Nowelizacja przepisów wprowadza do systemu prawnego rozwiązania pozwalającego na szybką rejestrację stowarzyszeń rejestrowych w oparciu o wzorzec statutu.
Co przewiduje ustawa z dnia 27 lutego 2026 r. o zmianie ustawy – Prawo o stowarzyszeniach, ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych?
Istotą ustawy jest wprowadzenie do systemu prawnego rozwiązania umożliwiającego szybką rejestrację stowarzyszeń w oparciu o wzorzec statutu. W tym celu ustawodawca dodaje art. 9a do ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. – Prawo o stowarzyszeniach (art. 1 pkt 1
noweli). Zgodnie z ust. 1 tego artykułu, osoby zamierzające założyć stowarzyszenie będą mogły uchwalić statut stowarzyszenia oraz wybrać jego władze przy wykorzystaniu wzorca statutu oraz wzorców uchwał o wyborze władz stowarzyszenia.
Uchwalenie statutu stowarzyszenia oraz wybór władz stowarzyszenia przy wykorzystaniu wzorców wymaga wypełnienia wzorca statutu oraz wzorców uchwał o wyborze władz stowarzyszenia udostępnionych w systemie teleinformatycznym, o którym mowa w art. 3a ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym.
Możliwość uchwalenia statutu z wykorzystaniem wzorca będzie wyłączona w odniesieniu do stowarzyszeń, w których co najmniej jeden z założycieli jest cudzoziemcem, stowarzyszeń międzynarodowych, stowarzyszeń jednostek samorządu terytorialnego, związków stowarzyszeń oraz stowarzyszeń, których działalność wymaga zezwolenia Ministra Obrony Narodowej, ministra właściwego do spraw wewnętrznych lub uzgodnienia z tymi podmiotami. Należy natomiast podkreślić, że stowarzyszenia takie będą mogły nadal być zakładane w dotychczasowym trybie.
Ustawa wprowadza również regulację, w myśl której uchwały w przedmiocie: zmiany adresu siedziby stowarzyszenia, zmian w składzie władz stowarzyszenia, zatwierdzenia dokumentów finansowych, przeznaczenia zysku albo pokrycia straty, pełnomocnictwa, rozwiązania i likwidacji stowarzyszenia, powołania lub odwołania likwidatora, określenia sposobu reprezentacji stowarzyszenia w likwidacji, będą mogły być podjęte z wykorzystaniem odpowiednich wzorców udostępnionych w systemie teleinformatycznym.
Podjęcie wymienionych wyżej uchwał nie będzie wymagało formalnego zwołania organu. Warunkiem ich podjęcia będzie natomiast wykonanie prawa głosu przez wszystkich uprawnionych do głosowania członków organu stowarzyszenia. Prawo głosu będzie wykonywane przez oświadczenie złożone w systemie teleinformatycznym, opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym.
Kiedy nowe przepisy wejdą w życie?
Ustawa wejdzie w życie z dniem 30 września 2028 r.