Rozważania na temat przesłuchania dziecka w polskiej procedurze cywilnej w sprawach rodzinnych i opiekuńczych

17.3.2015

Kancelaria Radcowska Mariusz Boruch

Kancelaria Radcowska Mariusz Boruch

Przesłuchanie dziecka w polskiej procedurze cywilnej w sprawach rodzinnych i opiekuńczych jest zaliczane do szczególnych form przesłuchania. Przede wszystkim powinno być dostosowane do rozwoju psychicznego jak i fizycznego dziecka. Biorąc pod uwagę fakt, iż uwarunkowania wiekowe dziecka czynią go wyjątkowym świadkiem, jak i specyfikę spraw rodzinnych i opiekuńczych, polska procedura cywilna wprowadziła szczególne regulacje dotyczące możliwości zeznawania przez dziecko w niniejszych sprawach.

Porady prawne

Prawo do wysłuchania małoletniego dziecka jest zagwarantowane przez Konstytucję RP w art. 72 ust. 3 zgodnie z którym „W toku ustalania praw dziecka organy władzy publicznej oraz osoby odpowiedzialne za dziecko są obowiązane do wysłuchania i w miarę możliwości uwzględnienia zdania dziecka.” Prawo to wynika również z art. 12 Konwencji o prawach dziecka z 20 listopada 1989 r., który stanowi, że „Państwa-Strony zapewniają dziecku, które jest zdolne do kształtowania swych własnych poglądów, prawo do swobodnego wyrażania własnych poglądów we wszystkich sprawach dotyczących dziecka, przyjmując je z należytą wagą, stosownie do wieku oraz dojrzałości dziecka.”

W postępowaniu sądowym w sprawach dotyczących osoby i majątku małoletniego dziecka, sąd wysłucha je, jeżeli jego rozwój umysłowy, stan zdrowia i stopień dojrzałości na to pozwala. Wysłuchanie odbywa się poza salą posiedzeń sądowych. Sąd stosownie do okoliczności, rozwoju umysłowego, stanu zdrowia i stopnia dojrzałości dziecka uwzględni jego zdanie i rozsądne życzenia. Zgodnie z wyrokiem SN z dnia 13 grudnia 2013 r., sygn. akt SNO 35/13 „Spełnienie tych przesłanek musi być ocenione przez sąd w świetle okoliczności sprawy w odniesieniu do konkretnego małoletniego dziecka.”

W sprawach dotyczących małoletniego właściwy w sprawie sąd powinien zapoznać się ze stanowiskiem tego małoletniego, mając na uwadze przede wszystkim jego dobro, jak również uwzględnić stopień dojrzałości małoletniego oraz charakter sprawy opiekuńczej. Sąd powinien kierować się w głównej mierze zasadą celowości. Powyższe oznacza, iż w niektórych sytuacjach wola dziecka może być niezgodna z jego dobrem, co będzie skutkowało brakiem uwzględnienia woli małoletniego.

Również Kodeks rodzinny i opiekuńczy przewiduje instytucję wysłuchania małoletniego w sprawach dotyczących przysposobienia. Zgodnie z art. 118 §2 k.r.o. sąd opiekuńczy powinien wysłuchać przysposabianego, który nie ukończył lat trzynastu, jeżeli może on pojąć znaczenie przysposobienia. Do przysposobienia potrzebna jest zgoda przysposabianego, który ukończył lat trzynaście. Sąd opiekuńczy może wyjątkowo orzec przysposobienie bez żądania zgody przysposabianego lub bez jego wysłuchania, jeżeli nie jest on zdolny do wyrażenia zgody lub jeżeli z oceny stosunku między przysposabiającym a przysposabianym wynika, że uważa się on za dziecko przysposabiającego, a żądanie zgody lub wysłuchanie byłoby sprzeczne z dobrem przysposabianego. Co do zasady wysłuchanie powinno się odbyć w obecności biegłego psychologa. Zgodnie z postanowieniem SN z dnia 2 grudnia 2011 r., III CSK 65/11 „Celem wysłuchania o którym mowa art. 576 § 2 k.p.c. jest uzyskanie od dziecka informacji dotyczących np. jego stosunków z przysposabiającym, ich wzajemnego zrozumienia, stopnia przywiązania. Wysłuchanie może więc dostarczyć sądowi informacji istotnych dla oceny, czy przysposobienie i jego rodzaj będą zgodne z dobrem dziecka, mającym rozstrzygające znaczenie dla ustalenia, czy przysposobienie może być orzeczone (art. 114 § 1 k.r.o.)". Jak podkreślił SN w postanowieniu z dnia 22 czerwca 2012 r., V CSK 283/11  „W wypadku odstąpienia od wysłuchania przysposabianego sąd powinien wyjaśnić przyczyny tej decyzji. Jest to niezbędne do oceny zasadności tej decyzji i odparcia ewentualnego zarzutu nieuzasadnionego pominięcia obowiązku wysłuchania przysposabianego".

Wysłuchanie małoletniego może odbyć się bezpośrednio przed sądem, jak również za pośrednictwem organu pomocniczego sądu, przykładowo kuratora sądowego, specjalistów z Rodzinnego Ośrodka Diagnostyczno-Konsultacyjnego, mediatora lub biegłego psychologa. Powyższe potwierdza uzasadnienie postanowienia SN z dnia 16 grudnia 1997 r., III CZP 63/97, w którym SN podkreślił, że obowiązek wysłuchania dziecka „nie musi być realizowany wyłącznie w formie bezpośredniego wysłuchania dziecka przed sądem, a zwłaszcza na sali sądowej. Ze względu na potwierdzony w praktyce fakt szkodliwego nierzadko wpływu na psychikę dziecka, jaki ma bezpośredni jego kontakt z sądem, sąd orzekający ma możliwość zapoznania się ze stanowiskiem dziecka za pomocą swoich organów pomocniczych, takich jak kurator lub opinia ośrodka diagnostyczno-konsultacyjnego, czy wreszcie opinia biegłego psychologa".

Wskazać należy, iż wysłuchanie małoletniego nie jest tożsame z przesłuchaniem go w charakterze świadka. W związku z powyższym formułowane są liczne postulaty pod adresem praktyki sądowej, mające zapewnić „wystarczającą ocenę co do dojrzałości postawy i racjonalności wyrażanych przekonań, zwłaszcza w niełatwych relacjach, a niekiedy - uwikłaniach natury rodzinnej bądź środowiskowej”.1 Niewątpliwie, decyzja dotycząca udziału małoletniego dziecka w postępowaniu sądowym dotyczącym spraw rodzinnych i opiekuńczych musi być dokonywana w konkretnej sytuacji, która jest uwarunkowana szeregiem czynników determinujących jej treść. W związku z powyższym wymaga ona zgromadzenia obiektywnych i istotnych informacji pozwalających na ochronę praw dziecka i działanie zgodne przede wszystkim z dobrem małoletniego.2

W sprawach o rozwód możliwość przesłuchiwania małoletnich jest o wiele bardziej ograniczona. Mianowicie, istnieje bezwzględny zakaz przesłuchiwania dzieci w charakterze świadków, które nie ukończyły lat trzynastu. W stosunku do zstępnych małżonków ograniczenie przesłuchania małoletnich w charakterze świadków jest dalej idące, bowiem nie mogą być świadkami osoby, które nie ukończyły lat siedemnastu. Tożsama regulacja dotyczy również spraw o separację, o unieważnienie małżeństwa, jak również o ustalenie istnienia lub nieistnienia małżeństwa. Podkreślić należy, iż powyższy zakaz dotyczy tylko formalnego przeprowadzenia dowodu z zeznań świadków. Zgodnie z Kodeksem rodzinnym i opiekuńczym obligatoryjną częścią wyroku rozwodowego jest orzeczenie o kontaktach z dzieckiem oraz o sposobie wykonywania władzy rodzicielskiej. Sąd musi się kierować przede wszystkim dobrem małoletniego. W związku z powyższym w sprawie rozwodowej dziecko może być wysłuchane informacyjnie, jeżeli jego rozwój umysłowy, stan zdrowia i stopień dojrzałości na to pozwala. Odnośnie wysłuchania małoletniego aktualne pozostają rozważania wskazane powyżej.

1 A. Czerederecka, Psychologiczne kryteria wysłuchania dziecka w sprawach rodzinnych i opiekuńczych, Rodzina i Prawo 2010, nr 14-15, s. 22 i n.).

2 (E. Gapska, Czynności decyzyjne sądów w postępowaniu cywilnym, Warszawa 2010, s. 39).

Porady prawne

Potrzebujesz porady prawnej?

Jak uzyskać 500 zł z programu „Rodzina 500 plus”?

Jak uzyskać 500 zł z programu „Rodzina 500 plus”?

Najważniejsze informacje o programie  Program „Rodzina 500 plus” to 500 zł miesięcznie na drugie i kolejne dziecko do ukończenia 18 roku życia. Rodziny o niskich dochodach otrzymają wsparcie także na pierwsze dziecko po spełnieniu kryterium dochodowego.  Wniosek o świadczenie wychowawcze można złożyć w gminie, za pośrednictwem Poczty Polskiej oraz przez internet: (...)

Sprawdź jakie masz prawa w pracy za granicą

Sprawdź jakie masz prawa w pracy za granicą

1 maja 2004 r. Polska stała się członkiem Unii Europejskiej. Od tego dnia Polacy zatrudnieni w krajach Unii Europejskiej i Europejskiego Obszaru Gospodarczego (czyli w Islandii, Lichtensteinie i Norwegii) objęci zostali ochroną, jaką gwarantuje koordynacja systemów zabezpieczenia społecznego. Od kwietnia 2006 r. zasady koordynacji mają także zastosowanie do Polaków podejmujących (...)

Ochrona polskich dzieci

Ochrona polskich dzieci

Czego dotyczy rządowy projekt ustawy chroniącej dzieci? Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o wykonywaniu niektórych czynności organu centralnego w sprawach rodzinnych z zakresu obrotu prawnego na podstawie prawa Unii Europejskiej i umów międzynarodowych, przygotowany przez ministra sprawiedliwości. Zaproponowano rozwiązania zmierzające do ochrony dobra dziecka i poprawy (...)

Zadania ośrodków adopcyjno-opiekuńczych

Zadania ośrodków adopcyjno-opiekuńczych

Rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 30 września 2005 r. w sprawie ośrodków adopcyjno-opiekuńczych zastępuje, z dniem 3 listopada br., poprzednio obowiązujące rozporządzenie w tej sprawie. Przyjrzyjmy się więc bliżej nowym uregulowaniom. Czym zajmuje się ośrodek adopcyjno-opiekuńczy? Zgodnie z ustawą o pomocy społecznej, wojewoda prowadzi rejestr placówek opiekuńczo-wychowawczych (...)

Przyjazny pokój przesłuchań dzieci - standardy, cele.

Przyjazny pokój przesłuchań dzieci - standardy, cele.

Przyjazny dziecku pokój przesłuchań to miejsce, w którym dziecko występujące w charakterze świadka będzie czuło się bezpiecznie i komfortowo. Tworzenie takiego miejsca to aranżacja przestrzeni, dobór odpowiedniego wyposażenia i kolorystyki. Istotne jest, by było to miejsce przyjazne, nastawione na potrzeby i dobro dziecka; takie, które zminimalizuje stres związany (...)

Przesłuchanie dziecka w sprawie o przestępstwo seksualne

Przesłuchanie dziecka w sprawie o przestępstwo seksualne

Sędziowie i prokuratorzy przechodzą specjalne szkolenia, by się nauczyć, jak postępować z dzieckiem podczas przesłuchania.   (...)Do kodeksu postępowania karnego wpisano przepis, który stanowi, iż pokrzywdzonego w sprawach o przestępstwa przeciwko wolności seksualnej i obyczajności oraz przeciwko opiece i rodzinie, jeśli w chwili przesłuchania nie ukończył 15 lat, przesłuchuje (...)

Zmiany na rzecz przesłuchiwanych małoletnich

Zmiany na rzecz przesłuchiwanych małoletnich

29 sierpnia wchodzi w życie ustawa zmieniająca Kodeks postępowania karnego. Zmiana ta – jak podkreślali już projektodawcy - jest wyrazem szczególnej ochrony psychiki małoletnich świadków, przesłuchiwanych w postępowaniu karnym, bez względu na to czy są oni pokrzywdzonymi przestępstwem czy też nie. Uczestniczenie dziecka w przesłuchaniu w ramach postępowania przygotowawczego a (...)

Liczne zmiany do ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

Liczne zmiany do ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych

Ustawodawca wprowadził szereg zmian do ustawy systemowej, emerytalnej i zasiłkowej. Część z nich już obowiązuje – od 18 września, a kolejne wejdą w życie 1 stycznia  i 1 kwietnia 2022 r. oraz 1 stycznia 2023 r. Zmiany te mają różny charakter – od bardzo istotnych i korzystnych dla klientów ZUS, po porządkowe. Niżej przedstawiamy najważniejsze zmiany dla (...)

Nie wszyscy chcą magistrów prawa przed sądem

Nie wszyscy chcą magistrów prawa przed sądem

Absolwent studiów prawniczych dostanie prawo reprezentowania stron procesów przed sądami rejonowymi. Będzie to niemożliwe tylko w przypadku spraw karnych i rodzinnych – donosi Rzeczpospolita. Takie rozwiązanie w postaci zmiany art. 87 kodeksu postępowania cywilnego przegłosowali posłowie z sejmowej podkomisji, która zajmuje się nad projektem ustawy o państwowych (...)

Na

Na "nagłe" postanowienie w sprawach dziecka przysługuje zażalenie

W toku rozpoznawanie sprawy z wniosku o zmianę orzeczenia w przedmiocie władzy rodzicielskiej zawartego w wyroku rozwodowym, Sąd Rejonowy postanowieniem z dnia 10 marca 2008 r. zarządził "na czas toczącego się postępowania, na podstawie art. 569 § 2 k.p.c." natychmiastowe powierzenie sprawowania opieki nad małoletnią Kamilą H. wnioskodawcy i ustalił miejsce pobytu (...)

Znęcał się nad rodziną

Znęcał się nad rodziną

  Ponad 2,3 promila alkoholu w organizmie miał 58-letni Jacek K. zatrzymany wczoraj w trakcie awantury domowej. Mężczyzna odpowie za znęcanie psychiczne i fizyczne nad rodziną. O całym zajściu policjantów powiadomiła żona. Kobieta zdecydowała się złożyć zawiadomienie o popełnieniu przez męża przestępstwa, bo bała się o bezpieczeństwo swojej rodziny.  Policję (...)

25 rok życia na studiach a renta rodzinna

25 rok życia na studiach a renta rodzinna

Dziecko pobierające rentę rodzinną nie traci prawa do tego świadczenia z dniem ukończenia 25 roku życia, jeśli w tej dacie odbywa naukę na ostatnim roku studiów podyplomowych - uznał Sąd Najwyższy. ##baner## Uchwała Sądu Najwyższego W dniu 25 września 2019 r. Sąd Najwyższy w składzie siedmiu sędziów, po rozpoznaniu w Izbie Pracy i Ubezpieczeń (...)

Skarga kasacyjna w sprawie o wyrażenie zgody na wydanie paszportu

Skarga kasacyjna w sprawie o wyrażenie zgody na wydanie paszportu

W sprawie o wyrażenie przez sąd opiekuńczy zgody o wydanie paszportu dla dziecka pojawiła się wątpliwość, czy od postanowienia sądu drugiej instancji przysługuje stronom skarga kasacyjna. Wątpliwość tę rozstrzygnął Sąd Najwyższy, który stwierdził, że: W sprawie o wyrażenie przez sąd opiekuńczy zgody zastępującej oświadczenie woli jednego z rodziców w postępowaniu (...)

Aby rozstrzygnąć spór przedsiębiorców trzeba dwóch procesów

Aby rozstrzygnąć spór przedsiębiorców trzeba dwóch procesów

Spory majątkowe w sądach przysparzają coraz więcej problemów przedsiębiorcom. Nowa procedura cywilna powoduje, że to, co dotychczas można było rozstrzygnąć w jednym procesie, teraz wymaga dwóch odrębnych postępowań (...)Szkopuł w tym, że zleceniodawca nie mógł skorzystać z powództwa wzajemnego i domagać się potrącenia kwoty, która stanowiła karę umowną. W efekcie musi wnieść (...)

Procedura cywilna zostanie złagodzona

Procedura cywilna zostanie złagodzona

Rygoryzm zaostrzonej dwa lata temu procedury cywilnej, w szczególności gospodarczej, nie ma już obrońców. Nikt właściwie jej nie broni, chyba dlatego, by co rusz nie zmieniać przepisów. To wniosek z wczorajszej konferencji prezentującej raport z monitoringu sądów gospodarczych przeprowadzonego przez fundację helsińską we współpracy z kancelarią DLA Piper Wiater.Rzeczpospolita 25.03.2009 (...)

Jakie opłaty przewiduje procedura cywilna?

Jakie opłaty przewiduje procedura cywilna?

Dochodzenie w sądzie roszczeń kosztuje. Zwycięzcy wolno zażądać od przegrywającego zwrotu kosztów, ale musi najpierw wyłożyć pieniądze. postępowaniu cywilnym zasadą jest, że opłatom podlegają pisma procesowe. Z reguły płaci ten, kto je do sądu wnosi. Zasady uiszczania opłat sądowych są dość rygorystyczne i o wpadkę nietrudno.Rzeczpospolita 04.08.2008 r. postępowanie, (...)

Jak uzyskać nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym?

Jak uzyskać nakaz zapłaty w postępowaniu nakazowym?

Czym jest postępowanie nakazowe? Postępowanie nakazowe jest jednym ze szczególnych postępowań procesu cywilnego, którego skutkiem jest wydanie nakazu zapłaty w postępowaniu nakazowym. Uzyskane w ten sposób orzeczenie sądu, ma szczególną moc, nawet bez konieczności nadawania mu klauzuli wykonalności, stąd też osoba na rzecz której zostało wydane takie (...)

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO:


PORADY PRAWNIKA

Matka mojego dziecka zabrania mi kontaktów z synem.

Matka mojego dziecka zabrania mi kontaktów z synem.

Matka mojego dziecka zabrania mi się z nim spotykać, zabierać ze sobą. Rozstaliśmy się cztery miesiące temu. Ona przeprowadziła się do swoich rodziców i od tego czasu nie mam w ogóle kontaktu (...)

Zaskarżanie orzeczeń

Zaskarżanie orzeczeń

Czy wyrok, który nie jest zaskarżalny nie podlega dyskusji? Czy jako strona, która czuje się pokrzywdzona nic nie może zrobić? Czy możemy jako strona, która ma poczucie niesprawiedliwości wnieść (...)

Pełnomocnik świadkiem

Pełnomocnik świadkiem

Mam adwokata, który jest moim pełnomocnikiem w sprawie cywilnej. Mój adwokat nie może pojechać do odległego o kilkaset kilometrów miasta, gdzie będzie przesłuchiwany mój świadek w ramach pomocy (...)

Ustalenie widzeń dziecka z ojcem

Ustalenie widzeń dziecka z ojcem

Mój syn ma obecnie 9 miesięcy, tuż przed jego narodzinami mój ówczesny mąż oświadczył mi, że nie będziemy go razem wychowywać, gdyż nie ma w jego życiu w tej chwili miejsca na dziecko i rodzinę. (...)

Skład sądu

Skład sądu

W niektórych sprawach sądowych skład orzekający Sądu składa się z sędziego i towarzyszących mu ławników. W jakich sytuacjach prawo nakazuje obecność ławników na rozprawie karnej lub cywilnej (...)

Przesłuchanie nieletniego

Przesłuchanie nieletniego

Policja prowadzi dochodzenie w sprawię znęcania się nad rodziną. Chce przesłuchać 4 lub 5 letnie dziecko. Czy matka tego dziecka, a pokrzywdzona w sprawie może nie zgodzić się na przesłuchanie (...)

Przesłuchanie małoletniego dziecka

Przesłuchanie małoletniego dziecka

Czy sąd rodzinny może przesłuchać małoletnie dziecko, jeżeli tocząca się sprawa dotyczy konfliktu pomiędzy rodzicami co do miejsca jego pobytu? Sąd w sprawach dotyczących osoby małoletniego (...)

Przesłuchanie małoletniego

Przesłuchanie małoletniego

Czy rodzic ma prawo odmówić zgody na przesłuchanie małoletniego dziecka (12 lat) w charakterze świadka przez policjanta, ze względu na dobro dziecka. Do analizowanego stanu faktycznego zastosowanie (...)

Dziecko świadkiem w sprawie o rozwód

Dziecko świadkiem w sprawie o rozwód

Czy niepełnoletnie dziecko (ukończone 16 lat) może być powołane na świadka i zeznawać w sprawie rozwodowej rodziców? Kodeks postępowania cywilnego (bo ten akt reguluje te zagadnienia) nie zawiera (...)

Powierzenie opieki nad dzieckiem pozamałżeńskim

Powierzenie opieki nad dzieckiem pozamałżeńskim

Jestem matką 3-letniego synka. Ojciec synka nie jest moim mężem. Rozstałam sie z nim rok temu ze względu na dobro dziecka i moje, z powodu nadużywania alkoholu i narkotyków przez ojca dziecka. Dochodziło (...)

Opłata od zażalenia

Opłata od zażalenia

Czy dla rozpatrzenia zażalenia niezbędne jest złożenie wpisu (otrzymano takie wezwanie na 15zł)? Sprawa odbywa się w sądzie rejonowym wydział RiN. Poprzednie zażalenie nie było połączone z (...)

Przeprowadzenie dowodu z urzędu

Przeprowadzenie dowodu z urzędu

Sprawa cywilna - rodzinna w sądzie rejonowym. Sędzia sam powołał świadka. Zwykle strona składając wniosek dowodowy o powołanie świadka - musi podać, na jaką okoliczność świadek ma być przesłuchany. (...)

Przesłanki przyznania renty rodzinnej

Przesłanki przyznania renty rodzinnej

Pacjent zmarł po operacji z powodu ostrej choroby w przebiegu uzależniena alkoholowego, obecnie żona stara się o rentę rodzinną dla szesnastoletniej córki. Pacjent nie miał orzeczonej renty ani (...)

Ile mogę dostać alimentów na dzieci od mojego męża?

Ile mogę dostać alimentów na dzieci od mojego męża?

Witam, mam pytanie dotyczące tego, jakiej wysokości alimentów mogę oczekiwać od mojego męża na moją crókę. Dodam że jestem w trakcie rozwodu z moim mężem, oraz że mąż pracuje za granicą, (...)

Konsekwencje orzeczenia winy w rozwodzie

Konsekwencje orzeczenia winy w rozwodzie

Sprawa rozwodowa trwa prawie dwa lata. Małżeństwo bezdzietne, totalny konflikt - rozmowa tylko przez adwokatów, w tle zakończone rozprawy o dostęp do domu i przymusową rozdzielność małżeńską, (...)

Nagrania rozmów z ukrycia

Nagrania rozmów z ukrycia

Sąd rodzinny sprawa opiekuńcza. Uczestniczka zdesperowana kłamstwami PCPR oraz rodziny zastępczej postanawia robić nagrania rozmów oraz spotkań z jej małym dzieckiem przebywającym w rodzinie zastępczej (...)

Posiedzenie niejawne

Posiedzenie niejawne "przy uczestnictwie" osoby

Toczy się sprawa opiekuńcza w sądzie rodzinnym. Jak interpretować fakt, iż sąd podaje, że posiedzenie niejawne odbyło się przy uczestnictwie - tu podał imię i nazwisko - matki dziecka, gdy tymczasem (...)

Procedura cywilna - przesłuchanie stron

Procedura cywilna - przesłuchanie stron

Jestem powodem w procesie cywilnym. Złożony przeze mnie pozew jest z konieczności lakoniczny. Chciałabym móc złożyć wyjaśnienia przed sądem. Czy mój pełnomocnik mógłby mnie przesłuchać (...)

Stawiennictwo strony na rozprawę rozwodową

Stawiennictwo strony na rozprawę rozwodową

Zamierzam złożyć pozew o rozwód, mój mąż powiedział że nie stawi się do sądu. Czy pomimo niestawienia się małżonka mogę otrzymać rozwód? Zgodnie z zasadami kodeksu postępowania cywilnego (...)

Zakaz powództwa wzajemnego

Zakaz powództwa wzajemnego

Znowelizowana procedura cywilna zakłada zakaz powództwa wzajemnego w sprawach gospodarczych. Jeżeli jedna ze stron wniesie pozew o zapłatę, a druga chce np. unieważnienia umowy lub jej zmiany (np. (...)

Spółka cywilna małżonków

Spółka cywilna małżonków

Czy jest możliwe założenie spółki cywilnej, do prowadzenia stałej działalności gospodarczej, złożonej tylko z małżonków - członków tej samej rodziny. Jeżeli tak, jakie powoduje to konsekwencje (...)

Rozwiązanie i wyrejestrowanie spółki cywilnej

Rozwiązanie i wyrejestrowanie spółki cywilnej

Jaka jest procedura związana z wyrejestrowaniem dwuosobowej spółki cywilnej, jeśli została zakończona działalność z dniem 31.12.2000? Jeden wspólnik jeszcze nie wyraził zgody na wyrejestrowanie, (...)

FORUM PRAWNE

Dobry prawnik prawo rodzinne Poznań

Dobry prawnik prawo rodzinne Poznań Hej czy znacie z doświadczenia jakiegoś dobrego adwokata lub radcę prawnego który zna się nie teoretycznie ale praktycznie na prawie rodzinnym? Mam trudną sprawę (...)

Dobry adwokat - warszawa

Dobry adwokat - warszawa Witam. Poszukuję dobrego adwokata spraw rodzinnych w wawie. Co masz na myśli mówiąc że nie jest drogi? Możesz podać jakieś kwoty? Arsen mozna zobaczyc na stronie początkujący (...)

ZAPRZECZENIE OJCOSTWA!!!

ZAPRZECZENIE OJCOSTWA!!! Jak zaprzeczyć ojcostwu po upływie ustawowym okresie 6 miesięcy?Proszę o pomoc. (sylwek) ...powiem szczerze.... - mozna dobrym argumentem.... - prosze mi w skrocie opisac swoja (...)

Ograniczenie władzy rodzicielskiej

Ograniczenie władzy rodzicielskiej Ojciec mojego dziecka nigdy nie był moim mężem i nie mieszkał ze mną od chwili urodzenia się naszej córki. Wcześniej kilka miesięcy mieszkaliśmy razem, ale (...)

zaległe alimenty - jak je wyegzekwować

zaległe alimenty - jak je wyegzekwować W 2000r. sąd zasądził od męża alimenty na dzieci. Nigdy dobrowolnie nie zapłacił ani złotówki. Komornik nie mógł ściągać alimentów, bo mąż był (...)

przesłuchanie dziecka

przesłuchanie dziecka czy dziecko mozębyć przesłuchane przez policjanta bez obecności rodzica?! albo w obecności psychologa policyjnego. lorin nie każda rozmowa z policjantem formalnie traktowana (...)

przesłuchanie dziecka przez psychologa sądowego

przesłuchanie dziecka przez psychologa sądowego Witam Mój syn będzie przesłuchiwany, wiecie może Państwo jak wygląda przesłuchanie dziecka przez psychologa sądowego?

Świadek w procesie karnym praca licencjacka

Świadek w procesie karnym praca licencjacka Pisze prace na temat "Świadek w procesie karnym " jeśli ktoś pisze coś podobnego to proszę o kontakt chętnie wymienię sie materiałami i razem (...)

Kiedy można żądać alimentów od dziadków?

Kiedy można żądać alimentów od dziadków? Były mąż nie płaci alimentów. Komornik stwierdził, ze dług jest nieściagalny (nie pracuje, złożył oświadczenie, że nic nie ma). Prawda (...)

Wysokość alimentów - a dochody ojca

Wysokość alimentów - a dochody ojca Poszukuję informacji o tym, ile może wynieść maksymalna kwota alimentów w stosunku do dochodów ojca (zobowiązanego). Czy przepisy polskiego prawa wskazują (...)

szukam adwokata z Krakowa z zacięciem do rozwodów

szukam adwokata z Krakowa z zacięciem do rozwodów Witajcie, szukam adwokata, który rozwikła trudna sprawę rozwodową. Maż stawia opór ze względu na małoletnie dzieci. Na Twoim miejscu szukałabym (...)

Prawnik Łódź

Prawnik Łódź Witam, zapraszam na swojego bloga http://praworodzinne.edu.pl/w celu uzyskania stałych porad prawnych oraz ciekawostek z różnych dziedzin prawa m. in. prawa rodzinnego czy gospodarczego. W (...)

SKOMPLIKOWANA SPRAWA RODZINNA CIĄG DALSZY

SKOMPLIKOWANA SPRAWA RODZINNA CIĄG DALSZY Dzień dobry. Szukam Adwokata, ktory specjalizuje się w prawie rodzinnym i w skomplikowanych sprawach w tym zakresie. Interesują mnie adwokaci, którzy mają (...)

totalny hardcore Dzieci maja dzieci

totalny hardcore Dzieci maja dzieci Udzielam darmowych porad prawnych. Ostatnio miałem przypadek przyszła do mnie matka z 16 letniś córką która jest w 5 miesiącu ciąży. Przedmiotem ich pytań (...)

WSTYD MI ZA WAS KOBIETY!!

WSTYD MI ZA WAS KOBIETY!! pomimo iz sama nią jestem...jak mozna wykańczać psychicznie ojca swojego dziecka, i osobe ktorą sie kocha badz kochalo!! mam podobna sytuacje z moim bratem ktory czasmi dziecka (...)

Zostań wolontariuszem w Fundacji Academia Iuris!

Zostań wolontariuszem w Fundacji Academia Iuris! Zostań wolontariuszem w Fundacji Academia Iuris! Fundacja Academia Iuris Oddział w Krakowie Punkt Porad przy ul. Loretańskiej 11 prowadzi nabór wolontariuszy (...)

Unieważnienie małżeństwa

Unieważnienie małżeństwa Czy mógłby mi ktoś pomóc gdzie mogę znależć inrormacje na temat unieważnienia małżeństwa w Kodeksie Prawa Rodzinnego i Kodeksie Prawa Kanonicznego. Piszę pracę (...)

Rozwód kościelny

Rozwód kościelny Czy ktoś może mi udzielić informacji, jakie warunki trzeba spełnić, aby dostać rozwód kościelny? (ada) Prawdę mówiąc jeszcze nie konsultowałem prawa kanonicznego, ale intuicja (...)

psychiczne nękanie przez sąsiadkę

psychiczne nękanie przez sąsiadkę Proszę o radę - sąsiadka nieustannie nasyła na mnie i mojego syna policje - w ciągu dnia- twierdząc że zakłócamy jej spokój. Wszyscy sąsiedzi mieszkający (...)

Tymczasowe aresztowanie

Tymczasowe aresztowanie Mój konkubin nie stawil sie na sprawe poniewaz wyjechal za granice do pracy, wezwanie mial w charakterze oskarzonego w sprawie karnej za poslugiwanie sie falszywa legitymacja studencka. (...)

Porady prawne