Darowizna nieruchomości po śmierci darczyńcy

Pytanie:

Czy można podarować nieruchomość na wypadek swojej śmierci?

Masz inne pytanie do prawnika?

ODPOWIEDŹ PRAWNIKA

Chodzi tutaj o darowiznę na wypadek śmierci (donatio mortis causa). Darowizna taka jest umową (wymaga oświadczeń woli dwóch stron) i jest zawierana z zastrzeżeniem, że przeniesienie własności nastąpi po śmierci darczyńcy. Istnieje spór w doktrynie co do dopuszczalności takiej darowizny. Rozrządzić majątkiem na wypadek śmierci można bowiem jedynie przez testament (art. 941 K.c.). Elżbieta Niezbecka wypowiada się wprost za nieważnością takich darowizn1. Natomiast Edward Drozd uznaje, że mogą one być dokonywane, jeżeli darowizna dotyczy poszczególnego przedmiotu, nie zaś całego majątku spadkowego. Darowizna całego majątku przyszłego, według stanu z chwili śmierci darczyńcy jest niedopuszczalna, jako że w istocie zmierza do obejścia przepisu zakazującego umów o spadek po osobie żyjącej. Majątek darczyńcy bowiem staje się z chwilą jego śmierci spadkiem2.

Ponadto nie można dokonywać przeniesienia nieruchomości pod warunkiem, ani zastrzeżeniem terminu, stąd taka darowizna za życia darczyńcy wywoływałaby tylko skutek zobowiązujący, śmierć darczyńcy jako ziszczenie się warunku nie wywoływałaby jeszcze skutku rzeczowego (przeniesienia własności). Do wywołania skutku rzeczowego potrzebna byłaby kolejna umowa o przeniesienie własności nieruchomości między obdarowanym a spadkobiercami darczyńcy.

Ze względu na zakaz zawarty w art. 157 § 1 k.c., niedopuszczalna jest [...] darowizna z zastrzeżeniem terminu dla przejścia własności, którym miałaby być śmierć darczyńcy. Nadejście tego terminu nie może spowodować przejścia własności na obdarowanego (lub jego spadkobierców) z mocy samego prawa. Umowa darowizny zawierająca takie zastrzeżenie nie jest jednak nieważna. Nie może ona tylko wywołać skutku rzeczowego. Zatem także w tym wypadku konieczne staje się zawarcie umowy rzeczowej, do zawarcia której zobowiązani są spadkobiercy darczyńcy3.

1 Andrzej Kidyba (red.), Elżbieta Niezbecka, Kodeks cywilny. Komentarz. Tom IV. Spadki, wyd. III, 2011.11.15

2Drozd Edward, Darowizna na wypadek śmierci., Rejent, 1992

3Ibidem.

Potrzebujesz porady prawnej?

KOMENTARZE (0)

Nie dodano jeszcze żadnego komentarza. Bądź pierwszy!!


Dodaj komentarz

DODAJ KOMENTARZ

ZOBACZ TAKŻE:

  • 14.9.2018

    Darowizna - czyli jak coś komuś podarować...

    Jak zawrzeć umowę darowizny, żeby była ona skuteczna. Kiedy i z jakich przyczyn można odwołać darowiznę? Czy w umowie darowizny można obdarowanego do czegoś zobowiązać i jakie to rodzi konsekwencje? (...)

  • 16.7.2018

    Druk SD-Z2 - zgłoszenie darowizny lub spadku bez podatku

    Dostajesz darowiznę albo dziedziczysz spadek po kimś z bliskiej rodziny? Jeżeli chcesz skorzystać z całkowitego zwolnienia z podatku od spadków i darowizn, złóż formularz (...)

  • 14.9.2017

    Czy można odwołać wykonaną darowiznę?

    Umowa darowizny znajduje częste zastosowanie w stosunkach pomiędzy bliskimi sobie osobami. Przekazanie własności różnych przedmiotów majątkowych, może być wyrazem naszej dobroczynności, (...)

  • 21.8.2014

    Darowizna samochodu - formalności jakich musisz dopełnić?

    Darowizna to chyba najczęściej stosowana umowa w stosunkach rodzinnych. Obowiązki z nią związane mogą nieco się różnić w zależności od przedmiotu darowizny. W niniejszej poradzie zajmiemy (...)

  • 7.10.2016

    Czym jest spadek - czyli co możesz odziedziczyć?

    Pod pojęciem spadku kryje się ogół praw i obowiązków zmarłego, które przechodzą na spadkobierców w drodze spadkobrania. W skład spadku wchodzą m.in. prawa rzeczowe, (...)