Zwrot kosztów w postępowaniu karnym

Pytanie klienta:

""Urząd Skarbowy zawiadomił Prokuraturę o prawdopodobieństwie popełnienia przeze mnie przestępstwa, posługując się nie do końca wiarygodnymi dowodami. Na podstawie tych dowodów przedstawiono mi zarzut i sprawa trafiła do sądu. Po ośmiomiesięcznym procesie zostałem oczyszczony z zarzutów; udowodniłem, że dowody ujawnione przez zarówno Urząd Skarbowy, jak i Prokuraturę, są nijakie, wręcz sfabrykowane. Strona przegrana nie wniosła apelacji i wyrok się uprawomocnił. Udowodnienie, że jestem niewinny, a wręcz - że „nie jestem wielbłądem” - kosztowało mnie 14 tys. zł. Są to koszty związane z adwokatem, opiniami prawnymi etc. Czy istnieje jakakolwiek podstawa prawna, abym mógł ubiegać się o zwrot poniesionych kosztów od strony przegranej? Mam na myśli Urząd Skarbowy, bo to on był inicjatorem całego procesu, a konkretnie Naczelnik? Oczywiście posiadam wszelkie rachunki i faktury za poniesione koszty.""

Odpowiedź prawnika:

Z pytania wynika, iż postępowanie toczyło się z urzędu. W sprawach z oskarżenia publicznego w razie uniewinnienia oskarżonego koszty procesu ponosi Skarb Państwa. Jednakże koszty należności adwokackich z tytułu występowania w sprawie obrońcy z wyboru Skarb Państwa ponosi tylko w uzasadnionych wypadkach. Sąd może w razie ich wystąpienia przyznać zwrot całości lub części wynagrodzenia jednego obrońcy. Zwrot może być uzasadniony sytuacją rodzinną, materialną lub podstawą uniewinnienia.

W procesie karnym o tym, kto, w jakiej części i zakresie ponosi koszty procesu, decyduje sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie. Jeżeli w orzeczeniu tym nie zamieszczono rozstrzygnięcia o kosztach, jak również gdy zachodzi konieczność dodatkowego ustalenia ich wysokości lub rozstrzygnięcia o kosztach postępowania wykonawczego, orzeczenie w tym przedmiocie wydaje odpowiednio sąd pierwszej instancji lub sąd odwoławczy. Sąd czyni to na posiedzeniu. W zasadzie nie ma przeszkód, by po uprawomocnieniu się wyroku złożyć wniosek o przyznanie zwrotu wynagrodzenia obrońcy, jednakże żądanie to może zostać uznane przez sąd za spóźnione w danych okolicznościach.