26.3.2015

Urszula Vogt-Nesterowicz

Urszula Vogt-Nesterowicz

Wyrok zaoczny w sprawie o rozwód

Częstym problemem dla osób decydujących się na wystąpienie z powództwem o rozwód jest niepewność co do zachowania drugiego małżonka, zwłaszcza w sytuacji gdy sam rozwód jest sporny, a druga strona wręcz grozi, że „nie da rozwodu” lub nie będzie uczestniczyła w postępowaniu. Kluczowe pytanie w takich sytuacjach brzmi, czy w sprawach o rozwód możliwe jest zastosowania takiej instytucji jak wyrok zaoczny?

Wyrok zaoczny to rodzaj orzeczenia sądowego wydanego w ściśle określonych okolicznościach, które wynikają z przepisów kodeksu postępowania cywilnego (kpc). W myśl art. 339.§ 1. kpc „jeżeli pozwany nie stawił się na posiedzenie wyznaczone na rozprawę albo mimo stawienia się nie bierze udziału w rozprawie, sąd wyda wyrok zaoczny”.

Porady prawne

Podkreślenia jednak wymaga, że wyrok wydany w nieobecności pozwanego nie będzie zaoczny, jeżeli pozwany żądał przeprowadzenia rozprawy w swej nieobecności albo składał już w sprawie wyjaśnienia ustnie lub na piśmie, są to bowiem negatywne przesłanki wydania wyroku zaocznego.

Sprawy o rozwód należą do kategorii postępowania odrębnego i charakteryzują się tym, że nie wszystkie przepisy mają w nich zastosowanie, a co do innych przepisów ustawa przewiduje szereg modyfikacji, które podyktowane są szczególnym przedmiotem sprawy jakim jest rozwiązanie małżeństwa.

Przepisy co do zasady przewidują jednak możliwość prowadzenia sprawy nawet wobec nieobecności jednej ze stron. Zgodnie z art. 428 § 1. kpc „rozprawa odbywa się bez względu na niestawiennictwo jednej ze stron”. O ile w przypadku nieusprawiedliwionej nieobecności na pierwszym posiedzeniu sądowym wyznaczonym w celu przeprowadzenia rozprawy strony inicjującej postępowanie, a zatem powoda, przepisy przewidują zawieszenie postępowania, o tyle skutek taki nie jest przewidziany na wypadek niestawiennictwa strony pozwanej.

W sprawach o rozwód obligatoryjnym elementem postępowania dowodowego jest przesłuchanie obu stron: powoda i pozwanego. Sąd zarządza przeprowadzenie tego dowodu w celu wyjaśnienia wszystkich okoliczności stanu faktycznego mających znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy, z tego też względu strony zostają wezwane do osobistego stawiennictwa na rozprawie. Na wypadek zignorowania takiego wezwania sądu i niestawiennictwa bez usprawiedliwionego powodu na posiedzenie, przepisy przewidują możliwość zastosowania wobec takiej strony środków przymusu w postaci skazania na grzywnę. Jest to wyjątek od reguły, gdyż co do zasady stron postępowania nie skazuje się w takich sytuacjach na grzywnę, sankcja ta przewidziana jest bowiem dla świadków. W przypadku sprawy o rozwód z uwagi na szczególną wagę, jaką przywiązuje się do dowodu w postaci przesłuchania stron, wprowadzenie takiej sankcji działać ma dyscyplinująco na stronę i skłonić ją do udziału w sprawie.

Podkreślenia wymaga, że strony nie można jednak zmusić do uczestnictwa w postępowaniu wbrew jej woli, nie ma też możliwości nakazania przymusowego sprowadzenia strony do sądu, co wyraźnie wynika z art. 429 kpc in fine.

W sytuacji, gdy to strona pozwana nie stawia się na rozprawę w sprawie rozwodowej powstają warunki do wydania wyroku zaocznego. Pamiętać jednak trzeba o kolejnej odrębności charakterystycznej dla spraw o rozwód, a mianowicie o tym, że nie stosuje się art. 339.§ 2 kpc., który przewiduje, że w przypadku wydania wyroku zaocznego „przyjmuje się za prawdziwe twierdzenie powoda o okolicznościach faktycznych przytoczonych w pozwie lub w pismach procesowych doręczonych pozwanemu przed rozprawą, chyba że budzą one uzasadnione wątpliwości albo zostały przytoczone w celu obejścia prawa”. Z powyższego dobrodziejstwa i ułatwienia nie można skorzystać w sprawie o rozwód, nawet pod nieobecność pozwanego przeprowadzone zostanie bowiem w obowiązkowym zakresie postępowanie dowodowe na zasadach ogólnych.

Co do zasady nie ma przeciwwskazań dla wydania wyroku zaocznego już na pierwszym posiedzeniu, jednak w sprawach rozwodowych z uwagi na doniosłość dowodu z przesłuchania stron, sąd stosuje często powtórne wezwanie pozwanego do osobistego stawiennictwa i udziału w sprawie. Warto w tym miejscu podkreślić, że strona, która świadomie rezygnuje z uczestnictwa w sprawie pozbawia się jednocześnie jakiegokolwiek wpływu na to postępowanie, traci możliwość prezentowania swojego stanowiska czy kwestionowania twierdzeń drugiej strony.

Skutkiem niestawiennictwa pozwanego w takich okolicznościach będzie jedynie przedłużenie postępowania do czasu przeprowadzenia postępowania dowodowego, jednak nie spowoduje to, że sąd nie będzie mógł wydać wyroku i rozstrzygnąć sprawy. Jeżeli w toku postępowania sąd ustali, że pomiędzy małżonkami nastąpił trwały i zupełny rozkład pożycia, to nawet w sytuacji, gdy pozwany nie będzie brał aktywnego udziału w postępowaniu, nie będzie przeciwwskazań do wydania wyroku rozwodowego. Jeżeli pozwany nie zażądał przeprowadzenia rozprawy podczas swojej nieobecności, ani nie składał wyjaśnień ustnie lub na piśmie, nie stawił się na rozprawę albo pomimo stawienia się nie brał w niej udziału, wydany wyrok uznaje się za zaoczny.

Przy założeniu zatem, że pozwany otrzymał odpis pozwu wraz z wezwaniem do stawiennictwa i został prawidłowo zawiadomiony o terminie rozprawy, a pomimo to nie stawił się w sądzie, ani też nie złożył odpowiedzi na pozew, otwiera się możliwość wydania wyroku zaocznego.

Wyjaśnienia w tym miejscu wymaga jeszcze, że samo nie odebranie korespondencji z sądu np. z wezwaniem na rozprawę, czy doręczeniem odpisu pozwu, nie spowoduje, że sprawa się nie będzie toczyła, gdyż w przypadku wskazania przez powoda prawidłowego adresu pozwanego, przyjmuje się fikcję doręczenia, a wysłane pisma załącza się w aktach sprawy ze skutkiem doręczenia.

Porady prawne

Potrzebujesz porady prawnej?

Wyrok zaoczny - Kiedy wydawany jest wyrok zaoczny? Jak się od niego odwołać?

Wyrok zaoczny - Kiedy wydawany jest wyrok zaoczny? Jak się od niego odwołać?

Wyrok zaoczny przeważnie jest wyrokiem uwzględniającym powództwo, może jednak być także wyrokiem je oddalającym. Zaoczny charakter wyroku zależy od braku udziału pozwanego w postępowaniu. Nie jest zatem istotne, czy wyrok został wydany po pierwszym posiedzeniu wyznaczonym na rozprawę, czy też po dalszych posiedzeniach - warunkiem zaocznego charakteru wyroku jest trwały brak (...)

Uznawanie orzeczeń sądów zagranicznych - rozwód orzeczony za granicą

Uznawanie orzeczeń sądów zagranicznych - rozwód orzeczony za granicą

  Zasadą jest, że orzeczenia wydawane przez sądy w sprawach cywilnych wywierają skutki prawne jedynie na terytorium tego państwa, w którym zostały wydane. Oczywiście od tej zasady przepisy prawne poszczególnych państw przewidują wyjątki. Zgodnie z prawem polskim skuteczność na obszarze Polski nie nadających się do wykonania w drodze egzekucji orzeczeń sądów (...)

Szybkie i sprawniej działające sądy

Szybkie i sprawniej działające sądy

Przygotowane w Ministerstwie Sprawiedliwości zmiany procesu cywilnego weszły w życie 7 listopada br. Dzięki gruntownej reformie Kodeksu postępowania cywilnego znacznie uproszczone i przyspieszone zostały postępowania przed sądem. Nowe regulacje zapewnią Polakom szybkie i skuteczne dochodzenie swoich praw, rzetelne postępowania i sprawiedliwe wyroki. Reforma Kodeksu postępowania cywilnego (...)

Fryzjer ponad obostrzeniami...

Fryzjer ponad obostrzeniami...

WSA w Opolu wydał wyrok (sygn. akt II SA/Op 219/20), w którym uchylił karę grzywny 10 tys. zł nałożoną przez Sanepid na fryzjera. W uzasadnieniu wskazał, że GIS nie może nakładać kar administracyjnych na podstawie rozporządzenia. ##baner## Sentencja Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krzysztof (...)

Wyrok zaoczny lub nakaz zapłaty w sprawie długu - jak się bronić?

Wyrok zaoczny lub nakaz zapłaty w sprawie długu - jak się bronić?

Dowiadujesz się o zadłużeniu dopiero gdy komornik „puka do drzwi” lub zajmuje konto bankowe? Rzecznik Finansowy przypomniał, jak można skutecznie bronić się przed taką sytuacją. To możliwe, jeśli ktoś np. wyłudził kredyt z wykorzystaniem naszych danych lub w wyniku zaniedbania podmiotu rynku finansowego korespondencja trafiała pod nieaktualny, lub zupełnie niewłaściwy (...)

Sędzia, który wydał wyrok zaoczny może rozstrzygać sprzeciw od tego wyroku i nie podlega wyłączeniu

Sędzia, który wydał wyrok zaoczny może rozstrzygać sprzeciw od tego wyroku i nie podlega wyłączeniu

26 czerwca 2006 r. Trybunał Konstytucyjny rozpoznał skargę konstytucyjną Stanisława C. dotyczącą ograniczenia wyłączenia sędziego z postępowania sądowego. Trybunał Konstytucyjny orzekł, że art. 48 § 1 pkt 5 Kodeksu postępowania cywilnego jest zgodny z art. 45 ust. 1 Konstytucji i nie jest niezgodny art. 32 ust. 1. Trybunał Konstytucyjny stwierdził, że niewyłączenie sędziego w (...)

Jak bronić się przed egzekucją z nieznanego nakazu zapłaty?

Jak bronić się przed egzekucją z nieznanego nakazu zapłaty?

Co zrobić w razie otrzymania pisma od komornika o wszczęciu w stosunku do adresata postępowania egzekucyjnego, gdy z pisma wynika, że podstawą egzekucji jest tytuł wykonawczy, którym jest nakaz zapłaty w postępowaniu upominawczym wydany przez sąd, zaopatrzony w klauzulę wykonalności, jeśli wcześniej adresat nie dostał żadnego nakazu? Często zdarza się, iż wierzyciele podają (...)

Zaprzeczenie i ustalenie ojcostwa dzieci urodzonych w małżeństwie - opinia prawna

Zaprzeczenie i ustalenie ojcostwa dzieci urodzonych w małżeństwie - opinia prawna

Stan faktyczny Mam dwoje dzieci w wieku 5 i 3 lat z kobietą pozostająca w związku małżeńskim, z którego ona ma jeszcze córkę. Dzieci mają nazwisko jej męża, który dowiedział się dopiero teraz, że nie jest biologicznym ojcem. Dzieci urodziły się w małżeństwie (w trakcie trwania związku małżeńskiego). Chciałbym wnieść sprawę o ustalenie ojcostwa (podobno od niedawna zmieniły (...)

Podział majątku wspólnego małżonków, rozwód i separacja

Podział majątku wspólnego małżonków, rozwód i separacja

Możliwość dokonania podziału majątku w trakcie sprawy rozwodowej Podział majątku w trakcie rozwodu może nastąpić jedynie wyjątkowo. Zgodnie z art. 58 § 3 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (k.r.o.), sąd może w wyroku orzekającym rozwód dokonać podziału majątku wspólnego, jeżeli przeprowadzenie tego podziału nie spowoduje nadmiernej zwłoki w postępowaniu. Wniosek (...)

Podział majątku wspólnego w sprawie rozwodowej

Podział majątku wspólnego w sprawie rozwodowej

W wielu przypadkach sprawa rozwodowa nie dotyczy tylko i wyłącznie samej instytucji małżeństwa. Mogą lub są rozpatrywane na niej także kwestie władzy rodzicielskiej, kontaktów z dziećmi, czy też np. alimentów. Rozpatrywana może być także kwestia podziału majątku wspólnego. Kiedy sąd może dokonać podziału majątku wspólnego podczas rozwodu?  Art. (...)

Wyrok w sprawie o rozwód musi być jawny

Wyrok w sprawie o rozwód musi być jawny

Choć sprawa rozwodowa pełna jest informacji intymnych, do których postronni dostępu mieć nie mogą, to sam wyrok powinien być jawny dla wszystkich Od czwartku pisma, zwłaszcza kolorowe, spekulują, czy Doda (Dorota Rabczewska, znana piosenkarka) rozwiodła się owego dnia czy nie. Sąd w Szczecinie odmawia podania tej informacji. Nie było jawnego ogłoszenia wyroku, nie wiadomo zresztą, (...)

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO:


PORADY PRAWNIKA

Postępowanie na skutek wydania wyroku zaocznego

Postępowanie na skutek wydania wyroku zaocznego

Sąd uchylił wyrok zaoczny zawierający rygor natychmiastowej wykonalności. Jako powód uchylenia podał fakt, iż pełnomocnik wierzyciela złożył na rozprawie wniosek o rezygnacji z części roszczeń (...)

Wpływ warunkowego umorzenia na sprawę cywilną

Wpływ warunkowego umorzenia na sprawę cywilną

Żona występuje do SO o rozwód z mojej winy. Jako dowody przedstawia: wyrok zaoczny w sprawie o alimenty na dziecko oraz wyrok karny (warunkowe umorzenie postępowania) i inne nieistotne. Chciałem złożyć (...)

Doręczenie wyroku zaocznego

Doręczenie wyroku zaocznego

W sprawie gospodarczej wniosłem powództwo o nakaz zapłaty do firmy ubezpieczeniowej. Na pierwszym posiedzeniu asesor prowadząca sprawę za stronniczość została wyłączona od sprawy. Na wyznaczone (...)

Wydanie wyroku zaocznego w sprawach małżeńskich

Wydanie wyroku zaocznego w sprawach małżeńskich

Jestem w trakcie sprawy rozwodowej. Żona nie zgadza sie na rozwód i sprawa się przeciąga (już prawie dwa lata). Chcę zacząć żyć na własny rachunek, założyć firmę, ale mamy wspólność majątkową. (...)

Zmiana postępowania ze zwykłego na uproszczony

Zmiana postępowania ze zwykłego na uproszczony

Ponieważ chcę mieć pełny obraz mojej sytuacji mam jeszcze kilka pytań w tej sprawie. W mojej sprawie prowadzone było dochodzenie o ile można to tak nazwać. Do prokuratury zostało złożone zawiadomienie (...)

wyrok zaoczny

wyrok zaoczny

Otrzymałam korespondencyjnie wyrok zaoczny o zapłatę. Niestety nie mogę ustosunkować się do wyroku, ponieważ nie mam dokumentów dołączonych do pozwu. Pozew tak jak i wyrok był wysyłany na mój (...)

Uzasadnienie wyroku zaocznego

Uzasadnienie wyroku zaocznego

Na początku grudnia 2005 r. otrzymałem wyrok zaoczny o rzekome uchylanie się od płacenia alimentów. Nie zgadzam się z oskarżeniem, na co przekazałem Sądowi dowody. W ustawowym terminie złożyłem (...)

Wyrok zaoczny - co z klauzulą wykonalności

Wyrok zaoczny - co z klauzulą wykonalności

Sąd I instancji wydał niedawno wyrok zaoczny w sprawie gospodarczej przeciwko mojemu dłużnikowi (o czym dowiedziałem się przez telefon w sądzie). Wyrok został wydany z powodu odrzucenia przez sąd (...)

Alimenty i manipulowanie córką

Alimenty i manipulowanie córką

Rozwód bez orzekania o winie nastąpił w czerwcu 2004. Umowa ustna z byłą żoną, ja zostawiam mieszkanie z wyposażeniem, ona nie domaga się alimentów. W tym czasie ona - prawniczka zarabia ok. (...)

Małżeństwo za granicą

Małżeństwo za granicą

Po jakim czasie można rozwiązać małżeństwo zawarte za granicą w Państwie należącym do UE? Czy sprawę rozwodową można dokonać w Polsce i czy wymagana jest obecność obydwu współmażonków? (...)

Zniesienie ustawowej wspólności majątkowej w trakcie trwania rozwodu

Zniesienie ustawowej wspólności majątkowej w trakcie trwania rozwodu

Wniosłem pozew o rozwód. Żona się nie zgadza i sprawa rozwodowa z tego powodu trwa juz ponad rok. Zależy mi na ustaniu ustawowej wspólności majątkowej bo chcę rozpocząć pracę na własny rachunek. (...)

Sprawa rozwodowa

Sprawa rozwodowa

Dnia 14.07.2003 Sąd Okręgowy w X orzekł separację mojego małżeństwa z orzeczeniem mojej winy. Mąż udowodnił przed sądem, że go zdradzałam. Obecnie dnia 22.12.2005 złożyłam pozew o rozwód (...)

Zawieszenie sprawy o alimenty a proces rozwodowy

Zawieszenie sprawy o alimenty a proces rozwodowy

1 lipca 2001 r. żona założyła mi sprawę o alimenty na córkę i siebie (sygnatura akt x). Sprawa się odbyła w sądzie rejonowym, gdzie sąd orzekł o zabezpieczeniu na rzecz córki 400 zł. Następnie (...)

Dopuszczalność dowodów w sprawie rozwodowej

Dopuszczalność dowodów w sprawie rozwodowej

Mąż oświadczył mnie i moim córkom, że ma inną kobietę. Ja chcę założyć sprawę rozwodową z orzeczeniem winy męża (nie jest to pierwsza zdrada męża w naszym 24-letnim małżeństwie).Trzy (...)

FORUM PRAWNE

ILE TRWA ROZWÓD ???

ILE TRWA ROZWÓD ??? Bardzo proszę, powiedzcie mi ile czasu trwa rozwód, jeśli zarówno ja jak i mój mąż jestesmy zgodni co do rozwodu i nie mamy dzieci.. Z góry dziękuje.. (...)

Rozwód kościelny

Rozwód kościelny Czy ktoś może mi udzielić informacji, jakie warunki trzeba spełnić, aby dostać rozwód kościelny? (ada) Prawdę mówiąc jeszcze nie konsultowałem prawa kanonicznego, ale intuicja (...)

Alimenty na dziecko

Alimenty na dziecko W jakiej wysokości sad może przyznac alimenty na dziecko jesli mój mąż zarabia ok 1600zł a ja nie pracuje? Chodzi tu o sytuację przyszłej matki(nie mężatki), która spodziewa (...)

Dobry adwokat - warszawa

Dobry adwokat - warszawa Witam. Poszukuję dobrego adwokata spraw rodzinnych w wawie. Co masz na myśli mówiąc że nie jest drogi? Możesz podać jakieś kwoty? Arsen mozna zobaczyc na stronie początkujący (...)

Alimenty z zagranicy

Alimenty z zagranicy Czy ktoś miał doświadczenie z odzyskaniem należnych alimentów od ojca dziecka, który jest obcokrajowcem i mieszka za granicą? Ojciec mojego dziecka nie płacił alimentów od (...)

Podwyższenie alimentów, brak powiadomienia - czy mogę się odwoływać ?

Podwyższenie alimentów, brak powiadomienia - czy mogę się odwoływać ? witam. Sprawa wygląda tak że 10 miesięcy temu moja była żona wniosła o podwyższenie alimentów z 500 zł na 1000 zł, (...)

Wyrok zaoczny?

Wyrok zaoczny? Nie orientujecie sie czy jest mozliwosczeby w sprawie dot par. 270 KK (legitymacja studencka) zapadl wyrok zaoczny? sprawa toczy sie w miescie oddalonym od mojego miejsca zamieszkania, nie (...)

wyrok zaoczny

wyrok zaoczny Mam takie małe pytanie....sprawa alimentacyjna zakończyła się wyrokiem zaocznym...i co dalej? czy po sprawie pieniądze będę otrzymywać od męża...czy z funduszu alimentacyjnego...wiem (...)

Terminy prawomocnosci

Terminy prawomocnosci Dzień dobry, Chciałam zadać nurtujące mnie pytanie .... A mianowicie ,21 pazdziernika otrzymałam wyrok zaoczny o rozwód . Zaoczny ponieważ pozwany nie stawił się na dwóch (...)

nagrywanie rozmów przez firmy windykacyjne + przedawnienie

nagrywanie rozmów przez firmy windykacyjne + przedawnienie Mam problem dotyczący konkretnie firmy kruk. Ponieważ mam zadłużenie (idea) z 2001 roku które przejeła firma windykacyjna (które już (...)

Jak wygląda sprawa rozwodowa??? Help!!!

Jak wygląda sprawa rozwodowa??? Help!!! Wkrótce mam rozprawę rozwodową. Ja i mój mąż mamy adwokatów i pewnie damy sobie nieźle "czadu". Mąż wniósł o rozwód mimo że mamy maleńkie dziecko (...)

szukam adwokata z Krakowa z zacięciem do rozwodów

szukam adwokata z Krakowa z zacięciem do rozwodów Witajcie, szukam adwokata, który rozwikła trudna sprawę rozwodową. Maż stawia opór ze względu na małoletnie dzieci. Na Twoim miejscu szukałabym (...)

Sprawa rozwodowa

Sprawa rozwodowa Witam Zostałam wezwana jako świadek w sprawie rozwodowej, czy mogę odmówić składania zeznań? Nie chę być po niczyjej stronie. dzień dobry, mąż zostawił mnie dla innej kobiety, (...)

Porady prawne