Proponowane zmiany w postanowieniach dotyczących umowy ubezpieczenia

Strona 3 z 4

W projekcie przeniesienie praw i obowiązków z umowy ubezpieczenia wymaga zgody ubezpieczyciela, jednakże strony umowy ubezpieczenia mogą uzgodnić inaczej lub też inaczej może to zostać uregulowane w ogólnych warunkach ubezpieczenia. Nadto uregulowano pozbawioną dotychczas unormowania kwestię przenoszenia wynikających z ubezpieczenia wierzytelności pieniężnych. Przeniesienie ich nie podlega ograniczeniom co do osoby nabywcy, ani nie zależy od zgody ubezpieczyciela, wierzytelności takie są więc traktowane jak zwykłe wierzytelności pieniężne - co ułatwia obrót. W konsekwencji jeżeli na nabywcę przedmiotu ubezpieczenia (interesu) nie zostały przeniesione prawa i obowiązki z umowy ubezpieczenia, to stosunek ubezpieczenia musi wygasnąć z powodu braku przedmiotu ubezpieczenia („odpadnięcia” interesu ubezpieczeniowego).

Co projekt zmienia w sprawie tzw. podwójnego ubezpieczenia?

Obecnie kodeks cywilny zawiera unormowanie bardzo niekorzystne dla ubezpieczonego w sytuacji tzw. podwójnego (wielokrotnego) ubezpieczenia na sumy, które łącznie przewyższają ubezpieczeniową wartość przedmiotu, bowiem odpowiedzialność każdego ubezpieczyciela ulega stosunkowej redukcji. W rezultacie jeśli jeden z ubezpieczycieli okaże się niewypłacalny albo odmówi wypłaty odszkodowania - ubezpieczający (ubezpieczony) nie uzyska pełnej ochrony mimo, że wywiązał się w całości z obowiązku płacenia składek z obu (lub większej liczby) umów. Zmiana tego przepisu prowadzi do polepszenia sytuacji ubezpieczającego (ubezpieczonego): przy pełnym respektowaniu zasady, że odszkodowanie nie może być wyższe od poniesionej szkody, uprawniony może żądać jego zapłaty (w całości albo w częściach) od jednego lub obu (względnie od większej liczby) ubezpieczycieli, natomiast zasada stosunkowego podziału odpowiedzialności między ubezpieczycielami dotyczy tylko ich wzajemnych rozliczeń. Ewentualna niewypłacalność któregoś z ubezpieczycieli redukowałaby jedynie stopień faktycznego zmniejszenia ryzyka, jakie w sytuacji podwójnego ubezpieczenia przypada na każdego z ubezpieczycieli.

Co miałoby się zmienić w obowiązkach ubezpieczonego?

Obecnie na ubezpieczającego (ubezpieczonego) nakłada się nadmierne obowiązki w zakresie traktowania ubezpieczonego mienia po zajściu wypadku powodującego szkodę, wymaga się mianowicie od ubezpieczającego, ażeby użył „wszelkich dostępnych mu środków” w celu zabezpieczenia bezpośrednio zagrożonego mienia przed szkodą oraz  zmniejszenia rozmiarów szkody już zaistniałej. Niewykonanie tego obowiązku w następstwie rażącego niedbalstwa jest sankcjonowane utratą prawa do odszkodowania.

Projektowane zmiany unormowania obejmują:

  • rezygnację z ogólnikowego określenia: „użycie wszelkich dostępnych środków” i przyjęcie, że wymagane środki powinny być skonkretyzowane („określone”) w umowie ubezpieczenia lub ogólnych warunkach ubezpieczenia,

  • rozbudowanie celów, dla osiągnięcia których mogą być wskazane konkretne środki: ratowanie przedmiotu ubezpieczenia, zapobieżenie szkodzie, zmniejszenie rozmiarów szkody już zaistniałej, zabezpieczenie możności dochodzenia roszczeń odszkodowawczych wobec osób za tę szkodę odpowiedzialnych - co daje szansę realizacji roszczeń regresowych,

  • obwarowanie sankcją niewykonania powyższych obowiązków zarówno skutkiem rażącego niedbalstwa jak i umyślności, przy równoczesnym ograniczeniu sankcji polegającym na tym, że ubezpieczyciel staje się wolny od odpowiedzialności jedynie w takim zakresie, w jakim szkody były następstwem zawinionego niezastosowania wskazanych środków (pomija się przy tym przewidzianą w obecnym unormowaniu możliwość wypłaty w tychże warunkach całości lub części odszkodowania li-tylko ze względu  na zasady współżycia społecznego i interesy gospodarki narodowej - jako nie odpowiadającą wymogom gospodarki rynkowej),

  • obciążenie ubezpieczyciela obowiązkiem zwrotu kosztów (jednak tylko w granicach sumy ubezpieczenia) zastosowania nakazanych środków, jeżeli były celowe, choćby okazały się bezskuteczne;  przenosi to na ubezpieczyciela ryzyko trafności doboru właściwych środków, jakie wskazuje i ryzyko ich skuteczności. Przepisowi temu nadaje się charakter semidyspozytywny, strony mogą wprowadzić w tej kwestii do umowy (lub ogólnych warunków ubezpieczenia) postanowienia bardziej korzystne dla ubezpieczającego,

  • ze względu na umowy ubezpieczenia na cudzy rachunek przepisy wszystkich powyższych paragrafów mają zastosowanie także do ubezpieczonego.

Czy coś się miałoby zmienić w zakresie ryzyka ubezpieczeniowego?

Ogólnie rzecz biorąc pojęcie ryzyka wiąże się najściślej z losowością zdarzenia (wypadku ubezpieczeniowego), którego skutkiem jest powstanie szkody, odpowiedzialność ubezpieczeniowa nie może zatem obejmować ani winy umyślnej, ani - w zasadzie - rażącego niedbalstwa ubezpieczającego, jeśli były one przyczyną zaistnienia szkody.

Obserwuj nas na:

Czytaj dalej (strona 3 z 4)

Potrzebujesz porady prawnej?

KOMENTARZE (0)

Nie dodano jeszcze żadnego komentarza. Bądź pierwszy!!


Dodaj komentarz

DODAJ KOMENTARZ

ZOBACZ TAKŻE:

NA SKÓTY