Kto jest uprawniony do badania konstytucyjności aktów prawnych?

Sąd Najwyższy stwierdził, że jeżeli, w ocenie sądu, brak podstaw do stwierdzenia, że dany przepis jest niezgodny z Konstytucją, sąd stosuje go i wydaje na jego podstawie orzeczenie. Jeżeli natomiast sąd dochodzi do wniosku, iż istnieją w jego ocenie uzasadnione wątpliwości co do zgodności danego przepisu z Konstytucją, to nie może sam o tej niezgodności przesądzać.

Podstawą orzekania Sądów są konstytucja oraz ustawy. Teoretycznie w razie wątpliwości co do konstytucyjności aktów prawnych niższej rangi Sąd mógł „nie stosować” takiego aktu np. rozporządzenia. Wątpliwości te rozwiało orzeczenie Sądu Najwyższego, który określił, że prawo do badania konstytucyjności aktów prawnych (ustaw, umów międzynarodowych, rozporządzeń itp.) ma wyłącznie Trybunał Konstytucyjny jako organ do tego typu spraw kompetentny.

Wyrok Sądu Najwyższego Izba Cywilna z dnia 16 kwietnia 2004 r., sygn. akt I CK 291/03