Wykroczenia

Postępowanie w sprawie nieletnich - zmiany w 2014 roku

Ustawa o postępowaniu w sprawach nieletnich ma na celu dążenie do przeciwdziałania demoralizacji i przestępczości nieletnich, stwarzania warunków powrotu do normalnego życia nieletnim, którzy popadli w konflikt z prawem bądź z zasadami współżycia społecznego oraz umacnianie funkcji opiekuńczo – wychowawczej i poczucia odpowiedzialności rodzin za wychowanie nieletnich na świadomych swych obowiązków członków społeczeństwa. Dnia 30 sierpnia 2013 r. został przyjęty projekt nowelizacji tejże ustawy, który wejdzie w życie 2 stycznia 2014 roku. Na czym polegają zmiany?

Nieletnim w rozumieniu prawa karnego jest to osoba, która w chwili popełnienia czynu nie ukończyła 17 roku życia. Po nowelizacji, nie będzie możliwe wymierzenie nieletniemu kary na podstawie omawianej ustawy, gdyż uchylony zostaje artykuł przewidujący taką możliwość. Można będzie wobec niego orzec jedynie środki wychowawcze lub poprawcze wymienione w ustawie (możliwość wymierzenia kary pozostanie jednak na gruncie kodeksu karnego za niektóre przestępstwa – wówczas sąd orzeknie o przekazaniu sprawy prokuratorowi). Zmiana ustawy spowoduje również skoncentrowanie postępowania w rękach jednego organu – całe postępowanie (także etap wstępny) prowadzić będzie sąd rodzinny, którym jest właściwy sąd rejonowy (do tej pory etap wyjaśniający prowadził sędzia rodzinny a etap rozpoznawczy – sąd rodzinny). Odwołanie od orzeczeń sądu rodzinnego będzie rozpatrywane po nowelizacji przez wydział cywilny sądu okręgowego, a nie jak obecnie – wydział karny.

Zasadnicza zmiana dotknie postępowania w sprawie nieletnich. Od 2014 roku zniesiony zostanie podział na postępowanie wyjaśniające i opiekuńczo – wychowawcze albo poprawcze. Zebrania dowodów przejawów demoralizacji oraz czynów karalnych w wypadkach nie cierpiących zwłoki, przesłuchania nieletniego a także, w razie potrzeby, zatrzymania nieletniego może dokonać tylko Policja – przed nowelizacją uprawnienia te na podstawie szczególnego upoważnienia mógł posiadać również inny organ administracji państwowej. W niektórych wypadkach przy przesłuchaniu nieletniego konieczna będzie obecność – oprócz rodziców, którym przysługuje władza rodzicielska albo opiekuna lub obrońcy nieletniego – także wskazanej przez nieletniego osoby mu bliskiej, przedstawiciela szkoły, do której nieletni uczęszcza, asystenta rodziny, koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej lub przedstawiciela organizacji społecznej. W przypadku zatrzymania, zmieni się maksymalny termin, po upływie którego nieletniego należy natychmiast zwolnić i przekazać rodzicom lub opiekunom – z 72 godzin na 48 godzin od chwili zawiadomienia właściwego sądu rodzinnego o zatrzymaniu nieletniego. Zatrzymując nieletniego Policja oprócz dotychczasowych obowiązków będzie musiała natychmiastowo poinformować nieletniego o przysługujących mu prawach oraz natychmiastowo zawiadomić jego rodziców (opiekunów).

Kolejną zmianą jest wyłączenie jawności postępowania. Sąd rodzinny będzie mógł orzekać na posiedzeniu lub rozprawie przy drzwiach zamkniętych. Oznacza to, że na posiedzeniu (rozprawie) mogą być obecne jedynie strony, tj. nieletni, rodzice (lub osoby pod których pieczą nieletni faktycznie pozostaje) oraz prokurator. W niektórych wypadkach posiedzenie może odbyć się bez udziału nieletniego. Na rozprawę lub posiedzenie będzie można wezwać również inne osoby, wymienione w określonym przepisie. Sąd rodzinny może zadecydować o jawności posiedzenia (rozprawy) jeżeli będzie to uzasadnione ze względów wychowawczych. Ustawa nadaje także nowe brzmienie całemu rozdziałowi, który dotyczy postępowania odwoławczego. Jak wspomniano wyżej, odwołania będzie rozpatrywał wydział cywilny sądu okręgowego. W miejsce dwóch różnych trybów cywilnego i karnego wprowadzone zostaje więc jednolite postępowanie odwoławcze.

Poprzez nowelizację wprowadzona zostaje zasada prawa do obrony dla nieletniego. Nieletni uzyska prawo do przeglądania akt, składania oświadczeń co do dowodów, uzyska również prawo do korzystania z pomocy obrońcy. O przysługujących prawach nieletni ma zostać pouczony przed przystąpieniem do przesłuchania lub wysłuchania. W pewnych sytuacjach przepisy będą przewidywać konieczność posiadania obrońcy przez nieletniego. Obrona obligatoryjna będzie miała miejsce nie tylko w przypadku gdy interesy nieletniego i jego rodziców są sprzeczne oraz gdy nieletni został umieszczony w schronisku dla nieletnich (jak było do tej pory) lecz także gdy jest on głuchy, niemy lub niewidomy lub stoją za tym względy dotyczące jego stanu psychicznego.

Ustawa nowelizująca ustawę o postępowaniu w sprawach nieletnich wprowadzi także pewne zmiany w ustawie prawo o ustroju sądów powszechnych a także w ustawie o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej. Do postępowań w sprawach nieletnich niezakończonych przed dniem wejścia w życie nowelizacji stosowane będą przepisy dotychczasowe. Przepisy wykonawcze wydane na podstawie dotychczasowego brzmienia ustawy o postępowaniu w sprawach nieletnich zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie znowelizowanej ustawy, nie później jednak niż przez 6 miesięcy od dnia wejścia jej w życie.

e-prawnik.pl

Obserwuj nas na:

Potrzebujesz porady prawnej?

KOMENTARZE (1)

Rozgoryczony

1.4.2016 19:20:35

Re: Postępowanie w sprawie nieletnich - zmiany w 2014 roku

No właśnie,16 latek rozbił z premedytacją czaszkę 14 latkowi a prokurator się wypiął, bo to przestępca PO d ochroną.To właściwie który jest bardziej nieletni przestępca chodzi do szkoły i jest "bohaterem" w klasie nie poniósł żadnej odpowiedzialności a dyrekcja szkoły sprawę wycisza,policja się pyta- panie to jest dziecko co pan chcesz kary śmierci? A gdzie prawa pokrzywdzonego - ofiary i jego rodziców którzy nie są stroną w sprawie.A Sąd Rodzinny będzie się teraz głowił czy sprawca czynu z art.156 kk uległ czy nie demoralizacji i może mu dać kuratora.A oszpeconym kaleką będzie 14 latek.Takie prawo i postępowanie wymiaru "S" to Hańba dla nas wszystkich.


Dodaj komentarz

DODAJ KOMENTARZ

ZOBACZ TAKŻE: