e-prawnik.pl Porady prawne

Zamówienie z wolnej ręki

10.7.2007

Czym jest zamówienie z wolnej ręki?

Zamówienie z wolnej ręki jest jednym z trybów szczególnych udzielania zamówień publicznych w stosunku do trybu podstawowego - przetargu. Zamówienie z wolnej ręki to tryb udzielenia zamówienia, w którym zamawiający udziela zamówienia po negocjacjach tylko z jednym wykonawcą.. Jego zastosowanie, ze względu na odstąpienie od zasady konkurencyjności, nastąpić może jedynie w przypadkach wskazanych w ustawie i wymaga udokumentowania okoliczności uzasadniających jego zastosowanie.

Ustawą z dnia 7 kwietnia 2006 r. o zmianie ustawy Prawo zamówień publicznych oraz ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, dokonano obszernej nowelizacji tejże ustawy. Zmiany obejmują również tematykę zamówień z wolnej ręki. Procedura zamówienia z wolnej ręki dopuszczona została jedynie w przypadkach, gdy wskutek nadzwyczajnych okoliczności zamawiający znalazł się w sytuacji uniemożliwiającej wykorzystanie podstawowej procedury. W trybie zamówienia z wolnej ręki, udzielenie zamówienia następuje w drodze negocjacji prowadzonych przez zamawiającego z wybranym przez siebie wykonawcą, w trakcie których należy uzgodnić wszystkie istotne elementy przyszłej umowy. Dopiero po takim uzgodnieniu dochodzi do udzielenia zamówienia.

Kiedy można udzielić zamówienia z wolnej ręki?

Zamawiający może udzielić zamówienia z wolnej ręki, jeśli zachodzi co najmniej jedna z następujących okoliczności:

  • dostawy, usługi lub roboty budowlane mogą być świadczone tylko przez jednego wykonawcę:

  1. z przyczyn technicznych o obiektywnym charakterze,

  2. z przyczyn związanych z ochroną praw wyłącznych, wynikających z odrębnych przepisów,

  3. w przypadku udzielania zamówienia w zakresie działalności twórczej lub  artystycznej,

  • przeprowadzono konkurs, w którym przez publiczne ogłoszenie zamawiający, za wykonanie i przeniesienie prawa do wybranej przez sąd konkursowy pracy konkursowej w szczególności z zakresu planowania przestrzennego, projektowania urbanistycznego, architektoniczno-budowlanego oraz przetwarzania danych, wyznaczył nagrodę w postaci zaproszenia do negocjacji w trybie zamówienia z wolnej ręki autora wybranej pracy konkursowej;

  • ze względu na wyjątkową sytuację niewynikającą z przyczyn leżących po stronie zamawiającego, której nie mógł on przewidzieć, wymagane jest natychmiastowe wykonanie zamówienia, a nie można zachować terminów określonych dla innych trybów udzielenia zamówienia;

  • w prowadzonych kolejno postępowaniach o udzielenie zamówienia, z których co najmniej jedno prowadzone było w trybie przetargu nieograniczonego albo przetargu ograniczonego, nie wpłynął żaden wniosek o dopuszczenie do udziału w postępowaniu, nie zostały złożone żadne oferty lub wszystkie oferty zostały odrzucone na podstawie art. 89 ust. 1 pkt 2 ze względu na ich niezgodność z opisem przedmiotu zamówienia, a pierwotne warunki zamówienia nie zostały w istotny sposób zmienione;

  • w przypadku udzielania dotychczasowemu wykonawcy usług lub robót budowlanych zamówień dodatkowych, nieobjętych zamówieniem podstawowym i nieprzekraczających łącznie 50 % wartości realizowanego zamówienia, niezbędnych do jego prawidłowego wykonania, których wykonanie stało się konieczne na skutek sytuacji niemożliwej wcześniej do przewidzenia, jeżeli:

  1. z przyczyn technicznych lub gospodarczych oddzielenie zamówienia dodatkowego od zamówienia podstawowego wymagałoby poniesienia niewspółmiernie wysokich kosztów lub

  2. wykonanie zamówienia podstawowego jest uzależnione od wykonania zamówienia dodatkowego;

  • w przypadku udzielania, w okresie 3 lat od udzielenia zamówienia podstawowego, dotychczasowemu wykonawcy usług lub robót budowlanych zamówień uzupełniających, stanowiących nie więcej niż 50 % wartości zamówienia podstawowego i polegających na powtórzeniu tego samego rodzaju zamówień, jeżeli zamówienie podstawowe zostało udzielone w trybie przetargu nieograniczonego lub ograniczonego, a zamówienie uzupełniające było przewidziane w specyfikacji istotnych warunków zamówienia dla zamówienia podstawowego i dotyczy przedmiotu zamówienia w niej określonego;

  • w przypadku udzielania, w okresie 3 lat od udzielenia zamówienia podstawowego, dotychczasowemu wykonawcy dostaw, zamówień uzupełniających, stanowiących nie więcej niż 20 % wartości zamówienia podstawowego i polegających na rozszerzeniu dostawy, jeżeli zmiana wykonawcy powodowałaby konieczność nabywania rzeczy o innych parametrach technicznych, co powodowałoby niekompatybilność techniczną lub nieproporcjonalnie duże trudności techniczne w użytkowaniu i dozorze, jeżeli zamówienie podstawowe zostało udzielone w trybie przetargu nieograniczonego lub ograniczonego, a zamówienie uzupełniające było przewidziane w specyfikacji istotnych warunków zamówienia dla zamówienia podstawowego i dotyczy przedmiotu zamówienia w niej określonego.

Ponadto nowelizacją dodano punkty 8-10 w art. 67, które stanowią, że:

  • możliwe jest udzielenie zamówienia na dostawy na szczególnie korzystnych warunkach w związku z likwidacją działalności innego podmiotu, postępowaniem egzekucyjnym albo upadłościowym;

  • zamówienie na dostawy jest dokonywane na giełdzie towarowej w rozumieniu przepisów o giełdach towarowych, w tym na giełdzie towarowej innych państw członkowskich Europejskiego Obszaru Gospodarczego;

  • zamówienie jest udzielane przez placówkę zagraniczną w rozumieniu przepisów o służbie zagranicznej, a jego wartość jest mniejsza niż kwoty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8.

Jakie są obowiązki i uprawnienia wynikające z zastosowania trybu zamówień z wolnej ręki?

Istotną nowością jest wprowadzenie jedynie obowiązku zawiadomienia Prezesa Urzędu Zamówień Publicznych, w terminie 3 dni od wszczęcia postępowania, zamiast dotychczasowego ubiegania się o zgodę, w przypadku gdy wartość zamówienia przekracza kwoty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 11ust.8.

Obowiązek powiadomienia odpada w przypadku zamówień, które mogą być świadczone tylko przez jednego wykonawcę z przyczyn technicznych o obiektywnym charakterze, których przedmiotem są:

  • dostawy wody za pomocą sieci wodociągowej lub odprowadzanie ścieków do sieci kanalizacyjnej,

  • dostawy energii elektrycznej z sieci elektroenergetycznej,

  • dostawy gazu z sieci gazowej,

  • dostawy ciepła z sieci ciepłowniczej,

  • powszechne usługi pocztowe w rozumieniu ustawy z dnia 12 czerwca 2003 r. - Prawo pocztowe (Dz. U. Nr 130, poz. 1188, z późn. zm. ),

  • usługi przesyłowe energii elektrycznej, ciepła i paliw gazowych.

Obowiązek taki odpada również w przypadku zamówień w celu ograniczenia skutków zdarzenia losowego wywołanego przez czynniki zewnętrzne, którego nie można bylo przewidzieć z pewnością, w szczególności zagrażającego bezposrednio życiu lub zdrowiu ludzi lub grożącego powstaniem szkody w znacznych rozmiarach. Dotyczy to zamówienia udzielanego ze względu na wyjątkową sytuację niewynikającą z przyczyn leżących po stronie zamawiającego, której nie mógł on przewidzieć, wymagane jest natychmiastowe wykonanie zamówienia, a nie można zachować terminów określonych dla innych trybów udzielenia zamówienia.

Prezesa UZP nie powiadamia się także w przypadku zamówień z wolnej ręki na dostawy na szczególnie korzystnych warunkach w związku z likwidacją działalności innego podmiotu, postępowaniem egzekucyjnym lub upadłościowym oraz w przypadku gdy zamówienie na dostawy dokonywane jest na giełdzie towarowej w rozumieniu przepisów o giełdach towarowych, w tym na giełdzie towarowej innych państw członkowskich Europejskiego Obszaru Gospodarczego.

W przypadku zamówień na:

  • dostawy wody za pomocą sieci wodociągowej lub odprowadzanie ścieków do sieci kanalizacyjnej, 

  • dostawy energii elektrycznej z sieci elektroenergetycznej, dostawy gazu z sieci gazowej, 

  • dostawy ciepła z sieci ciepłowniczej, 

  • powszechne usługi pocztowe

oraz w przypadku:

  • zamówień na dostawy, usługi lub roboty budowlane, które mogą być świadczone tylko przez jednego wykonawcę  z przyczyn związanych z ochroną praw wyłącznych, wynikających z odrębnych przepisów lub w przypadku udzielania zamówienia w zakresie działalności twórczej lub  artystycznej,

  • nagród w postaci zaproszenia do negocjacji w trybie zamówienia z wolnej ręki autora wybranej pracy konkursowej.

- ustawa wyłącza obowiązki zamawiającego w zakresie:

  1. powierzenia komisji przetargowej przeprowadzenia postępowania (art. 19-21),

  2. sprawdzenia i wykluczenia wykonawców szkodzących interesom publicznym (art. 24),

  3. żądania od wykonawców przedstawienia dokumentów potwierdzających spełnienie warunków udziału w postępowaniu (art. 26),

  4. żądania od wykonawcy złożenia oświadczenia o spełnieniu tych warunków ( art. 68).

Jak przebiega udzielenie zamówienia z wolnej ręki?

Wraz z zaproszeniem do negocjacji zamawiający przekazuje informacje niezbędne do przeprowadzenia postępowania, w tym istotne dla stron postanowienia, które zostaną wprowadzone do treści zawieranej umowy w sprawie zamówienia publicznego, ogólne warunki umowy lub wzór umowy.

Przepisów o specyfikacji istotnych warunków zamówienia nie stosuje się, z wyjątkiem przepisów mówiących o możliwości żądania przez zamawiającego od wykonawcy wskazania w ofercie części zamówienia, której wykonanie zamierza zlecić podwykonawcom, również z podaniem firm proponowanych podwykonawców. Zamawiający ma także prawo wskazać, która część zamówienia nie może być przekazana podwykonawcom.  

Najpóźniej wraz z zawarciem umowy w sprawie zamówienia publicznego wykonawca składa oświadczenie o spełnianiu warunków udziału w postepowaniu, a jeżeli wartość zamówienia jest równa lub przekracza kwoty określone w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 8, również dokumenty potwierdzające spełnianie tych warunków.

Umowy w sprawach z zakresu zamówień publicznych wymagają, pod rygorem nieważności, zachowania formy pisemnej, chyba, że inne przepisy przewidują formę szczególną.

Potrzebujesz porady prawnej?

KOMENTARZE (0)

Nie dodano jeszcze żadnego komentarza. Bądź pierwszy!!


Dodaj komentarz

DODAJ KOMENTARZ