Pytanie klienta:
Odpowiedź prawnika:
Jak wskazuje Kodeks Postępowania Cywilnego:
Art.670. SÄ…d spadku bada z urzÄ™du, kto jest spadkobiercÄ…. W szczególnoÅ›ci bada, czy spadkobierca pozostawiÅ‚ testament, oraz wzywa do zÅ‚ożenia testamentu osobÄ™, co do której bÄ™dzie uprawdopodobnione, że testament u niej siÄ™ znajduje. Jeżeli testament zostanie zÅ‚ożony, sÄ…d dokona jego otwarcia i ogÅ‚oszenia.
W praktyce z różnych przyczyn zdarza siÄ™, że ustalony przez SÄ…d krÄ…g spadkobierców jest niezgodny z rzeczywistoÅ›ciÄ…. Wówczas zastosowanie znajduje nastÄ™pujÄ…cy przepis KPC:
Art.679.§1.Dowód, że osoba, która uzyskaÅ‚a stwierdzenie nabycia spadku, nie jest spadkobiercÄ… lub że jej udziaÅ‚ w spadku jest inny niż stwierdzony, może być przeprowadzony tylko w postÄ™powaniu o uchylenie lub zmianÄ™ stwierdzenia nabycia spadku, z zastosowaniem przepisów niniejszego rozdziaÅ‚u. Jednakże ten, kto byÅ‚ uczestnikiem postÄ™powania o stwierdzenie nabycia spadku, może tylko wówczas żądać zmiany postanowienia stwierdzajÄ…cego nabycie spadku, gdy żądanie opiera na podstawie, której nie mógÅ‚ powoÅ‚ać w tym postÄ™powaniu, a wniosek o zmianÄ™ skÅ‚ada przed upÅ‚ywem roku od dnia, w którym uzyskaÅ‚ tÄ™ możność.
§2.Wniosek o wszczÄ™cie takiego postÄ™powania może zgÅ‚osić każdy zainteresowany.
§3.W razie przeprowadzenia dowodu, że spadek w caÅ‚oÅ›ci lub w części nabyÅ‚a inna osoba niż wskazana w prawomocnym postanowieniu o stwierdzeniu nabycia spadku, sÄ…d spadku, zmieniajÄ…c to postanowienie, stwierdzi nabycie spadku zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym.
§4.Przepisy § 1-3 stosuje siÄ™ odpowiednio do zarejestrowanego aktu poÅ›wiadczenia dziedziczenia oraz do stwierdzenia nabycia przedmiotu zapisu windykacyjnego.
Jak przyjmuje siÄ™ powszechnie: „zmiana postanowienia może polegać albo na stwierdzeniu, że spadek dziedziczÄ… inne osoby niż wymienione w tym postanowieniu bÄ…dź nie tylko osoby w nim wskazane, ale również inne tu niewymienione, albo że wyÅ‚Ä…cznie niektóre z osób wskazanych w postanowieniu nabyÅ‚y spadek. PodstawÄ… zmiany prawomocnego postanowienia jest wiÄ™c ustalenie, że zawarte w nim stwierdzenie nabycia spadku nie jest zgodne z rzeczywistym stanem prawnym.”(Tomasz Demendecki, Komentarz aktualizowany do art.679 Kodeksu postÄ™powania cywilnego)
Wzruszenie prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku (wzglÄ™dnie zarejestrowanego aktu poÅ›wiadczenia dziedziczenia) może nastÄ…pić albo przez jego uchylenie (art. 678), albo przez zmianÄ™. Wniosek o wszczÄ™cie przedmiotowego postÄ™powania powinien odpowiadać ogólnym wymogom okreÅ›lonym w art. 511 KPC, a także zawierać dokÅ‚adne okreÅ›lenie prawomocnego postanowienia majÄ…cego ulec zmianie oraz przytoczenie okolicznoÅ›ci oraz Å›rodków dowodowych uzasadniajÄ…cych twierdzenie o niezgodnoÅ›ci takiego postanowienia z rzeczywistym stanem faktycznym i prawnym. Nie jest konieczne natomiast Å›cisÅ‚e okreÅ›lenie żądania, gdyż w tym zakresie sÄ…d nie jest zwiÄ…zany treÅ›ciÄ… wniosku i ma obowiÄ…zek orzec zgodnie z rzeczywistym stanem prawnym. Wykazanie, że osoba legitymujÄ…ca siÄ™ postanowieniem o stwierdzeniu nabycia spadku nie jest spadkobiercÄ…, lub że jej udziaÅ‚ jest inny niż stwierdzony, obciąża wnioskodawcÄ™; niezależnie sÄ…d z urzÄ™du bada, kto jest rzeczywiÅ›cie spadkobiercÄ….