Pytanie klienta:
Odpowiedź prawnika:
W przypadku osiÄ…gania przez emeryta przychodu z dziaÅ‚alnoÅ›ci zarobkowej podlegajÄ…cej obowiÄ…zkowi ubezpieczenia spoÅ‚ecznego, prawo do emerytury podlega zawieszeniu bÄ…dź też obniżeniu w zależnoÅ›ci od wysokoÅ›ci osiÄ…ganych przychodów.
Prawo do emerytury podlega zawieszeniu w przypadku gdy osoba pozostajÄ…ca na emeryturze osiÄ…ga przychód w kwocie wyższej niż 130% przeciÄ™tnego miesiÄ™cznego wynagrodzenia za kwartaÅ‚ kalendarzowy, ostatnio ogÅ‚oszonego przez Prezesa GÅ‚ównego UrzÄ™du Statystycznego - od 1 czerwca 2008 roku jest to kwota 3.879,20 zÅ‚
JeÅ›li dochód z prowadzonej dziaÅ‚alnoÅ›ci gospodarczej jest niższy, Å›wiadczenie podlega zmniejszeniu. W razie osiÄ…gania przychodu w kwocie przekraczajÄ…cej 70% przeciÄ™tnego miesiÄ™cznego wynagrodzenia za kwartaÅ‚ kalendarzowy, ostatnio ogÅ‚oszonego przez Prezesa GÅ‚ównego UrzÄ™du Statystycznego, nie wyżej jednak niż 130% tej kwoty (czyli w granicach od 2.088,20 zÅ‚ - 3.879,20 zÅ‚) Å›wiadczenie ulega zmniejszeniu o kwotÄ™ przekroczenia, nie wiÄ™kszÄ… jednak niż kwota maksymalnego zmniejszenia obowiÄ…zujÄ…ca w dniu 31 grudnia 1998 r. (po waloryzacjach) w wysokoÅ›ci:
- 24% kwoty bazowej obowiązującej przy ostatniej waloryzacji w 1998 r. - dla emerytury lub renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy;
- 18% kwoty bazowej, o której mowa w pkt 1 - dla renty z tytuÅ‚u częściowej niezdolnoÅ›ci do pracy;
- 20,4% kwoty bazowej, o której mowa w pkt 1 - dla renty rodzinnej, do której uprawniona jest jedna osoba.
SÄ… to odpowiednio kwoty (maksymalne, o które może być zmniejszone Å›wiadczenie):
- 440,24 zł - przy emeryturze, rencie z tytułu całkowitej niezdolności do pracy
- 330,20 zł - przy rencie z tytułu częściowej niezdolności do pracy
- 374,22 zł - przy rencie rodzinna dla jednej osoby.
Zgodnie z art. 9 ust 4 ustawy o systemie ubezpieczeÅ„ spoÅ‚ecznych osoby, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1, 3 i 18a (m.in. pracownik), majÄ…ce ustalone prawo do emerytury lub renty, podlegajÄ… obowiÄ…zkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Z kolei wg ust. 5 tegoż artykuÅ‚u osoby, o których mowa w art. 6, niewymienione w ust. 4 (a wiÄ™c np. przedsiÄ™biorca), majÄ…ce ustalone prawo do emerytury lub renty, podlegajÄ… dobrowolnie ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym. Oznacza to, że emeryt prowadzÄ…cy dziaÅ‚alność gospodarczÄ… podlega z tytuÅ‚u tej dziaÅ‚alnoÅ›ci dobrowolnemu ubezpieczeniu emerytalnemu i rentowemu.
Natomiast obowiÄ…zkowe jest ubezpieczenie zdrowotne (art. 66 ust. 1 pkt 16 ustawy o Å›wiadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze Å›rodków publicznych).