Zastaw a upadłość

Pytanie:

Czy art. 345. Pr.Up. oznacza, że wierzytelności zabezpieczone zastawem na rzeczach ruchomych są zaspakajane poza kolejnością, niezależnie od tego, w której grupie (art. 342) znalazłby się wierzyciel dysponujący wierzytelnością \'zwykłą\' np. z faktury, pożyczki lub świadczenia za pracę? Jeśli tak, co się dzieje, gdy wartość uzyskana z likwidacji przedmiotu jest niższa niż wierzytelność? Czy wierzyciel co do reszty będzie zaspokajany z majątku upadłego wg reguł z art. 342 i 344?

ODPOWIEDŹ PRAWNIKA


Ustawa Prawo upadłościowe i naprawcze stanowi, że:

Art. 345. 1. Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, wierzytelności zabezpieczone hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym, zastawem skarbowym i hipoteką morską, a także wygasające według przepisów ustawy prawa oraz skutki ujawnienia praw i roszczeń osobistych ciążące na nieruchomości, użytkowaniu wieczystym, spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu lub statku morskim wpisanym do rejestru okrętowego, podlegają zaspokojeniu z sumy uzyskanej z likwidacji obciążonego przedmiotu, pomniejszonej o koszty likwidacji tego przedmiotu oraz inne koszty postępowania upadłościowego w wysokości nieprzekraczającej dziesiątej części sumy uzyskanej z likwidacji, nie więcej jednak niż o taką część kosztów postępowania upadłościowego, która wynika ze stosunku wartości obciążonego przedmiotu do wartości całej masy upadłości.

Przepisu powyższego nie można jednakże analizować bez zastosowania wykładni systemowej. Ust. 2 tego art. stanowi, że wierzytelności i prawa, o których mowa w ust. 1, są zaspokajane w kolejności przysługującego im pierwszeństwa. Zdzisław Świeboda w publikacji „Prawo upadłościowe i naprawcze. Komentarz” (Świeboda Zdzisław, Warszawa 2006, Wydawnictwo Prawnicze LexisNexis (wydanie III)) stwierdza: „Wierzytelności zabezpieczone hipoteką, zastawem, zastawem rejestrowym, zastawem skarbowym, hipoteką morską, a także wygasające prawa według ustawy oraz prawa i roszczenia osobiste ciążące na nieruchomości podlegają zaspokojeniu z sumy uzyskanej ze sprzedaży przedmiotu obciążonego, pomniejszonej o kwoty związane ze sprzedażą; wierzytelności te są zaspokajane w kolejności przysługującego im pierwszeństwa, czyli pierwszeństwa według kategorii zaszeregowania (…).” Kategorie zaszeregowania wskazuje zaś wcześniejszy przepis ustawy:

Art. 342. 1. Należności podlegające zaspokojeniu z funduszów masy upadłości dzieli się na następujące kategorie:
1) kategoria pierwsza - koszty postępowania upadłościowego, przypadające za czas po ogłoszeniu upadłości należności alimentacyjne oraz renty za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci oraz z tytułu zamiany uprawnień objętych treścią prawa dożywocia na dożywotnią rentę, należności z tytułu bezpodstawnego wzbogacenia masy upadłości, należności z zawartych przez upadłego przed ogłoszeniem upadłości umów, których wykonania zażądał syndyk, należności powstałe z czynności syndyka albo zarządcy oraz należności, które powstały z czynności upadłego dokonanych po ogłoszeniu upadłości, niewymagających zgody nadzorcy sądowego lub dokonanych za jego zgodą;
2) kategoria druga - przypadające za czas przed ogłoszeniem upadłości należności ze stosunku pracy, należności rolników z tytułu umów o dostarczenie produktów z własnego gospodarstwa rolnego, należności alimentacyjne oraz renty za wywołanie choroby, niezdolności do pracy, kalectwa lub śmierci i renty z tytułu zamiany uprawnień objętych treścią prawa dożywocia na dożywotnią rentę, przypadające za dwa ostatnie lata przed ogłoszeniem upadłości należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, wraz z odsetkami i kosztami egzekucji;
3) kategoria trzecia - podatki i inne daniny publiczne oraz pozostałe należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne, wraz z odsetkami i kosztami egzekucji;
4) kategoria czwarta - inne należności, jeżeli nie podlegają zaspokojeniu w kategorii piątej, wraz z odsetkami za ostatni rok przed datą ogłoszenia upadłości, z odszkodowaniem umownym, kosztami procesu i egzekucji;
5) kategoria piąta - odsetki, które nie należą do wyższych kategorii w kolejności, w jakiej podlega zaspokojeniu kapitał, a także sądowe i administracyjne kary grzywny oraz należności z tytułu darowizn i zapisów.

W doktrynie wskazuje się, że: „Ustawodawca przyjął, że zaspokojenie wierzytelności w postępowaniu upadłościowym następuje na zasadzie pierwszeństwa połączonej z zasadą proporcjonalności. Utworzono pięć kategorii wierzytelności, z których każda poprzedzająca zaspokajana jest w całości z pierwszeństwem przed kategorią dalszą. W ramach poszczególnych kategorii obowiązuje zasada proporcjonalności (art. 344).”

Potrzebujesz porady prawnej?

KOMENTARZE (0)

Nie dodano jeszcze żadnego komentarza. Bądź pierwszy!!


Dodaj komentarz

DODAJ KOMENTARZ

ZOBACZ TAKŻE:

  • 30.6.2017

    Rejestr Zastawów Skarbowych w nowych rękach

    1 lipca 2017 r. wchodzą w życie zmiany w ustawie Ordynacja podatkowa, które dotyczą Rejestru Zastawów Skarbowych. Rejestr będzie prowadzony w systemie teleinformatycznym przez (...)

  • 9.11.2004

    Przedmiot zastawu rejestrowego

    W przeciwieństwie do zwykłego zastawu, uregulowanego w kodeksie cywilnym, zastaw rejestrowy pozwala zastawcy (dłużnikowi) na zatrzymanie zastawionej rzeczy i czerpanie z niej pożytków. Jest to szczególnie (...)

  • 23.12.2014

    Wymogi wniosku o ogłoszenie upadłości składanego przez dłużnika

    Żądanie ogłoszenia upadłości, które wniosek powinien zawierać, musi być sformułowane stanowczo, bez jakichkolwiek zastrzeżeń. Kodeks postępowania cywilnego nie zna bowiem warunkowych (...)

  • 27.4.2012

    Jak ustanowić zastaw rejestrowy?

    W celu ustanowienia zastawu rejestrowego konieczne jest zawarcie umowy - obowiązkowo na piśmie (w przeciwnym wypadku umowa będzie nieważna) oraz wpis do rejestru. Na jej podstawie ustanawia się na (...)

  • 22.4.2011

    Zastaw - co zabezpiecza i jak go ustanowić?

    W celu zabezpieczenia oznaczonej wierzytelności można rzecz ruchomą obciążyć prawem, na mocy którego wierzyciel będzie mógł dochodzić zaspokojenia z rzeczy bez względu na to, czyją stała (...)