ZAiKS ukarany

Za opóźnienia w zmianie warunków umów Stowarzyszenie Autorów ZAiKS musi zapłacić ponad 1,5 mln zł. Prezes UOKiK uznał, że organizacja nieterminowo wykonała prawomocną decyzję.

Stowarzyszenie Autorów ZAiKS jest najstarszą i największą organizacją zajmującą się zbiorowym zarządzaniem i ochroną praw autorskich. Obok kilkunastu innych działających w Polsce udziela zezwoleń na korzystanie z utworów, sprawuje kontrolę nad sposobem ich eksploatacji, a także inkasuje i dzieli środki finansowe uzyskane od użytkowników.

Obecna decyzja Prezesa UOKiK - nałożenie kary w wysokości 1,5 mln zł - dotyczy sprawy, która swój początek miała kilka lat temu. W lipcu 2004 roku - po przeprowadzeniu postępowania antymonopolowego wszczętego na wniosek członków zespołu muzycznego „Brathanki" - Prezes UOKiK wydał decyzję, w której uznał, że ZAiKS wymuszał na twórcach udzielanie wyłącznego upoważnienia do zarządzania prawami do utworów w zakresie publicznego wykonania oraz nagrywania. Autorzy nie mieli możliwości wyboru jakie pola eksploatacji swojego dzieła powierzą w zarząd ZAiKS-owi, jakie zaś innej organizacji. Stowarzyszenie uniemożliwiało indywidualne wykonywanie praw do utworów i samodzielne podejmowanie decyzji np. o warunkach wykorzystania ich w albumach z muzyką. Zdaniem Urzędu praktyka ograniczała twórcom możliwość wyboru, która organizacja i na jakich obszarach związanych z ochroną praw autorskich będzie go reprezentować. UOKiK nakazał zmianę kwestionowanej praktyki i nałożył 500 tys. zł kary.

Stowarzyszenie odwołało się od decyzji Prezesa UOKiK do wszystkich instancji - bezskutecznie. Kolejne sądy potwierdziły ustalenia Urzędu. Decyzja stała się prawomocna i ZAiKS powinien niezwłocznie ją wykonać - czyli zmienić warunki umów oraz poinformować wszystkich swoich klientów o możliwości podpisania aneksu do umowy na nowych zasadach. Ponadto Stowarzyszenie było zobligowane do zapłaty kary finansowej. W styczniu 2008 roku ZAiKS wpłacił nałożoną sankcję, jednak nie zmienił w pełni zakwestionowanej praktyki.

W związku z tym Prezes UOKiK ukarał Stowarzyszenie za niewykonanie decyzji w terminie. W tym przypadku okresem wystarczającym na wprowadzenie stosownych zmian były dwa miesiące od uprawomocnienia się decyzji.