e-prawnik.pl Porady prawne

Kiedy dochodzi do przedłożenia wspólnikom planu przekształcenia?

16.1.2017

Ustalenie właściwej chwili, w której dochodzi do przedłożenia wspólnikom planu przekształcenia jest istotną kwestią na tle regulacji procedury przekształcenia. Pozostaje ona w ścisłym związku z momentem ustalenia wartości bilansowej majątku spółki. Niedopełnienie w tym zakresie wymogów ustawowych skutkować będzie wadliwością sporządzonego planu przekształcenia, a tym samym – podstawą odmowy dokonania przez sąd wpisu do rejestru spółki przekształcanej.

Procedurę przekształcenia spółek handlowych uregulowana jest w art. 551 i następnych ustawy z dnia 15 września 2000 roku – Kodeks spółek handlowych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1578 ze zm., dalej jako „Kodeks” lub „k.s.h.”). W art. 556 k.s.h. ustawodawca wprowadził listę czynności, jakie należy podjąć do skutecznego przeprowadzenia całego procesu. Jednym z najistotniejszych elementów jest odpowiednie (zgodne z przepisami Kodeksu) przygotowanie przez zarząd spółki przekształcanej planu przekształcenia. Powinien on zawierać co najmniej (art. 558 § 1 k.s.h.):

1/      ustalenie wartości bilansowej majątku spółki przekształcanej, przy czym konieczne jest, aby wartość ta została ustalona na określony dzień w miesiącu poprzedzającym przedłożenie wspólnikom planu przekształcenia;

2/      określenie wartości udziałów albo akcji wspólników zgodnie ze sprawozdaniem finansowym sporządzonym dla celów przekształcenia na określony dzień w miesiącu poprzedzającym przedłożenie wspólnikom planu przekształcenia, przy zastosowaniu takich samych metod i w takim samym układzie, jak ostatnie roczne sprawozdanie finansowe.

Do planu przekształcenia należy dołączyć: projekt uchwały w sprawie przekształcenia spółki, projekt umowy/statutu spółki przekształconej, wycenę składników majątku spółki przekształcanej (aktywów i pasywów) oraz wspomniane powyżej sprawozdanie finansowe sporządzone dla celów przekształcenia (art. 558 § 2 k.s.h.).

W dalszej kolejności plan przekształcenia (wraz z załącznikami) podlega obligatoryjnemu badaniu przez biegłego rewidenta pod względem jego poprawności i rzetelności (art. 559 § 1 k.s.h.). Obowiązkiem biegłego jest zatem m.in. zbadanie, czy plan został sporządzony zgodnie z wymogami przewidzianymi w art. 558 § 1 k.s.h. Biegłego wyznacza sąd rejestrowy na wniosek spółki przekształcanej. Jednocześnie sąd zakreśla termin na wydanie szczegółowej pisemnej opinii, który nie może przekraczać 2 miesięcy od dnia wyznaczenia (art. 559 § 4 k.s.h.).

Treść dalszych przepisów Kodeksu wskazuje, że następnym krokiem w procedurze przekształcenia jest dwukrotne zawiadomienie wspólników o zamiarze powzięcia uchwały o przekształceniu, o którym mowa w art. 560 k.s.h. Zawiadomienie powinno zawierać istotne elementy planu przekształcenia oraz opinii biegłego rewidenta, a także powinno określać miejsce i termin, w którym wspólnicy spółki przekształcanej mogą się zapoznać z pełną treścią planu i załączników, a także opinią biegłego rewidenta.

Jak wynika zatem z treści tego przepisu, zawiadomienie nie obejmuje przedstawienia planu przekształcenia wspólnikom. Nie dochodzi wówczas do „przedłożenia” planu przekształcenia, a jedynie „zawiadomienia” wspólników o zamiarze powzięcia uchwały w sprawie przekształcenia. Niektóre sądy przyjmują jednak odmienne stanowisko i uznają, że zawiadomienie wspólników, o którym mowa w art. 560 § 1 k.s.h. jest równoznaczne z przedłożeniem planu, o którym mowa w art. 558 § 1 pkt. 1) k.s.h.

Jednak już w świetle literalnego brzmienia przepisów wydaje się rzeczą oczywistą, że „zawiadomienie” wspólników, o którym mowa w art. 560 k.s.h. nie jest czymś tożsamym z „przedłożeniem” wspólnikom planu przekształcenia, o którym mowa w art. 558 § 1 pkt 1) k.s.h. Stanowisko przeciwne, prezentowane w niektórych orzeczeniach sądowych, jest błędne z co najmniej kilku powodów:

1/      ustawodawca celowo posługuje się w przepisach Kodeksu odmiennymi czasownikami „przedłożenia” i „zawiadomienia”. Przyjęcie, że oba wyrażenia są tożsame (jednoznaczne) pozostawałoby w sprzeczności z zasadą „racjonalnego ustawodawcy”, który powinien posługiwać się konsekwentnie tożsamymi pojęciami, jeżeli określonym zwrotom przyznaje to samo znaczenie;

2/      przyjęcie takiego stanowiska oznaczałoby, że procedura przekształcenia byłaby niemożliwa do przeprowadzenia. Wartość bilansowa majątku spółki przekształcanej musi zostać ustalona na określony dzień w miesiącu poprzedzającym przedłożenie planu przekształcenia wspólnikom (art. 558 § 1 pkt. 1) k.s.h.), a zatem pomiędzy ustaleniem wartości bilansowej a przedłożeniem planu wspólnikom może ustawowo minąć miesiąc (jeżeli bilans zostanie sporządzony na ostatni dzień miesiąca), a maksymalnie dwa miesiące (jeżeli bilans zostanie sporządzony na pierwszy dzień miesiąca). „Zmieszczenie się” w tak krótkim terminie ze wszystkimi czynnościami (m.in. zebranie danych finansowych spółki, sporządzenie planu przekształcenia w oparciu o dane finansowe, wystąpienie z wnioskiem o wyznaczenie przez sąd biegłego rewidenta, oczekiwanie na wydanie opinii) byłoby de facto niemożliwe, gdyż w dużej mierze zależałoby od pracy osób trzecich (sądu, biegłego), na co spółka przekształcana nie ma żadnego wpływu;

3/      ponadto, treść art. 560 § 1 i § 2 k.s.h. wyraźnie wskazuje, że w zawiadomieniu zamieszcza się istotne elementy planu przekształcenia i opinii biegłego, co oznacza, że w chwili zawiadomienia wspólników spółka musi już dysponować opinią biegłego. Biegły bada m.in. poprawność sporządzonego planu, a więc jego zgodność z art. 558 k.s.h. Tym samym nieracjonalne wydaje się stanowisko prezentowane przez niektóre sądy rejestrowe, że dopiero w chwili zawiadomienia wspólników (art. 560 k.s.h.) dochodzi do przedłożenia im planu przekształcenia. Zadaniem biegłego jest zbadać poprawność sporządzonego planu, a więc m.in. to, czy wartość bilansowa majątku spółki przekształcanej została ustalona w odpowiednim terminie zgodnie z art. 558 § 1 pkt. 1) k.s.h. Rewident nie mógłby przeprowadzić prawidłowego badania, gdyby przedłożenie planu przekształcenia następowało w momencie zawiadomienia, o którym mowa w art. 560 k.s.h., ponieważ do zawiadomienia dochodzi już po wydaniu opinii przez biegłego (na co wyraźnie wskazuje treść § 2 tego artykułu);

Należy wobec tego przyjąć, że do przedłożenia wspólnikom planu przekształcenia dochodzi przed wydaniem przez biegłego rewidenta opinii, a w konsekwencji przed zawiadomieniem wspólników, o którym mowa w art. 560 k.s.h. Pojęcia „zawiadomienia” o zamiarze powzięcia uchwały w sprawie przekształcenia i „przedłożenia” wspólnikom planu przekształcenia są odrębnymi czynnościami procedury przekształcenia, które nie powinny być ze sobą utożsamiane.

Potrzebujesz porady prawnej?

KOMENTARZE (0)

Nie dodano jeszcze żadnego komentarza. Bądź pierwszy!!


Dodaj komentarz

DODAJ KOMENTARZ