Podział majątku

Ochrona lokatorów

Jaką wartość ma mieszkanie komunalne przy podziale majątku?

W sprawie o podział majątku Sąd Rejonowy uznał, że prawo najmu lokalu komunalnego ma wartość zerową, gdyż jest niezbywalne i niedziedziczne. Sprawa trafiła do Sądu Okręgowego, który postanowił zadać Sądowi Najwyższemu pytanie, czy w sprawie o podział majątku wspólnego, do którego przynależy między innymi prawo najmu lokalu komunalnego, podlega rozliczeniu między byłymi małżonkami wartość tego prawa, a jeśli tak, to w oparciu o jakie kryteria ustalać należy wartość owego prawa i w jakim zakresie należy uwzględniać możliwość preferencyjnego zakupu lokalu przez najemcę.

W odpowiedzi SN podjął uchwałę:

Prawo najmu lokalu komunalnego, za który opłacany jest czynsz w wysokości ustalonej w uchwale rady gminy, wydanej na podstawie art. 8 pkt 1 ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (tekst jedn. Dz.U. z 2005 roku, Nr 31, poz. 266 ze zm.), stanowi składnik majątku wspólnego małżonków i podlega rozliczeniu przy podziale tego majątku. Jego wartość odpowiada różnicy pomiędzy czynszem opłacanym a czynszem wolnym, z uwzględnieniem, w konkretnych okolicznościach, okresu prawdopodobnego trwania stosunku najmu. Przy ustalaniu tej wartości nie uwzględnia się możliwości preferencyjnego zakupu lokalu przez najemcę.

Sąd Najwyższy już w uchwale z dnia 24 maja 2002 roku, sygn. akt III CZP 28/02 (OSNC 2002, nr 12, poz. 150) przyjął, że wartość najmu lokalu komunalnego, objętego podziałem majątku wspólnego, stanowi różnica między czynszem wolnym a czynszem regulowanym z uwzględnieniem, w konkretnych okolicznościach sprawy, okresu prawdopodobnego czasu trwania najmu. W obecnym stanie prawnym nie występuje już jednak czynsz regulowany. Jeśli lokal wchodzi w skład publicznego zasobu mieszkaniowego gminy, stawki czynszu ustalane są uchwałą rady gminy, i jest to z reguły czynsz niższy niż tzw. rynkowy (czynsz "wolny"). Dlatego też ww. uchwała zachowała aktualność, wartością prawa najmu lokalu mieszkalnego jest różnica pomiędzy czynszem ustalonym w trybie ustawy o ochronie lokatorów, a czynszem „wolnym". Oczywiście może się zdarzyć, że będzie to wartość zerowa, jeśli czynsz za lokal komunalny będzie równy stawkom rynkowym.

Odnośnie możliwości preferencyjnego zakupu lokalu SN stwierdził, że małżonkowie nie mogą ustalać ceny w sposób swobodny - określa ją albo uchwała organu samorządowego, albo (w niektórych przypadkach) sama ustawa. W skład majątku wspólnego nie wchodzi prawo do zakupu lokalu z bonifikatą. Preferencyjny zakup wymaga spełnienia szeregu przesłanek. SN zastrzegł przy tym, iż o istnieniu uprawnienia wchodzącego w skład majątku wspólnego można by ewentualnie mówić dopiero od momentu, w którym zostały spełnione owe przesłanki, w szczególności, kiedy najemca złożył wniosek o nabycie lokalu.

SN zwrócił też uwagę, iż uwzględnianie możliwości preferencyjnego zakupu mogłoby prowadzić do komplikacji, gdyby do wykupu lokalu z jakiegoś powodu nie doszło. Ten z małżonków, który otrzymałby lokal spłacił drugiego małżonka, miałby problem z odzyskaniem spłaty po prawomocnym zakończeniu postępowania działowego.

Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 9 maja 2008 roku, sygn. akt III CZP 33/08

Obserwuj nas na:

Potrzebujesz porady prawnej?

KOMENTARZE (1)

Halina Chmielecka

28.4.2015 14:36:12

Re: Jaką wartość ma mieszkanie komunalne przy podziale majątku?

Czy były mąż, wyesmitowany z mieszkania komunalnego w 2013 roku(był współnajemcą, a następnie z niego wymeldowany ma prawo decydować np. o zamianie przeze mnie tego mieszkania i domagać się podziału majątku? Ma wobec mnie dług alimentacyjny około 30 tys.zł. a straszy, że założy sprawę o podział majątku. Na jaki wyrok sądu mogę liczyć? Czy można te dwie sprawy połączyć? Ja mu daruję dług, którego i tak nie wyegzekwuję o on odstąpi od roszczenia?


Dodaj komentarz

DODAJ KOMENTARZ

ZOBACZ TAKŻE:

NA SKÓTY