Pytanie klienta:
Odpowiedź prawnika:
W pierwszej kolejnoÅ›ci wskazać należy, iż skutki przyjÄ™cia spadku z dobrodziejstwem inwentarza nastÄ™pujÄ… z chwilÄ… zÅ‚ożenia odpowiedniego oÅ›wiadczenia lub z mocy prawa po 6 miesiÄ…cach w przypadku nie zÅ‚ożenia tego oÅ›wiadczenia (w przypadku maÅ‚oletnich). Nie jest możliwa późniejsza zmiana formy przyjÄ™cia spadku – np. wskutek dojÅ›cia dzieci do peÅ‚noletnoÅ›ci. Tak wiÄ™c, od chwili przyjÄ™cia spadku z dobrodziejstwem inwentarza PaÅ„stwa dzieci bÄ™dÄ… odpowiadaÅ‚y z tytuÅ‚u dÅ‚ugów spadkowych zgodnie z tym przyjÄ™ciem. W razie przyjÄ™cia spadku z dobrodziejstwem inwentarza spadkobierca ponosi odpowiedzialność za dÅ‚ugi spadkowe tylko do wartoÅ›ci ustalonego w inwentarzu stanu czynnego spadku. Późniejsze dojÅ›cie do peÅ‚noletnoÅ›ci dzieci nie bÄ™dzie miaÅ‚o tutaj żadnego znaczenia.
Wskazać również należy, iż już po dokonaniu tego przyjÄ™cia wierzyciele spadkowi bÄ™dÄ… mogli dochodzić od PaÅ„stwa dzieci spÅ‚aty dÅ‚ugów spadkowych (oczywiÅ›cie w ograniczeniu do aktywów spadku – zgodnie z dobrodziejstwem inwentarza). Wierzyciele nie bÄ™dÄ… musieli czekać, aż dzieci bÄ™dÄ… peÅ‚noletnie. OczywiÅ›cie sprawy te bÄ™dÄ… kierowane do PaÅ„stwa jako przedstawicieli ustawowych maÅ‚oletnich.
Fakt, iż małoletni z mocy ustawy przyjmują spadek z dobrodziejstwem inwentarza nie stoi na przeszkodzie, aby spadek ten został przez nich odrzucony.
Zgodnie z art. 1020 k.c. spadkobierca, który spadek odrzuciÅ‚, zostaje wyÅ‚Ä…czony od dziedziczenia, tak jakby nie dożyÅ‚ otwarcia spadku. Na podstawie art. 931 § 2 udziaÅ‚ spadkowy, jaki by mu przypadÅ‚, przypada jego dzieciom w częściach równych.
Zgodnie z art. 1015. § 1. k.c. oÅ›wiadczenie o przyjÄ™ciu lub o odrzuceniu spadku może być zÅ‚ożone w ciÄ…gu szeÅ›ciu miesiÄ™cy od dnia, w którym spadkobierca dowiedziaÅ‚ siÄ™ o tytule swego powoÅ‚ania.
Jak zauważa siÄ™ w doktrynie, jeżeli spadkobierca nie ma zdolnoÅ›ci do czynnoÅ›ci prawnych, termin szeÅ›ciomiesiÄ™czny rozpoczyna bieg od chwili, w której o tytule powoÅ‚ania spadkobiercy dowiedziaÅ‚ siÄ™ jego przedstawiciel ustawowy. (SkowroÅ„ska-Bocian Elżbieta, Komentarz do kodeksu cywilnego. KsiÄ™ga czwarta. Spadki., Warszawa 2009, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, s. 328). W niniejszej sprawie należy przyjąć, że 6 miesiÄ™czny termin dla odrzucenia spadku przez PaÅ„stwa dzieci rozpocznie bieg od chwili zÅ‚ożenia przez Pani męża oÅ›wiadczenia o odrzuceniu spadku.
Zgodnie z art. 101 § 3 k.r.o., bez zezwolenia sÄ…du opiekuÅ„czego rodzice nie mogÄ… dokonywać czynnoÅ›ci przekraczajÄ…cych zakres zwykÅ‚ego zarzÄ…du majÄ…tkiem dziecka ani zgoda taka nie może być wyrażona przez dziecko. Jak zauważa H. CiepÅ‚a (w: Sychowicz Marek, CiepÅ‚a Helena, Kalus StanisÅ‚awa, Czech BronisÅ‚aw, DomiÅ„czyk Tadeusz, Piasecki Kazimierz (red.), Kodeks rodzinny i opiekuÅ„czy. Komentarz, Warszawa 2009 Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis, s. 1152): „zezwolenie sÄ…du opiekuÅ„czego jest konieczne dla skutecznoÅ›ci czynnoÅ›ci prawnej i nie może być udzielone ex post, a czynność prawna dokonana bez zezwolenia sÄ…du jest nieważna".
Zgodnie z art. 583 k.p.c. zezwolenia na dokonanie przez rodziców czynnoÅ›ci przekraczajÄ…cej zakres zwykÅ‚ego zarzÄ…du majÄ…tkiem dziecka lub na wyrażenie przez rodziców zgody na dokonanie takiej czynnoÅ›ci przez dziecko sÄ…d opiekuÅ„czy udziela na wniosek jednego z rodziców po wysÅ‚uchaniu drugiego. Postanowienie sÄ…du opiekuÅ„czego w tym przedmiocie staje siÄ™ skuteczne dopiero z chwilÄ… uprawomocnienia siÄ™ i nie może być zmienione ani uchylone, jeżeli na podstawie zezwolenia powstaÅ‚y skutki prawne wzglÄ™dem osób trzecich.
Wobec powyższego, aby odrzucić spadek również przez PaÅ„stwa dzieci, należy zÅ‚ożyć odpowiedni wniosek do sÄ…du rodzinnego (zachÄ™camy do skorzystania z usÅ‚ugi "Zamów dokument", gdzie bÄ™dziemy mogli sporzÄ…dzić dla PaÅ„stwa odpowiedni wniosek). Po otrzymaniu postanowienia sÄ…du, bÄ™dÄ… mogli PaÅ„stwo odrzucić spadek również w imieniu dzieci.