Przestępstwo

Wykroczenia

Kodeks karny 2014 - duże zmiany już niebawem?

W Ministerstwie Sprawiedliwości przygotowywany jest projekt obszernej nowelizacji Kodeksu Karnego. Ważne zmiany czekają przede wszystkim część ogólną w zakresie zasad odpowiedzialności karnej, form popełniania przestępstwa, okoliczności wyłączających odpowiedzialność karną, kar i środków karnych oraz zasad ich wymierzania, środków probacyjnych (związanych z poddaniem sprawcy próbie), łączenia kar, środków zabezpieczających a także terminów przedawnienia. Przyjrzyjmy się bliżej najbardziej interesującym zmianom zachodzącym w tej materii.

Dozór elektroniczny

Należy zwrócić uwagę na pojawienie się nowej instytucji w prawie karnym, tj. możliwości odbycia części kary w systemie dozoru elektronicznego. Przepis art. 37 kodeksu karnego, opisujący karę pozbawienia wolności w nowym brzmieniu ma zawierać dodatkowy paragraf, zgodnie z którym wymierzając karę pozbawienia wolności w rozmiarze nieprzekraczającym 2 lat, sąd może orzec, że po odbyciu określonej części kary, nie dłuższej jednak niż 3 miesiące, pozostałą część kary skazany odbywać będzie w systemie dozoru elektronicznego.

Jak wyjaśniał dr hab. Zbigniew Ćwiąkalski w audycji Radia TOK FM jest to forma kary mieszanej polegająca na tym, że sprawca w więzieniu może na własne oczy przekonać się o konsekwencjach nieodpowiedniego sprawowania. Po odbyciu określonej części kary może resztę kary odbyć w ramach dozoru mając świadomość co go czeka, gdyby ponownie popełnił przestępstwo.

Zakaz wstępu na imprezę masową

Zmieni się również art. 41b kodeksu karnego dotyczący zakazu wstępu na imprezę masową. Ten rozbudowany i niezbyt przejrzysty przepis ulegnie skróceniu i stanie się bardziej zrozumiały. Według § 2 tego przepisu zakres zakazu rozciąga się wszelkie imprezy masowe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz mecze piłki nożnej rozgrywane przez polską kadrę narodową lub polski klub sportowy poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej (z czego wynika, że rozszerzenie zakresu terytorialnego ograniczone jest wyłącznie do meczów piłki nożnej, gdy mecz jest rozgrywany przez polską kadrę narodową lub polski klub sportowy).

Zgodnie zaś z projektowaną zmianą zakaz wstępu na imprezy masowe dotyczyć będzie określonego rodzaju imprez organizowanych na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej (czyli będzie można go orzec odnośnie konkretnie określonego rodzaju imprezy wyłącznie na terytorium Polski).

Zmianie ulega również termin na jaki można omawiany zakaz nałożyć. W stanie obecnym orzeka się go na okres od 2 do 6 lat, po nowelizacji – od roku do lat 10.

Warunkowe umorzenie postępowania

Pewne modyfikacje zachodzą w przepisach dotyczących środków probacyjnych. Zwróćmy zwłaszcza uwagę na dwie instytucje: warunkowe umorzenie postępowania oraz warunkowe zawieszenie wykonania kary (tzw. „zawiasy”).

Jeżeli chodzi o pierwszą z nich, zmiana dotyczy przestępstwa, odnośnie którego można zastosować instytucje warunkowego umorzenia postępowania. W obecnym stanie prawnym warunkowe umorzenie stosuje się wobec sprawcy, który popełnił przestępstwo zagrożone karą nieprzekraczającą 3 lata pozbawienia wolności (ewentualnie nieprzekraczającą 5 lat pozbawienia wolności, w wypadku gdy pokrzywdzony pojednał się ze sprawcą, sprawca naprawił szkodę lub pokrzywdzony i sprawca uzgodnili sposób naprawienia szkody). Oczywiście muszą być spełnione dodatkowe przesłanki, tzn. wina i społeczna szkodliwość czynu nie mogą być znaczne, okoliczności popełnienia czynu nie mogą budzić wątpliwości oraz za umorzeniem musi przemawiać postawa sprawcy niekaranego za przestępstwo umyślne. Po nowelizacji można będzie zastosować tę instytucję (przy wystąpieniu dodatkowych przesłanek o których mowa powyżej) wobec sprawcy występku zagrożonego karą nieprzekraczającą 5 lat pozbawienia wolności.

Obecnie zasadą zastosowania warunkowego umorzenia jest popełnienie występku zagrożonego karą nie przekraczającą 3 lat pozbawienia wolności (wyjątkowo 5 lat), projekt zakłada, że zasadą będzie czyn zagrożony pozbawieniem wolności do 5 lat. Zmienia się także górna granica okresu próby na który następuje warunkowe umorzenie – okres od roku do lat dwóch zostaje zmieniony na okres od roku do lat 3.

Warunkowe zawieszenie wykonania kary

Odnośnie drugiej instytucji dotyczącej zastosowania środków probacyjnych – tj. warunkowego zawieszenia kary, nowelizacja przewiduje zmiany odnoszące się do czynów, za które można warunkowo zawiesić karę pozbawienia wolności. Zgodnie z obecnym brzmieniem przepisów sąd może warunkowo zawiesić wykonanie orzeczonej kary pozbawienia wolności nie przekraczającej 2 lat, kary ograniczenia wolności lub grzywny orzeczonej jako kara samoistna.

Nowy artykuł określa, że sąd może orzec warunkowe zawieszenie kary pozbawienia wolności, jeżeli orzeczono ją w wymiarze nie przekraczającym roku a w wypadku przestępstwa nieumyślnego – kary 2 lat. Można również zawiesić wykonanie kary grzywny. Sąd będzie również mógł, orzekając karę pozbawienia wolności nieprzekraczającą 2 lat, ustalić długość odbywania tej kary w systemie dozoru elektronicznego (okres ten nie może być krótszy niż 3 miesiące i dłuższy niż 12 miesięcy), a pozostałą część kary warunkowo zawiesić.

Nowelizacja tego przepisu ma doprowadzić do sytuacji, w której sądy zamiast orzekać kar więzienia w zawieszeniu, będą stosowały kary ograniczenia wolności polegające np. na obowiązku wykonywania prac społecznych czy kar grzywien. Zbigniew Ćwiąkalski we wspomnianej już audycji radiowej wskazywał, że należy odróżnić karę pozbawienia wolności w zawieszeniu od kary ograniczenia wolności. Kara pozbawienia wolności w zawieszeniu ma na celu dać człowiekowi szansę, którą ten ma wykorzystać. W przeciwnym wypadku czeka go powrót do więzienia. Oczywiście może tej karze towarzyszyć grzywna czy różne zakazy. Jednak jak zaznacza były minister sprawiedliwości, kara ograniczenia wolności to coś odmiennego. Jest to kara łagodniejsza, która oprócz tego, że może być pożyteczniejsza (nie tylko dla skazanego, który unika pozbawienia wolności, ale też dla społeczeństwa, poprzez wykonywanie przez skazanych np. dozorowanych prac społecznych), jest znacznie tańsza. Jak wskazywał Ćwiąkalski, koszt pobytu jednego więźnia wynosi ok. 2,6 tysięcy miesięcznie, natomiast stosowanie dozoru elektronicznego – 500 zł na miesiąc.

Kara łączna pozbawienia wolności

Nowelizacja kodeksu karnego zakłada również zwiększenie maksymalnej granicy do jakiej można wymierzyć karę łączną pozbawienia wolności. Do tej pory, jeżeli sprawca popełnił kilka przestępstw, za które orzekano kary pozbawienia wolności (bez 25 lat i dożywotniego pozbawienia wolności), sąd mógł wymierzyć karę łączną za wszystkie popełnione czyny, która nie mogła przekroczyć 15 lat pozbawienia wolności. Aby zaakcentować stopień społecznej szkodliwości jako wyższy ze względu na to, że są to przestępstwa łączone, granica kary łącznej pozbawienia wolności została podwyższona do lat 20.

Jak wskazał Zbigniew Ćwiąkalski, nie oznacza to podwyższenia górnej granicy terminowej kary pozbawienia wolności. Przepisy w tym względzie się nie zmieniają, tj. terminowa kara pozbawienia wolności może trwać najkrócej miesiąc najdłużej 15 lat. Dopiero w ramach kary łącznej można będzie sprawcę pozbawić wolności na okres do 20 lat.

Środki zabezpieczające

Interesujące zmiany przewidziane są w rozdziale dotyczącym środków zabezpieczających, stosowanych wobec sprawców czynów zabronionych związanych z ich chorobą psychiczną, zaburzeniami preferencji seksualnych, upośledzeniem umysłowym lub uzależnieniem od alkoholu lub innego środka odurzającego. Przede wszystkim przewidziane jest umieszczenie w nim przejrzystego katalogu środków zabezpieczających, którymi mają być: dozór Policji, kuratora, elektroniczna kontrola miejsca pobytu, leczenie ambulatoryjne, leczenie lub rehabilitacja w placówce leczniczo-rehabilitacyjnej oraz pobyt w zakładzie psychiatrycznym lub w innym zakładzie zamkniętym.

Należy też zwrócić uwagę, że sąd będzie miał obowiązek orzec o pobycie w zakładzie zamkniętym sprawcy skazanego za zabójstwo, spowodowanie ciężkiego uszczerbku, zgwałcenia małoletniego poniżej lat 15, wstępnego, zstępnego, przysposobionego, przysposabiającego, brata lub siostry, albo zgwałcenia ww. osób ze szczególnym okrucieństwem, gdy sprawca dopuścił się czynu w związku z zaburzeniem preferencji seksualnych. Sąd będzie mógł orzec w ten sposób jeśli będzie to konieczne i proporcjonalne ze względu na wysokie ryzyko, że w związku z wspomnianym zaburzeniem sprawca ponownie dopuści się przestępstwa o znacznej społecznej szkodliwości. Wobec takiego sprawcy będzie także możliwe – w warunkach określonych ustawą – orzeczenie dozoru elektronicznego.

Istotna zmiana dotyczyć będzie także okresów ustania karalności przestępstw seksualnych wobec małoletnich. Okres przedawnienia zostanie zwiększony z 5 lat do 10 od momentu ukończenia przez pokrzywdzonego 18 roku życia, co oznacza, że małoletni wobec którego popełniono przestępstwo seksualne będzie mógł domagać się ścigania sprawcy takiego przestępstwa do momentu ukończenia 28 lat.

Powyżej przedstawiono tylko niektóre zmiany, jakie proponowane są w nowelizowanym kodeksie karnym. Zmiany te nie mają być ostrzejsze a rozsądniejsze. Ćwiąkalski wskazuje, że dolegliwość odczuwana przez sprawcę czynu zabronionego przede wszystkim ma być realna, niekoniecznie musi wiązać się z pobytem w więzieniu. Nie chodzi tu przy tym o rezygnowaniu z kar surowych tam, gdzie są one niezbędne lecz o to, by uniknąć pozbawionego sensu umieszczania ludzi w więzieniach, gdy brak takiej konieczności.

Obecny kodeks karny został uchwalony w 1997 roku, więc naturalne wydają się próby odpowiedniego dostosowania go do czasów współczesnych. Możemy się wiec spodziewać, że jego nowelizacja wywoła za sobą jeszcze wiele dyskusji i komentarzy. 

e-prawnik.pl

Obserwuj nas na:

Potrzebujesz porady prawnej?

KOMENTARZE (27)

basia

22.4.2015 21:11:3

Re: Kodeks karny 2014 - duże zmiany już niebawem?

Witam czy od 1 lipca 2015 zmieni sie cos odnośnie przerwy w karze?

anka

16.1.2015 11:11:55

Re: Kodeks karny 2014 - duże zmiany już niebawem?

Witam chciałbym zapytać kiedy wejdzie w życie dozór elektroniczny na 2 lata i komu on będzie przyznany i jakie wejdą zmiany dotyczą wyroków lacznych?

Domi

8.11.2014 14:8:11

Re: Kodeks karny 2014 - duże zmiany już niebawem?

Witam. Mam pytanie.Mojego narzeczonego zabrali 30 pazdziernika mial miec rok wyroku dopiero w zakladzie karnym okazalo sie ze marok i 6msc. Czy to prawda ze od stycznia bd mogl sie starac o dozor elektroniczny albo chociaz po 6msc? Zostalam sama z dwójka dzieci bez pracy bez kasy..Nikogo to nie interesuje. Co mam teraz robic?

marcin Szustecki

26.10.2014 19:41:50

Re: Kodeks karny 2014 - duże zmiany już niebawem?

witam wszystkich mam do odsiedzenia 16 miesięcy za kradzież moja narzeczona jest w 5 miesiącu ciąży pisze non stop do sądu o odroczenie kary ale jak zwykle mnie olewaja jak mam zostawić swoją narzeczona i iść siedzieć rodzice nam nie mają jak pomoc bo sami nie mają pieniędzy jeżeli ja teraz zostawię to z czego ma się utrzymać z czego opłacić rachunki poradzcie mi co mam zrobić ukrywam się od prawie 5 miesięcy jakie te nasze prawo jest bez sensu słyszeliście może ostatnio o katarzynie waśniewskiej że wyszła na wolność za zabicie córki to wypuszczają a za kradzież zwykła to siedz czy to się kiedyś zmieni nie wiem pomóżcie mi z tym

krzysztof ziolkow

25.10.2014 19:59:22

Re: Kodeks karny 2014 - duże zmiany już niebawem?

mam 37 lat siedze od 14 lat i non stop to slysze to sa bzdury

krzysztof.ziolkow

25.10.2014 19:55:27

Re: Kodeks karny 2014 - duże zmiany już niebawem?

siedze 13 i 6 miesiecy i zadne zmiany na lepsze nie wejda odbywam kare za kradzieze 16 i 10 miesiecy

Malwina

8.10.2014 10:9:36

Re: Kodeks karny 2014 - duże zmiany już niebawem?

proszę o odpowieź

Malwina

8.10.2014 10:8:56

Re: Kodeks karny 2014 - duże zmiany już niebawem?

czy zmienia się kodeks karny i jakie zmiany będą korzystne dla osadzonych i czy będą mieć zbijane z wyroku 3 miesiące?

ola

31.8.2014 22:59:28

Re: Kodeks karny 2014 - duże zmiany już niebawem?

Jakie trzy miesiace beda zbijac co to za paranoja nigdzie tak nie pisze a przeczytalam cala ustawe,zmienia sie kpk a nie kodeks wykonawczy cos wam sie pomieszalo:-) :-) :-) :-)

zdzisława

25.8.2014 19:7:46

Re: Kodeks karny 2014 - duże zmiany już niebawem?

witam chciałam się dowiedzieć po jakim czasie można starać się o warunkowe zawieszenie kary ( wyrok pozbawienia wolności na 3 lata)obecnie kara odbyta jest już w połowie czyli 1,5 roku.

Andrzej

22.8.2014 6:8:43

Re: Kodeks karny 2014 - duże zmiany już niebawem?

Zgadzam się z panem, bo sam składałem co najmniej cztery zawiadomienia o przestępstwie prokuratora (m.in. o poświadczeniu nieprawdy - to znaczy o czyn z art. 271 kk.). Jednak za każdym razem inny prokurator dosłownie kryje swojego kolegę, a sąd bardzo subtelnie stwierdza, że nie ma żadnych podstaw subiektywnych i obiektywnych wskazujących na popełnienie przestępstwa przez prokuratora. Dodać należy, że wskazałem konkretne dowody przestępstwa (konkretne dokumenty), jednak zarówno prokurator jak i sąd nie był w ogóle zainteresowany tymi dokumentami, oraz nikt nie sprawdził tych dokumentów całkowicie i lakonicznie je pomijając. W końcu złożyłem zawiadomienie na samego siebie, a mianowicie, że fałszywie oskarżyłem prokuratora, i tu również, w sposób lakoniczny inny prokurator kolega tamtego prokuratora stwierdził, że nie ma podstaw oskarżenia mojej osoby. Trudno mi się jakoś odnaleźć w tej, bardzo dziwnej rzeczywistości. Powiedzcie, czy to tylko koleśiostwo, czy scenariusz filmu ojciec chrzestny jest realną codzienną rzeczywistością w szeregach organów ścigania i wymiaru sprawiedliwości.

anna

18.8.2014 22:36:45

Re: Kodeks karny 2014 - duże zmiany już niebawem?

czy to jest prawda, że czas odbywania kary będzie skrócony o 3 miesiące? od kiedy to będzie możliwe ?

puszek34

11.8.2014 10:48:20

Re: Kodeks karny 2014 - duże zmiany już niebawem?

Ja też właśnie słyszałam że mają zdejmapwać po 3 miesiące z wyroku tylko nie bardzo wiem kiedy i jak to ma się odbywać czy ktoś może wie coś na ten tamat więcej?

Dziubek

3.8.2014 17:51:0

Re: Kodeks karny 2014 - duże zmiany już niebawem?

od kiedy te zmiany???????

andzia

14.7.2014 9:16:41

Re: Kodeks karny 2014 - duże zmiany już niebawem?

prosze o odp od kiedy wchodzi nowa ustawa żę o dozór elektroniczny moga starac sie skazani posiadajacy wyrok do dwuch lat pozbawienia wolnosci ktorzy przebywaja a zakładzie karnym nie dłużej jak 3 miesiace? i czy beda odliczane 3 iesiace z wyroku i w jakich okolicznisciach mozna na to liczyc?

dziubek

15.6.2014 16:56:0

Re: Kodeks karny 2014 - duże zmiany już niebawem?

chce wiedziec czy będą zbijane 3 mies. z wyroków

beata

26.5.2014 14:12:31

czy mRe: Kodeks karny 2014 - duże zmiany już niebawem?

czy muj maz z pozostala kara 2lat ktore mu zostaly kwalifikuje sie na dozor elektroniczny opinia dobra wrocil do aresztu sam po rocznej przerwie prosze o odp

Tomek

7.5.2014 10:43:47

Re: Kodeks karny 2014 - duże zmiany już niebawem?

Kuratorka powiedziała że będzie się starać o SDE przy wyroku 2 lata z czego 3 miesiące zostało wykonane w postaci tymczasowego aresztowania. Zostaje więc 1 rok i 9 miesięcy. Czy to możliwe że będzie to możliwe ? Proszę o szybką odpowiedź.

Magda

1.5.2014 14:47:5

Re: Kodeks karny 2014 - duże zmiany już niebawem?

Od kiedy zmiany wejda odnośnie dozoru elektronicznego??

ola

30.4.2014 19:23:59

Re: Kodeks karny 2014 - duże zmiany już niebawem?to niebawem to kiedy..?

Obiecanki cacanki ja nie wierze w zbyt dze zmiany,bo nad ty trzeba myslec,a nasi rzadowcy tego bardzo nie lubia,po co pracowac jak lepiej udawac

Marzena Poprawa

17.3.2014 19:33:48

Re: Kodeks karny 2014 - duże zmiany już niebawem?

Marzena Popracuj nad swoim bedom :) straszne

Dawid z Krakowa

17.3.2014 19:31:6

Re: Kodeks karny 2014 - duże zmiany już niebawem?

Zbigniew Ćwiąkalski - wielki prawnik. ha! A nie wzial mnie sprawy Karnej z Krakowa. Jestem oskarzony o 'falszywe zawiadomienie ' na kuratora ktorego mialem. - Sprawa byla wiele razy przez Prokuratora umarzana , ale sad gdzie kurator pracyje o dziwo zwraca na nowo sprawe do prokuratury! a pan Zbigniew Ćwiąkalski odmawil obrony a w zasadzie zbyl mnie zdaniem ' nie prowadze tego typy spraw' Z kolei na pytanie czy moze mnie kogos polecic nie uzyskalem odpowiedzi po dzien dzisiejszy ( 9 miesiecy temu)

Benek

17.3.2014 19:23:36

Re: Kodeks karny 2014 - duże zmiany już niebawem?

Calkowicie zgadzam sie z Jerzy T.

dagmara

15.3.2014 15:12:21

Re: Kodeks karny 2014 - duże zmiany już niebawem?

maz ma kilka wyrokow ,koniec kary ma 2019 roku ,przysluguje mu tzw,wyrok laczny .na jakich zasadach jest on przyznawany i czy jest obawa ze podwyzsza mu wyrok .wiem ze weszla nowa ustawa 15.02.2o14r.i adwokat jego twierdzi ze ma szanse na laczny

MARZENNA

23.2.2014 14:52:8

Re: Kodeks karny 2014 - duże zmiany już niebawem?

czy zmienia sie kodeks karny i jakie zmiany bedom kozystne dla osadzonych i czy bedom miec zbijane z wyroku 3miesiace

Kazik

7.1.2014 18:27:4

Re: Kodeks karny 2014 - duże zmiany już niebawem?

Swięte słowa kolego , dokładnie jest tak jak piszesz a nawet jeszcze gorzej.Bowiem nasz Wymiar Niesprawiedliwośći to zorganizowana grupa przestępcza o charakterze zbrojnym. Policja oszuści uzbrojeni w radarki do zarabiania awansów i kasy na nagrody, prokuratorki kótre nazmyślają i umotywują jakże poszechnym "bo tak " sedziów którzy niczego nie czytają i nie słuchają tylko pilnują procedur a merytoryka ich nie interesuje. To tyle bo zbliżam się do zawału.

Jerzy T.

2.1.2014 17:52:13

Re: Kodeks karny 2014 - duże zmiany już niebawem?

Policji dalej można walić fałszywe oskarżenia,zmyślać i uwalać na zlecenie, zdarzenia zmyślać, Prokurator z sufitu oskarża, zdarzenia nie było ale zmyśla dureń jeden z drugim, piszą fanaberie, Sędzina z nimi uwala prawo do obrony, nie wygodny świadek nie ma prawa być przesłuchany tylko ustawione klakiery na zlecenie, zaś zakonnica to nie jest świadkiem, być w Kościele a Policja robi na zlecenie przestępcą człowieka. Prokuratura zaś uwala co się da by oszustwo nie wyszło na wierzch. Tak działa dziś banda oszustów w Prokuraturze na zlecenie, a w nagrodę zatrudniają kłamców na zlecenie w Prokuraturach. To jest Polska w łapach PO, rządzą oszuści i kanalie!!! Policja napuszcza innych do stworzenia oskarżenia, Strażnicy miejscy na usługach czynią oskarżenie wchodząc do mieszkania wskazanych i co oskarżają za znieważenie to jest prawo dla kogo? Takich bandziorów mamy w władzach i Policji. Czy to będzie lepiej? Skoro kanalie postępują na zlecenie, piszą paszkwile gdzie się da mimo że faktycznie tego nie było tylko następuje zmyślanie by uwalić danego człowieka na zlecenie. Czy w takiej Polsce jest dobrze lub ma być dobrze? Za przekupstwa załatwiają pracę dla samych swoich, handlują stanowiskami oficjalnie, Sądy na usługach oszustów na zlecenia. Prokuratura zatrudnia fałszerzy na zlecenia jako nagroda, to jest Polska??? Gdyby to nie było prawdziwe na pewno po próżni nikt by nie pisał ale sam doświadczyłem tego oszustwa, sam doświadczam poniżenia i skazania za to iż w danym czasie będąc w Kościele z małym dzieckiem zostałem przestępcą na zlecenie kliki, Sąd skazuje bo Prokurator zmyśla oskarżenie o zdarzeniu którego nie było, uwala prawo do obrony na polecenie Prokuratora a Policja poddaję to oskarżenie i tkwi w oszustwie na zlecenie, mimo że sama się plami a potem sama oszukując uwala prawdę oszustwem. Brawo !!!Odwołania i zaskarżanie tych rzeczywistych matactw jest notorycznie strzeżone przez Prokuraturę bo koleś kolesia przecież nie uwali, Prokuraturze wolno czynić co im się podoba, zwłaszcza kłamać jak im się podoba, prawda w oczy razi? Ale co tam takiemu oszustowi skoro jemu można skoczyć, jemu wolno oszustwa czynić takie prawo dla bandziorów pod literą prawa. Za toi im płacą przecież. Buta nie zna granic w Prokuraturze.

Pokaż wszystkie komentarze (27)

Dodaj komentarz

DODAJ KOMENTARZ

ZOBACZ TAKŻE: