Stosunek pracy

Umowa zlecenia

Zakaz konkurencji a samozatrudnienie - opinia prawna

Strona 1 z 4

Stan faktyczny

Od roku 2001 do marca 2006 byłam zatrudniona na stanowisku handlowca, na zasadach tzw. samozatrudnienia. Do obowiązków wynikających z umowy zlecenia należało m.in. pozyskiwanie i obsługa klientów. Wynagrodzenie otrzymywane było przeze mnie miesięcznie w stałej kwocie. Do tego dochodziła premia za przekroczenie ustalonego planu. Jako zleceniodawca wystawiałam raz w miesiącu fakturę na jedną kwotę z tytułu pośrednictwa handlowego.  W tym czasie podejmowałam też pracę na rzecz innych firm. Nie informowałam o tym pracodawcy. Kiedy dowiedział się o jednej z prac, uznał że naruszyłam zakaz konkurencji i zażądał ode mnie zapłaty odszkodowania. Powołał się na paragraf, zgodnie z którym "bez zgody Zleceniodawcy wyrażonej na piśmie Zleceniobiorca nie może podejmować żadnej pracy ani żadnego zlecenia u innego kontrahenta ani prowadzić działalności konkurencyjnej względem Zleceniodawcy. Za działalność taką uważa się prowadzenie firm i udział w firmach, które zajmują się wykonywaniem i/lub sprzedażą tego samego towaru/ usługi. Zakaz powyższy trwa w okresie obowiązywania niniejszej umowy oraz przez okres 1 roku po jej rozwiązaniu. W razie naruszenia powyższych postanowień Zleceniobiorca wypłaci Zleceniodawcy odszkodowanie równe wynagrodzeniu za 12 miesięcy wykonywania czynności objętych niniejszą umową". Należy wyjaśnić, że główny profil działalności Zleceniodawcy  różni się od prac, jakie były wykonywane przez Zleceniobiorcę na rzecz innych podmiotów. Były to prace, których nie wykonywał Zleceniodawca ze względu na inną technologię, potrzebne maszyny itp. Czy w opisanej sytuacji sprzedaż przeze mnie na własny rachunek w ramach prowadzonej działalności gospodarczej jest naruszeniem umowy? Czy pracodawca miał prawo zakazywać jakiejkolwiek innej pracy w ramach działalności gospodarczej, skoro do jej założenia zmusił pracownika, nie oferując żadnej innej formy zatrudnienia? Czy pracodawca słusznie żąda ode mnie odszkodowania, skoro wszystkie prace jakie tylko były możliwe, kierowałam do jego drukarni, a zlecałam na zewnątrz tylko te, które nie były możliwe do wykonania przez niego?

Opinia prawna

Naruszenie umowy

Jednoznaczna odpowiedz na pytanie Czy w omówionej sytuacji i przy zacytowanym paragrafie umowy, sprzedaż przeze mnie na własny rachunek w ramach prowadzonej działalności gospodarczej jest naruszeniem umowy? jest bardzo trudna. Trudność objawia się w tym, że zacytowany przez Panią zapis umowy nie podpada pod Ustawę o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, gdzie jest zawarta jedynie definicja czynu nieuczciwej konkurencji, ani też pod przepisy Kodeksu Pracy art. 101¹, dotyczące zakazu konkurencji w trakcie trwania stosunku pracy i po ustaniu stosunku pracy.

Zgodnie z umową za działalność konkurencyjną uważa się prowadzenie firm i udział w firmach, które zajmują się wykonywaniem i/lub sprzedażą tego samego towaru/ usługi.

Należy zauważyć, iż strony w umowie mogą swobodnie decydować, co dla nich będzie oznaczała działalność konkurencyjna. Zakres zakazanej działalności konkurencyjne obejmuje przede wszystkim prowadzenie przez Zleceniobiorcę we własnym imieniu lub za pośrednictwem osoby trzeciej działalności pokrywającej się z podstawowym lub ubocznym przedmiotem działań Zleceniodawcy, tj. prowadzenie firm, które zajmują się wykonywaniem i/lub sprzedażą tego samego towaru/ usługi. Chodzi, zatem o świadczenia, czy też działalność wykonywaną przez Zleceniobiorcę, która skierowana jest (przynajmniej częściowo) do tego samego kręgu odbiorców Zleceniodawcy. Ponadto strony w umowie wskazały, iż udział w firmach jest jako działalność konkurencyjna. Prowadzenie oraz udział w firmach zostały zakreślone dość szeroko; nie jest bowiem doprecyzowane jakiego formy udziału są uznawane za konkurencyjne, a zatem i udział czynny jak i udział bierny w podmiotach konkurencyjnych względem Zleceniodawcy będzie stanowił działalność konkurencyjną.

W prawie pracy przyjmuje się (mimo, że kodeks pracy nie definiuje pojęcia działalność konkurencyjna), iż działalnością konkurencyjną jest działalność naruszająca prawnie chronione dobra pracodawcy i szkodzące jego interesom, przy czym zachowanie to nie musi nosić cechy powtarzalności i wielokrotności, gdyż nawet jednokrotne dokonanie pewnych czynności może stanowić przejaw naruszenia zakazu konkurencji. Wachlarz możliwych zachowań pracownika jest dosyć szeroki i obejmuje w szczególności: prowadzenie we własnym imieniu i na własną rzecz przedsiębiorstwa o zakresie działalności pokrywającym się z przedmiotem działalności macierzystej firmy, prowadzenie takiej działalności za pośrednictwem osoby trzeciej, trudnienie się doradztwem podmiotom konkurencyjnym, zawieranie z nimi umów, które mogą  niekorzystnie odbić się na kondycji finansowej firmy.

Działalność konkurencyjna może być wykonywana w różnych formach: może to być świadczenie na rzecz innego podmiotu pracy na podstawie stosunku pracy, umowy zlecenia lub umowy o świadczenie usług, prowadzenie interesów konkurencyjnych na własny lub cudzy rachunek (powiernictwo, pełnomocnictwo, pośrednictwo, zarząd), uczestniczenie w przedsięwzięciach konkurencyjnych lub wykonywanie w nich funkcji doradczych, posiadanie udziałów (akcji) w spółkach konkurencyjnych itp.

Polub nas na Facebooku:

Czytaj dalej (strona 1 z 4)

Potrzebujesz porady prawnej?

KOMENTARZE (0)

Nie dodano jeszcze żadnego komentarza. Bądź pierwszy!!


Dodaj komentarz

DODAJ KOMENTARZ

ZOBACZ TAKŻE:

  • 8.6.2015

    Zakaz konkurencji po ustaniu stosunku pracy

    Umowa o zakazie konkurencji może być zawarta w treści samej umowy o pracę jak również w osobnym dokumencie.

  • 19.1.2016

    Co powinna zawierać umowa o zakazie konkurencji?

    W sytuacji gdy pracownik posiada szczególnie ważne informacje, które w razie ujawnienia mogłyby narazić pracodawcę na szkodę, pracodawca może zawrzeć z pracownikiem umowę o zakazie (...)

  • 9.8.2012

    Zakaz konkurencji w umowach o pracę

    Pracowniczy zakaz konkurencji jest to zakaz prowadzenia przez pracownika działalności konkurencyjnej wobec pracodawcy. Dotyczy to nie tylko prowadzenia przez pracownika odrębnej działalności gospodarczej, (...)

  • 6.5.2015

    Zakaz konkurencji wygasa z chwilą przejścia zakładu pracy na nowego pracodawcę

    Nowe światło na interpretację przepisów o zakazie konkurencji rzuciło orzeczenie Sądu Najwyższego z dnia 11 lutego 2014 r. (sygnatura akt I PK 123/14) w sprawie o zapłatę odszkodowania z (...)

  • 28.2.2006

    Jak funkcjonuje konkurencja w Unii Europejskiej?

    Wspólnota Europejska opiera się na zasadach swobody przepływu towarów oraz gospodarki wolnorynkowej i wolnej konkurencji, dając pierwszeństwo efektywnemu podziałowi zasobów. System konkurencji (...)