowiedz.Jestem zadowolona z usługi jest na wysokim poziomie. Jeśli będę w potrzebie na pewno skorzystam z waszych usług. Pozdrawiam Danuta
  • Magdalena

    ocena usługi:

  • Justyna

    ocena usługi:

    Odpowiedź dotycząca mojego zapytania bardzo szczegółowa i wyczerpująca. Mam nadzieję, że zgodnie z radą e-prawnik problem zostanie rozwiązany po mojej myśli.Polecam i dziękuję za radę- Justyna
  • Dorota

    ocena usługi:

  • Teresa

    ocena usługi:

  • Dariusz

    ocena usługi:

  • Piotr

    ocena usługi:

    Bardzo dobrze przygotowane pismo, przystępna cena i szybka realizacjia Bardzo polecam
  • Leszek

    ocena usługi:

    Jestem bardzo zadowolony z przesłanej opinii. Dała mi ona obraz sytuacji prawnej w temacie z którym się zwracałem. Bardzo dziękuje i pozdrawiam. Leszek
  • Sławomir

    ocena usługi:

    Tym razem o wyborze Państwa oferty spośród innych, nie ukrywam, że zadecydowała przede wszystkim cena, ale następnym razem zadecyduje ta jakość, do której się przekonałem. Dziękuję, za bardzo krótki czas realizacji, ale przede wszystkim dziękuję za formę wypowiedzi, za prosto i jasno zbudowane zdania, dziękuję, że utwierdziliście mnie Państwo w przekonaniu, że czasami prosty człowiek,taki jak ja, wie lepiej, niż urzędnik, czy księgowy, który powinien wiedzieć, a zamiast odpowiedzi twierdzącej, każde zdanie kończy się pytająco, żeby nie użyć stwierdzenia po prostu \"nie wiem\". Ja teraz już wiem, gdzie następnym razem się zgłosić. DZIĘKUJĘ!
  • Agnieszka

    ocena usługi:

    Jestem bardzo zadowolona z usługi. Bardzo szybko uzyskałam odpowiedź na interesujące mnie pytanie. Opinia prawna była przejrzysta i zrozumiała, podane zostały przepisy prawne. Nie osniesiono się po krótce jedynie do mojego krótkiego pytania lecz opisano kilka aspektów mojej sytuacji. Z pewnością bezpośredni kontakt z prawnikiem daje więcej możliwości ale tak jak w moim przypadku, potrzebując szybkiej porady bez zbyt długiej zwłoki i bez wychodzenia z domu, skorzystanie z usług e-prawnik.pl jest moim zdaniem najlepszym rozwiązaniem. Polecam! Dziękuję!
  • Adam

    ocena usługi:

    Moja druga sprawa w tej kancelarii. Cena nieco w górę (a raczej rabat w dół), co jak sądzę trzeba po prostu zaakceptować. Prawo rynku. Co do jakości usług i podejścia, to są na tym samym wysokim poziomie. Opinia szczegółowa, na moją prośbę bardzo szybko i gratisowo uzupełniona o ważne dla mnie szczegóły. Polecam e-prawnika.




Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.

Zapytaj prawnika – skontaktujemy się z Tobą w ciągu godziny!

* pola wymagane