e-prawnik.pl Porady prawne

Postępowanie administracyjne

Postępowanie administracyjne

Pismo do urzędu można nadać także w UE

5.11.2019

Brak możliwości złożenia pisma w postępowaniu administracyjnym w placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w państwach członkowskich UE jest niezgodny z prawem - orzekł Trybunał Konstytucyjny.

Wyrok TK

30 października 2019 r. Trybunał Konstytucyjny w pełnym składzie rozpoznał pytanie prawne Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach dotyczące braku możliwości złożenia pisma w postępowaniu administracyjnym w placówce pocztowej operatora świadczącego pocztowe usługi powszechne w państwach członkowskich UE.

Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 57 § 5 pkt 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeksu postępowania administracyjnego w brzmieniu obowiązującym do 2 lipca 2019 r. w zakresie, w jakim różnicuje skutki nadania pisma procesowego w zależności od miejsca położenia operatora pocztowego na obszarze Unii Europejskiej, uzależniając skuteczność zachowania terminu wykonania czynności od nadania pisma wyłącznie w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe jest niezgodny z art. 32 i art. 78 Konstytucji RP oraz z art. 21 ust. 1 Traktatu o Funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

W pozostałym zakresie Trybunał umorzył postępowanie.

Orzeczenie (sygn. P 1/18) zapadło większością głosów.

Zdanie odrębne do wyroku zgłosili: wiceprezes TK Mariusz Muszyński i sędzia TK Stanisław Rymar.

Wyjaśnienia Trybunału

Podczas orzekania Trybunał uwzględnił okoliczność, że przed wydaniem wyroku doszło do zmiany treści zakwestionowanego przepisu. Ustalił, że w art. 2 ustawy zmieniającej Kodeks postępowania administracyjnego z 16 maja 2019 r. ustawodawca nakazał do pism pozostawionych w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia albo nadanych przed dniem wejścia w życie tej nowelizacji, stosowanie przepisów w brzmieniu dotychczasowym. Skoro postępowanie toczące się przed tym sądem pytającym rozpoczęło się przed dniem wejścia w życie nowelizacji Kodeksu postępowania administracyjnego, sąd ten będzie musiał zastosować w toczącej się sprawie art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. w brzmieniu obowiązującym do 2 lipca 2019 r. Powyższe okoliczności spowodowały, że Trybunał Konstytucyjny mógł orzekać o zakwestionowanej normie w brzmieniu sprzed nowelizacji.

Trybunał Konstytucyjny ustalił, że problemem konstytucyjnym wynikającym z pytania prawnego było to, czy art. 57 § 5 pkt 2 k.p.a. we wskazanym w petitum zakresie nie narusza równości w prawie do sądu i prawie do skutecznego środka odwoławczego, a także czy nie jest to rozwiązanie dyskryminujące uczestników postępowania administracyjnego przebywających na terenie Unii Europejskiej tylko w zależności od tego, w jakim państwie członkowskim nadadzą przesyłkę w postępowaniu administracyjnym.

Trybunał przyjął, że cechą relewantną w rozpatrywanej sprawie był status uczestnika postępowania nadającego pismo w postępowaniu administracyjnym przebywającego na terenie Unii Europejskiej. Wskazany przepis dokonał zróżnicowania pozycji uczestnika postępowania administracyjnego w zależności od tego, gdzie nadał dane pismo, w Polsce czy za granicą, nawet jeśli był to obszar Unii Europejskiej, cechujący się swobodą przepływu towarów, usług, kapitału i osób pochodzących z państw członkowskich UE. Trybunał stwierdził, że nie jest wykluczone, iż przebywając w innym państwie członkowskim UE można być uczestnikiem postępowania administracyjnego w Polsce, co wiąże się z koniecznością zapewnienia określonych gwarancji procesowych.

Zdaniem Trybunału, art. 57 § 5 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w kwestionowanym brzmieniu normował sytuację, w której podmiot nadający pismo w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy – Prawo pocztowe był traktowany korzystniej w porównaniu z takim samym podmiotem, który nadał takie samo pismo, ale w placówce położonej na terenie innego państwa członkowskiego UE.

Przeprowadzając test równości Trybunał Konstytucyjny zwrócił uwagę, że postępowanie administracyjne jest ciągiem czynności procesowych, dokonywanych przez organ administracji publicznej i inne podmioty tego postępowania, zmierzających do załatwienia sprawy indywidualnej w drodze decyzji administracyjnej. Sama okoliczność, że postępowanie toczy się w Polsce nie jest wystarczające do uznania, że można uzależnić skuteczność zachowania terminu czynności od nadania pisma w polskiej placówce pocztowej operatora wyznaczonego w rozumieniu ustawy – Prawo pocztowe. Perspektywą oceny musi być prawo UE. Wynikające z art. 57 § 5 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego kryterium różnicowania nie pozostaje w racjonalnym związku z celem i treścią danej regulacji.

Nie ma żadnego racjonalnego powodu, by operatorów spełniających takie same wymogi na rynku europejskim w zestawieniu z placówkami krajowymi traktować jako placówki nieodpowiedzialne i niewiarygodne, a tym samym wyłączać możliwość nadawania pism za granicą, nawet za pośrednictwem placówek świadczących powszechne usługi pocztowe, a przez to nieproporcjonalnie różnicować uprawnienia stron postępowania administracyjnego.

W ocenie Trybunału Konstytucyjnego, wskazana w art. 57 § 5 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego przesłanka nadmiernie ograniczyła możliwość skutecznego nadania pisma w postępowaniu administracyjnym. Miało to związek z tym, że dany podmiot mógł nadać przesyłkę jedynie za pośrednictwem polskiej placówki pocztowej, co w przypadku postępujących zmian społecznych i wzrostu emigracji stanowiło ponadprzeciętne ograniczenie prawa do zaskarżenia aktów stosowania prawa. W przypadku kwestionowanej regulacji, nie można było znaleźć racjonalnego celu uzasadniającego ingerencję w prawo do odwołania. Sposób nadania pisma określony w art. 57 § 5 pkt 2 Kodeksu postępowania administracyjnego nieproporcjonalnie ograniczył prawa procesowe uczestników postępowania administracyjnego.

W pozostałym zakresie Trybunał umorzył postępowanie ze względu na nieadekwatność przywołanych przez sąd pytający wzorców kontroli.

Potrzebujesz porady prawnej?

KOMENTARZE (0)

Nie dodano jeszcze żadnego komentarza. Bądź pierwszy!!


Dodaj komentarz

DODAJ KOMENTARZ