Logowanie

Rejestracja

Poprzez założenie konta Użytkownika w serwisie e-prawnik.pl wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celu wykonania zobowiązań przez Legalsupport sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie, przy ul. Gabrieli Zapolskiej 36, kod poczt. 30-126, zarejestrowaną w Sądzie Rejonowym dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie, NIP 676-21-64-973, kapitał zakładowy 133.000,00 zł, zgodnie z ustawą z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych.
Równocześnie akceptuję regulamin serwisu e-Prawnik.pl

Bezpłatny dostęp tylko dla zarejestrowanych

masz już konto?

  • Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych i akceptuję Regulamin serwisu e-Prawnik.pl (więcej)

  • Wyrażam zgodę na otrzymywanie od Legalsupport sp. z o.o. informacji handlowej (więcej)

Zachowek - kto jest uprawniony i w jaki sposób to uprawnienie jest realizowane?

www.sxc.hu
(fot. www.sxc.hu)

Według zasady swobody testowania spadkodawca może ustanowić spadkobiercą całego swojego majątku osobę spoza kręgu najbliższych krewnych. Zabezpieczenie interesów osób najbliższych spadkodawcy, by mogli oni po śmierci spadkodawcy uzyskać pewne korzyści ze spadku występuje pod postacią zachowku. Uprawnienie do zachowku powstaje wówczas gdy spadkodawca sporządził testament i powołał do dziedziczenia osoby spoza kręgu najbliższych krewnych, tak że najbliżsi krewni nie dochodzą do dziedziczenia w ogóle lub jeżeli udział spadkowy członka najbliższej rodziny nie pokrywa należnego mu zachowku.

Kto jest uprawniony do zachowku?

Uprawnionymi do zachowku są: dzieci, wnuki, małżonek i rodzice spadkodawcy. Tym osobom służy prawo do żądania od osób powołanych w testamencie sumy pieniężnej stanowiącej równowartość przysługującego im zachowku, przy czym rodzice są uprawnieni do zachowku, gdy spadkodawca nie miał dzieci, a wnuki tylko w przypadku gdy dzieci spadkodawcy nie żyją lub zgodnie z art. 1011 kc dzieci te zostały wydziedziczone.

Kto nie ma prawa do żądania zachowku?

Nie mają prawa do żądania zachowku:

  • małżonek, gdy spadkodawca wystąpił o rozwód z winy tego małżonka,
  • osoba, która na mocy umowy zrzekła się dziedziczenia,
  • osoba, która odrzuciła spadek (czyli nie chciała dziedziczyć i dostać spadku),
  • osoba, która została uznana za niegodną,
  • osoba, która została wydziedziczona. Spadkodawca może wydziedziczyć swoje dzieci, małżonka i rodziców tylko w testamencie, a przyczyna wydziedziczenia musi wynikać z treści testamentu. Można zostać wydziedziczonym, gdy postępuje się w sposób sprzeciwiający się woli spadkodawcy, dopuszcza się przestępstwa przeciwko spadkodawcy lub bliskich mu osób, jak również jeśli nie dopełnia się względem niego obowiązków rodzinnych np. nie zapewnia mu opieki. Wydziedziczenie nie nastąpi, gdy spadkodawca przebaczy osobie uprawnionej do zachowku.

Pod jaką postacią może być pozostawiony zachowek?

Spadkodawca może pozostawić osobie uprawnionej zachowek:

  1. W ten sposób, że jeszcze za życia podaruje jej pewne przedmioty lub pieniądze. Jeśli osoba obdarowana po śmierci spadkodawcy domaga się zapłaty zachowku to musi zaliczyć do wartości tego zachowku otrzymaną za życia spadkodawcy darowiznę.
  2. W ten sposób, że będzie wymieniona w testamencie jako spadkobierca. Jeśli wartość spadku byłaby mniejsza od sumy zachowku to może domagać się od pozostałych spadkobierców wyrównania tej straty.
  3. W ten sposób, że osoba, która została wymieniona w testamencie zostanie zobowiązania do zapłacenia na rzecz osoby uprawnionej do zachowku pewnej sumy pieniężnej. (Kowalski umarł i jako spadkobiercę ustanowił jednego ze swoich trzech synów, jednocześnie polecając mu zapłatę na rzecz jego braci sum pieniężnych stanowiących równowartość zachowku.)

Jak oblicza się wysokość zachowku?

Obliczenie zachowku to nic innego jak ustalenie wysokości sumy pieniężnej, jakiej osoba uprawniona do zachowku może domagać się od spadkobiercy wymienionego w testamencie.

Wysokość zachowku wynosi połowę sumy, jaka by przysługiwała danej osobie przy zastosowaniu reguł dziedziczenia ustawowego. Jeśli jednak uprawniona osoba jest małoletnia albo trwale niezdolna do pracy to otrzymuje ona 2/3 tego udziału.

Doliczeniu do zachowku podlega darowizna uczyniona przez spadkodawcę na rzecz osoby uprawnionej do zachowku. Darowizna podlega doliczeniu niezależnie od tego czy nadal znajduje się u osoby uprawnionej, albo uległa zużyciu lub zniszczeniu. Ponadto, gdy do zachowku jest uprawniony np. wnuk to do wartości przysługującego mu zachowku dolicza się darowiznę dokonaną na rzecz jego ojca, czyli syna spadkodawcy.

Na należny zachowek zalicza się także koszty wychowania oraz wykształcenia ogólnego i zawodowego dzieci spadkodawcy, jeśli przekraczają one przeciętną miarę przyjętą w danym środowisku. (np. Rodzice wysyłają dziecko na studia na Harvardzie.)
Do wartości zachowku nie dolicza się następujących darowizn:

  1. drobnych darowizn (np. prezentów urodzinowych, kwiatków itp.)
  2. darowizn dokonanych przed więcej niż 10 lat icząc wstecz od otwarcia spadku na rzecz osób nie będących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku.  
  3. darowizn na rzecz osób, które nie są spadkobiercami, bądź nie są osobami uprawnionymi do zachowku.
  4. darowizn uczynionych przez spadkodawcę w czasie, gdy nie miał dzieci, chyba że darowizna została dokonana na mniej niż 300 dni przed urodzeniem się dziecka.
  5. przy ustalaniu zachowku dla małżonka wartość darowizny dokonanej przed zawarciem z nim małżeństwa.

Pamiętaj że:

  • Jeśli zostałeś wydziedziczony to jednak twoje dzieci będą uprawnione do zachowku po twoich rodzicach,
  • Jeśli jesteś uprawnionym do zachowku, a nie możesz otrzymać od spadkobiercy należnego ci zachowku to możesz żądać od osób które otrzymały od spadkodawcy darowiznę podlegającą doliczeniu do spadku, sumy odpowiadającej wysokości twojego zachowku.
  • Dochodzić należnego ci zachowku możesz na drodze sądowej, wysokość opłaty, jaką będziesz musiał uiścić jest uzależniona od wartości przysługującego ci zachowku.
  • Roszczeń z tytułu zachowku przy dziedziczeniu testamentowym nie można dochodzić po upływie pięciu lat od ogłoszenia testamentu lub otwarcia spadku.
  • Powództwo z tytułu zachowku, jak również z tytułu dziedziczenia, zapisu, polecenia oraz innych rozporządzeń testamentowych wytacza się wyłącznie przed sąd ostatniego miejsca zamieszkania spadkodawcy, a jeżeli jego miejsca zamieszkania w Polsce nie da się ustalić, przed sąd miejsca, w którym znajduje się majątek spadkowy lub jego część.

Podstawa prawna:

Zobacz także

 

Komentarze: Zachowek - kto jest uprawniony i w jaki sposób to uprawnienie jest realizowane?

  • TLC 2012-11-03 09:01:56

    Re: Zachowek - kto jest uprawniony i w jaki sposób to uprawnienie jest realizowane?

    Nie wydaje się, żeby ojciec miał testament. Wówczas także musiałaby być przeprowadzona sprawa spadkowa. Jeśli nie było testamentu, po ojcu dziedziczą Pani, Pani brat i Pani macocha. Nie ma znaczenia upływ czasu, można i teraz przeprowadzić postępowanie spadkowe - trudno będzie ustalić skład spadku ale da się to pewnie jakoś odtworzyć. Pani macocha (zakładając, że nie było testamentu w którym ojciec przekazywał wszystko macosze) chyba Państwa okłamała. Być może będziecie Państwo mogli jeszcze coś uzyskać w postępowaniu spadkowym. Najlepiej udać się do kancelarii z tą sprawą lub zadać pytanie online. Prawnicy pomogą sporządzić Pani pisma.

  • gośka 2012-11-02 13:31:27

    Re: Zachowek - kto jest uprawniony i w jaki sposób to uprawnienie jest realizowane?

    nie rozumię jednej kwestii, czyli ( darowizny na rzecz spadkobiercy ,bez względu na upływ czasu ,muszą być rozliczone ) ... mój ojciec zmarł 19 lat temu ,nigdy nie była przeprowadzona sprawa spatkowa ,moja macocha ,po jego ,śmierci powiedziała mi ,że mi i bratu NIC się nie należy ,bo jej adwokat powiedział ,że jesteśmy dorośli ,i wszystko należy do niej ,..po czym kupiła mieszkanie własnościowe i nowy samochód ,po niespeła roku wyjechała z miasta gdzie ,żyła z moim ojcem ,nie zostawiając żadnego ,śladu ,...pisałam do Sądu ostatniego miejsca zamieszkania mojego ojca ,i dostałam odpowiedź ,że nie było ,żadnej sprawy spatkowej ,.. ,,nie jestem przekonana ,czy mój ojciec miał testament ,,,,jak to sprawdźić ,??

  • klej 2009-11-13 16:34:36

    Re: Zachowek - kto jest uprawniony i w jaki sposób to uprawnienie jest realizowane?

    > 2. darowizn dokonanych przed więcej niż 10 lat od momentu otwarcia spadku Określenie to wprowdza w błąd - zbyt uproszczono brzmienie: Art. 994. § 1. Przy obliczaniu zachowku nie dolicza się do spadku drobnych darowizn, zwyczajowo w danych stosunkach przyjętych, ani dokonanych przed więcej niż dziesięciu laty, licząc wstecz od otwarcia spadku, darowizn na rzecz osób nie będących spadkobiercami albo uprawnionymi do zachowku http://e-prawnik.pl/dokumenty/kodeksy/kodeks-cywilny/spadki-zachowek/ - czyli darowizny na rzecz spadkobiercy, bez względu na upływ czasu mogą/muszą być rozliczone !


Dodaj komentarz

Administratorem danych osobowych jest Legalsupport sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie przy ul. Gabrieli Zapolskiej 36. Podane przez Użytkownika dane osobowe będą przetwarzane w celu realizacji umowy i w zakresie niezbędnym do świadczenia usług oraz w celach statystycznych. Podanie danych osobowych przez użytkownika jest dobrowolne. Użytkownik ma prawo dostępu do ich treści oraz poprawy.

Pomoc prawna online

Zaufało nam już:
  • 0
  • 2
  • 7
  • 9
  • 9
  • 4
  • 4
  • osób

Opinie naszych klientów

  • Anna

    ocena usługi:

    Rewelacja. Polecam wszystkim.
  • Dagmara

    ocena usługi:

    Bardzo dziekuje za szybka i profesjonalna odpowiedz .Polecam !
  • Zdzisław

    ocena usługi:

    Naprawdę polecam, szybko i sprawnie no i profesjonalnie, bardzo Państwu dziękuję. Pozdrawiam.
  • Urszula

    ocena usługi:

    Jestem bardzo zadowolona z wyczerpującej odpowiedzi. Opinia rzetelna i bardzo pomocna w dalszym działaniu. Polecam korzystanie z e-prawnika.
  • Tomasz

    ocena usługi:

    O.K.
  • wojtek

    ocena usługi:

    Dziękuję bardzo za usługę w pełni profesjonalną i uczciwą.Jestem zadowolony.Z pewnością w przyszłości będę korzystać z Państwa usług bo to ogromna wygoda i oszczędność czasu.Polecam was wszystkim.
  • dbj

    ocena usługi:

    Szybko merytorycznie i rzetelnie
  • Arletta

    ocena usługi:

    Szybko, sprawnie, rzetelnie. Polecam
  • Róża

    ocena usługi:

    Jestem bardzo zadowolona z usługi e-prawnik.pl odpowiedź udzielona szybko, konkretnie, zrozumiale, polecam każdemu aby kierować tu pytania, na prawdę jest profesjonalizm. Ja dziękuję serdecznie.
  • Rozalia.

    ocena usługi:

    porada prawna była dokładna i wyczerpująca, jestem zadowolona.
  • Irena

    ocena usługi:

    Bardzo dziękuję za wyczerpującą opinię prawną. Profesjonalna pomoc prawna dodała mi pewności i przekonania w konkretnym działaniu. Polecam pomoc e-prawnika.
  • ewa

    ocena usługi:

    bardzo rzetelna i szczegółowa opinia zdecydowanie polecam korzystanie
  • Ewa

    ocena usługi:

    Bardzo dziękuję za wyczerpującą odpowiedź i poradę prawną. Będę korzystać w przyszłości. Polecam.
  • Krystyna

    ocena usługi:

    Opinia rzetelna, profesjonalna, szybka i bardzo pomocna. Dziękuję.
  • Irena

    ocena usługi:

    Jestem niezwykle zadowolona z bardzo profesjonalnego i terminowego zalatwienia sprawy, z ktora sie zwrocilam do e-prawnikow. Polecam to biuro goraco wszystkim zainteresowanym.
  • Ewa

    ocena usługi:

    Bardzo dziękuję, opinia sporządzona w wyznaczonym terminie podparta obowiązującymi przepisami - profesjonalna. Z pewnością w przyszłości będę korzystać z Państwa usług bo to ogromna wygoda i oszczędność czasu. Ewa
  • Piotr i Małgorzata

    ocena usługi:

    Porady prawne na najwyższym poziomie. Wszystko klarowne i przejrzyste. Na pewno skorzystamy w przyszłości.


Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.

Zapytaj prawnika – skontaktujemy się z Tobą w ciągu godziny!

* pola wymagane