Pełnomocnictwo

Odpowiedzialność pełnomocnika przedsiębiorstwa państwowego - opinia prawna

Strona 1 z 3

Stan faktyczny

Jak w świetle art. 32 punkt 1 i 2 ustawy z  1981 roku o przedsiębiorstwie państwowym przedstawia się odpowiedzialność pełnomocników dyrektora przedsiębiorstwa, jeśli działali w ramach posiadanych pełnomocnictw? Czy dyrektor jako organ może podpisać samodzielnie umowy bez względu na jej wartość, czy też musi być druga osoba, pełnomocnik? Jakie konsekwencje ponosi ta osoba działająca w ramach posiadanych pełnomocnictw? Czy są wyroki dotyczące tych tematów?

Opinia prawna 

Niniejsza opinia prawna została sporządzona na podstawie następujących aktów prawnych:

  • Ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. Kodeks cywilny (Dz. U. 1964 r., Nr 16, poz. 93 ze zmianami),

  • Ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych (tekst jednolity: Dz. U. 2002 r., Nr 112, poz. 981 ze zmianami).

Na wstępie należy wskazać, iż ustawa o przedsiębiorstwach państwowych nie reguluje w całości zagadnień dotyczących reprezentacji przedsiębiorstwa przez pełnomocnika ustanowionego przez organy przedsiębiorstwa. A zatem w sprawach nie uregulowanych konieczne jest sięgnięcie do przepisów kodeksu cywilnego. Przepisy dotyczące pełnomocnictwa zawarte są w art. 95- 109 kodeksu cywilnego.

Art. 98  kc ze względu na zakres umocowania rozróżnia trzy rodzaje pełnomocnictw:

  • pełnomocnictwo ogólne,

  • pełnomocnictwo rodzajowe,

  • pełnomocnictwo szczególne.

Pełnomocnictwo ogólne obejmuje umocowanie do czynności zwykłego zarządu, tj. do dokonywania takich czynności prawnych, które są zgodne z zasadami prawidłowego zarządzania i  gospodarki. Pełnomocnictwo rodzajowe obejmuje umocowanie do dokonywania czynności prawnych określonego rodzaju, np. do sprzedawania nieruchomości. Pełnomocnictwo rodzajowe nie jest dopuszczalne, jeżeli ustawa wymaga pełnomocnictwa szczególnego.

Pełnomocnictwo szczególne zawiera umocowanie do dokonania określonej czynności prawnej, np. darowizny nieruchomości. Obowiązuje generalna zasada, że pełnomocnictwo może być udzielone w dowolnej formie, z wyjątkiem dwóch przypadków określonych w art. 98 k.c., a mianowicie:

  • jeżeli pełnomocnictwo zawiera umocowanie do dokonania czynności prawnej, dla której pod rygorem nieważności przewidziana jest forma szczególna, to wówczas pełnomocnictwo powinno być także sporządzone w tej samej formie,

  • jeżeli dla określonych kategorii pełnomocnictw ustawa wymaga określonej formy - pełnomocnictwo ogólne pod rygorem nieważności powinno być udzielone na piśmie.

Pełnomocnicy przedsiębiorstwa państwowego zgodnie z art. 51.1 ustawy o przedsiębiorstwach państwowych z dnia 25 września 1981 roku są ustanawiani i odwoływani przez dyrektora. Pełnomocnikiem może być osoba fizyczna, w szczególności pracownicy przedsiębiorstwa jak i osoba prawna.  Stosunek pomiędzy mocodawca a pełnomocnikiem określa zakres umocowania i decyduje o tym czy mamy do czynienia
z pełnomocnictwem ogólnym, szczególnym, czy rodzajowym. Co do granic umocowania to wiąże się z tym zakres czynności, które mogą być podejmowane przez pełnomocnika.

Należy wskazać, iż mocodawcą jest, więc przedsiębiorstwo państwowe, a nie dyrektor. Pełnomocnictwo nie wygasa, więc po rozwiązaniu stosunku prawnego pomiędzy dyrektorem a przedsiębiorstwem (odwołaniem, śmiercią, itp.). Jedynie likwidacja i reorganizacja przedsiębiorstwa (łączenie, podział) powoduje wygaśnięcie pełnomocnictwa. 

Zgodnie z art. 51.2 udzielenie pełnomocnictwa wymaga formy pisemnej pod rygorem nieważności.

Odpowiadając na pierwsze postawione pytanie należy rozróżnić dwie sytuacjeę dotyczące odpowiedzialności pełnomocnika.

  • Pełnomocnik przy dokonywaniu czynności w imieniu przedsiębiorstwa może przekroczyć zakres umocowania. W takim przypadku lub działania w ogóle bez umocowania, wystąpi stan bezskuteczności zawieszonej czynności. Zgodnie z art. 103 k.c. ważność takich oświadczeń woli zależeć będzie od ich potwierdzenia przez dyrektora działającego w imieniu przedsiębiorstwa. Skuteczność umowy zawartej przez rzekomego pełnomocnika jest, więc zawieszona do czasu, gdy nie nastąpi jej potwierdzenie przez mocodawcę. Odmowa potwierdzenia lub bezskuteczny upływ terminu, wyznaczonego przez druga stronę czynności powodują bezwzględną nieważność czynności. Zgodnie z § 3 ww. artykułu w braku potwierdzenia ten, kto zawarł umowę w cudzym imieniu, obowiązany jest do zwrotu tego,
    co otrzymał od drugiej strony w wykonaniu umowy, oraz do naprawienia szkody, którą druga strona poniosła przez to, że zawarła umowę nie wiedząc o braku umocowania. Obowiązek rzekomego pełnomocnika zwrotu świadczeń i naprawienia szkody jest niezależny od winy,
    a więc istnieje także wtedy, gdy pełnomocnictwo było nieważne, a pełnomocnik o tym nie wiedział. Jeśli chodzi o odpowiedzialność rzekomego pełnomocnika względem swojego mocodawcy zastosowanie będą miały przepisy o prowadzeniu spraw bez zlecenia, które unormowane są w art. 752 k.c. Od prowadzącego wymagana jest należyta staranność, w zależności
    od charakteru prowadzonych spraw.

Śledź nas na:

Czytaj dalej (strona 1 z 3)

Potrzebujesz porady prawnej?

KOMENTARZE (0)

Nie dodano jeszcze żadnego komentarza. Bądź pierwszy!!


Dodaj komentarz

DODAJ KOMENTARZ

ZOBACZ TAKŻE: