Wykonawca odmawia zapłaty kary umownej z uwagi na użycie słowa opoznienie zamiast zwloka

Pytanie:

Podpisałem umowę zgodnie z którą miałem odebrać gotowe mieszkanie. Jest w niej zawarty zapis, na mocy którego wykonawca ma 30 dni na usunięcie usterki w jego wykonaniu, a w razie zwłoki należy mi się kara umowna. Termin został przekroczony. Wniosłem do wykonawcy o zapłatę kary umownej, czego on odmawia, podnosząc, że w piśmie chodzi mi o \"opóźnienie\". Kto ma rację?

Masz inne pytanie do prawnika?

ODPOWIEDŹ PRAWNIKA

Problemem w podanym stanie faktycznym jest kwestia zasadności roszczenia o zapłatę kary umownej. Z przytoczonej sytuacji wynika bowiem, że wykonawca nie uznaje żądania jej uiszczenia. Jego zdaniem kluczowe znaczenie ma tu pojęcie „zwłoka" użyte w treści umowy. Zgodnie z umową, wykonawca jest zobowiązany do usunięcia wszystkich usterek wskazanych w protokole odbioru w terminie 30 dni. Usunięcie wad w tym terminie jest równoznaczne z wybudowaniem lokalu w terminie i wyłącza możliwość naliczenie kary umownej określonej w umowie. Z uwagi na brak wskazania wprost skutków przekroczenia tego terminu, konieczne jest dokonanie odpowiedniej wykładni postanowień umowy. Jak wskazuje bowiem przepis art. 65 § 2 k.c., w umowach należy raczej badać, jaki był zgodny zamiar stron i cel umowy, aniżeli opierać się na jej dosłownym brzmieniu. Rzeczywistym celem umowy było zapewnienie odpowiedniej ochrony zleceniodawcy na wypadek przekroczenia tego terminu. Wnioskując zatem a contrario, należy uznać, iż nieusunięcie wad w 30-dniowym terminie jest równoznaczne z niewybudowaniem lokalu w terminie. Jednocześnie może to powodować powstanie obowiązku zapłaty kar umownej. Umowa nie przewiduje wprawdzie odrębnej klauzuli dotyczącej kary umownej za nieusunięcie wady w terminie. Niemniej jednak takie naruszenie tego terminu przez strony umowy zostało zrównane z faktem niewybudowania lokalu w terminie i co za tym idzie z nieprzekazaniem lokalu do odbioru w ustalonym terminie. W związku z powyższym należy stwierdzić, iż nieusunięcie wad w ciągu 30 dni może pociągać za sobą konieczność zapłaty kary umownej przez wykonawcę, o której mowa w umowie. Powstaje zatem pytanie, czy istotnie wykonawca będzie zobowiązany do zapłaty kary umownej. Należy bowiem wskazać, iż została ona zastrzeżona na wypadek jego zwłoki, o czym wyraźnie świadczy zwrot użyty w treści umowy: „W razie zwłoki wykonawcy". Umowa nie zawiera definicji pojęcia „zwłoka". Zastosowanie znajdą zatem przepisy Kodeksu cywilnego, w szczególności art. 476 k.c., który stanowi:

Art. 476. Dłużnik dopuszcza się zwłoki, gdy nie spełnia świadczenia w terminie, a jeżeli termin nie jest oznaczony, gdy nie spełnia świadczenia niezwłocznie po wezwaniu przez wierzyciela. Nie dotyczy to wypadku, gdy opóźnienie w spełnieniu świadczenia jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi.

Na podstawie tego przepisu, tak w doktrynie jak i w orzecznictwie przyjmuje się, że nie spełnienie świadczenia w terminie może przybrać postać albo opóźnienia albo zwłoki. Istota zwłoki polega na tym, że jest to opóźnienie, które wynika z winy dłużnika lub innych podmiotów, za które ponosi on odpowiedzialność. Jednocześnie należy zwrócić uwagę na akceptowany w doktrynie pogląd, iż art. 476 k.c. statuuje domniemanie, że dłużnik nie dotrzymując umownego terminu pozostaje w zwłoce, a więc to on musi wykazać, że niedotrzymanie terminu spełnienia świadczenia jest uwarunkowane okolicznościami od niego niezależnymi. Innymi słowy, w takiej sytuacji zleceniodawca nie będzie zobowiązany do wykazania zwłoki zleceniobiorcy by móc dochodzić zapłaty kary umownej. Tym samym to wykonawca będzie musiał udowodnić w sądzie, że opóźnienie w usunięciu wady wynikło z przyczyn, za które nie ponosi on odpowiedzialności.

Potrzebujesz porady prawnej?

KOMENTARZE (0)

Nie dodano jeszcze żadnego komentarza. Bądź pierwszy!!


Dodaj komentarz

DODAJ KOMENTARZ

ZOBACZ TAKŻE:

  • Sąd Najwyższy o niedopuszczalności kary umownej

    Nie jest dopuszczalne zastrzeżenie kary umownej na wypadek odstąpienia od umowy z powodu niewykonania zobowiązania o charakterze pieniężnym.

  • Miarkowanie kary umownej

    Instytucja kary umownej została uregulowana w Kodeksie cywilnym (art. 483 i nast.). Zgodnie z nim można w umowie zastrzec, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania (...)

  • Co to jest kara umowna i kiedy można ją stosować?

    Zawarcie umowy niesie za sobą ryzyko wystąpienia okoliczności powodujących niebezpieczeństwo jej niewykonania. Dotyczy to zwłaszcza umów długoterminowych. Okoliczności te oczywiście mogą (...)

  • Kara umowna - wybrane zagadnienia

    W obrocie gospodarczym coraz większym powodzeniem cieszy się instytucja kary umownej. Jest ona zastrzega w różnego rodzaju kontraktach, np. w umowach zlecenia czy w umowach przedwstępnych, ponieważ (...)

  • Czy kara umowna podlega VAT?

    Instytucja kary umownej została uregulowana w art. 483 Kodeksu cywilnego i należy ją rozumieć jako rodzaj sankcji cywilnoprawnej zastrzeżonej na wypadek szkód powstałych w wyniku niewykoniania (...)

NA SKÓTY