27.7.2019

A.J.Zespół e-prawnik.pl

A.J.
Zespół e-prawnik.pl

Postępowania cywilne mają przyspieszyć

Nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego jest kompleksową reformą przepisów dotyczących postępowań w sprawach cywilnych. W założeniach ustawa powinna ograniczyć przewlekłość postępowań i orzekania na podstawie niewystarczającego materiału dowodowego, zwiększyć terminowość rozpraw, poprawić organizację sądów i zapewnić lepsze traktowanie obywateli w sądach.

Co przewiduje ustawa z dnia 4 lipca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw?

Uchwalona ustawa ma na celu wprowadzenie do ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 1360, z późn. zm.), dalej zwanej „Kpc”, zmian związanych z organizacją postępowania cywilnego.

Porady prawne

Nowe przepisy mają skutkować skróceniem czasu trwania postępowań przed sądami cywilnymi oraz usprawnieniem przebiegu postępowania. Ustawa ma ponadto na celu zapobieganie obstrukcji procesowej  oraz wyeliminowanie luk i nieścisłości w obowiązujących przepisach.

Nowe regulacje dotyczące właściwości sądu zakładają, że w sprawach o ochronę dóbr osobistych naruszonych przy wykorzystaniu środków masowego przekazu oraz o roszczenie przeciwko bankowi wynikające z czynności bankowej można wytoczyć przed sąd właściwy dla miejsca zamieszkania albo siedziby powoda. Ponadto ustawa wprowadza nowe zasady ustalania właściwości sądu przy dochodzeniu roszczeń z umów, określając co należy rozumieć przez sąd miejsca wykonania umowy (generalnie miejscem wykonania umowy będzie miejsce spełnienia świadczenia charakterystycznego dla umowy danego rodzaju).

Ustawa odstępuje od obowiązku stosowania formularzy w postępowaniu procesowym, pozostawiając takie rozwiązanie w postępowaniach nieprocesowych.

Nowelizacja wprowadza nowe regulacje dotyczące zasad doręczania korespondencji sądowej przewidując, że jeżeli pozwany, pomimo powtórzenia zawiadomienia, nie odebrał pozwu lub innego pisma procesowego wywołującego potrzebę podjęcia obrony jego praw, a w sprawie nie doręczono mu wcześniej żadnego pisma w sposób przewidziany w Kpc i nie ma zastosowania przepis szczególny przewidujący skutek doręczenia, przewodniczący zawiadamia o tym powoda, przesyłając mu przy tym odpis pisma dla pozwanego i zobowiązując do doręczenia tego pisma pozwanemu za pośrednictwem komornika. Powód, w terminie dwóch miesięcy od doręczenia mu powyższego zobowiązania, składa do akt potwierdzenie doręczenia pisma pozwanemu przez komornika albo zwraca pismo i wskazuje aktualny adres pozwanego lub dowód, że pozwany przebywa pod adresem wskazanym w pozwie. Po bezskutecznym upływie terminu dwóch miesięcy sąd może zawiesić postępowanie.

Ustawa wprowadza ogólną zasadę wydawania postanowień przez sąd na posiedzeniu niejawnym, co ma na celu przyspieszenie postępowania. Ponadto ustawa wprowadza odnośnie do postanowień wydawanych na posiedzeniach niejawnych zasadę, że ich uzasadnienia sporządza się tylko w razie gdy podlegają one zaskarżeniu oraz na wniosek strony. Ponadto przy wydaniu postanowienia podlegającego zaskarżeniu sąd może, według swej oceny opartej na rozważeniu wszystkich okoliczności sprawy, postanowić o odstąpieniu od jego uzasadnienia, jeżeli w całości uwzględnia zawarty w piśmie procesowym wniosek strony i podziela argumenty strony przytoczone na jego poparcie. W postanowieniu należy powołać to pismo.

Nowelizacja wprowadza ograniczenie możliwości podnoszenia zarzutu potrącenia, co ma w intencji ustawy zapobiegać nadużywaniu tego zarzutu. Zgodnie z wprowadzoną przez ustawę zasadą, podstawą zarzutu potrącenia ma być tylko taka wierzytelność pozwanego, która jest niesporna lub udowodniona dokumentem nie pochodzącym wyłącznie od pozwanego, a jeżeli te wymogi nie są spełnione – to tylko wierzytelność powstała z tego samego stosunku prawnego, co wierzytelność dochodzona pozwem.

Ustawa wprowadza wyodrębnienie instytucji postępowania przygotowawczego w odrębny rozdział „Organizacja postępowania”, który poza organizacją postępowania sensu stricto określa także zasady i sposoby gromadzenia materiału procesowego, na który składają się przede wszystkim żądania i twierdzenia stron oraz dowody. Przyjęcie nowych regulacji dotyczących organizacji postępowania ma przeciwdziałać nadmiernemu przedłużaniu czasu trwania postępowania cywilnego. Zaplanowanie kolejności czynności procesowych sądu i stron, w szczególności kolejności przeprowadzenia dowodów ma prowadzić do rozpoznania sprawy w jak najkrótszym terminie. Nowymi rozwiązaniami wprowadzonymi w związku z tym uchwaloną ustawą jest m.in. zobowiązanie pozwanego do złożenia odpowiedzi na pozew pod rygorem wydania wyroku zaocznego czy wyposażenie sądu w kompetencję zarządzenia wymiany pism przygotowawczych wraz z możliwością stosowania sankcji w postaci pominięcia spóźnionych twierdzeń i dowodów. Ustawa przyjmuje bowiem, iż wniesienie odpowiedzi na pozew jest procesowym obowiązkiem strony pozwanej. Niezłożenie odpowiedzi na pozew w przepisanym terminie będzie poskutkować uznaniem za przyznane przez pozwanego twierdzeń, co do faktów przytoczonych w pozwie. Na tej podstawie sąd będzie mógł wydać wyrok zaoczny na posiedzeniu niejawnym. O rygorach związanych z uchybieniem terminu do wniesienia odpowiedzi na pozew, w tym o możliwości wydania wyroku zaocznego na posiedzeniu niejawnym, sąd pouczy pozwanego wraz z doręczeniem odpisu pozwu i wezwania do złożenia odpowiedzi. Nowe przepisy zakładają więc m.in., że pozwany w procesie cywilnym jeszcze przed rozpoczęciem postępowania będzie musiał pisemnie odnieść się do zarzutów, co pozwoli sędziemu na sprawne przygotowanie planu rozprawy i wcześniejsze wezwanie stron do uzupełnienia dowodów.

Kolejnym instrumentem, który ma przyczynić się do skrócenia czasu trwania postępowań w sprawach cywilnych, będzie posiedzenie przygotowawcze mające odformalizowany charakter, w ramach którego sędzia winien nakłaniać strony do ugodowego rozwiązania sporu, a jeżeli tego typu zabiegi okażą się bezskuteczne - sporządzić przy udziale stron plan rozprawy. Strony będą zobligowane do brania udziału w takim posiedzeniu, przy czym w razie naruszenia tego obowiązku przez powoda sąd będzie władny nawet umorzyć postępowanie, chyba że powód zażąda przeprowadzenia posiedzenia pomimo swej nieobecności albo ją później usprawiedliwi, zaś w przypadku niestawiennictwa pozwanego, niezależnie od sporządzenia planu rozprawy bez jego udziału, sankcją może być obciążenie go wyższymi kosztami procesu.  Sprawa w sądzie cywilnym ma się rozpoczynać od posiedzenia przygotowawczego, służącego rozwiązaniu sporu bez potrzeby prowadzenia dalszych posiedzeń, zwłaszcza rozprawy. Przygotowanie planu rozprawy ma być zarazem granicznym momentem przytaczania przez obie strony twierdzeń i dowodów na uzasadnienie ich wniosków, bądź też dla odparcia twierdzeń i wniosków strony przeciwnej. Ustawa przewiduje jednak, że niekiedy konieczne będzie wyznaczenie kilku posiedzeń, tyle że powinny się one odbywać w kolejnych dniach, a gdyby to było nierealne - w możliwie krótkich odstępach czasu. Jeśli ogłoszenie wyroku w procesie cywilnym nie będzie możliwe już na pierwszej rozprawie, to sędzia na posiedzeniu przygotowawczym będzie zobowiązany od razu wyznaczyć kilka następujących bezpośrednio po sobie terminów rozpraw.

Poza usprawnieniami w sferze organizacji postępowania sądowego oraz wprowadzeniem regulacji związanych z koncentracją materiału dowodowego rozwiązaniem mającym na celu przyspieszenie postępowań cywilnych, przyjęto instrumenty przeciwdziałające przewlekaniu procesu przez:

  • wprowadzenie regulacji dotyczących nadużycia uprawnień procesowych, w tym klauzuli generalnej w nowym art. 41 Kpc oraz podstaw do finansowego sankcjonowania niewłaściwych lub nierzetelnych zachowań stron,
  • ograniczenie praktyki wnoszenia ciągu wniosków o wyłączenie sędziego, ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, sprostowanie, uzupełnienie, czy też wykładnię wyroku, jak również ciągu zażaleń.

Nowelizacja służy też skróceniu terminów rozpraw, m.in. dzięki rozszerzeniu możliwości składania zeznań na piśmie przez strony postępowania i świadków, którzy nie mogą stawić się na rozprawę, np. ze względu na pobyt za granicą. W mniej skomplikowanych sprawach cywilnych ma się odbywać tylko 1 rozprawa, na której zapadnie wyrok. Usprawnieniu procedur ma także służyć zwięzłość uzasadnień wyroków. W myśl nowych przepisów sędziowie nie będą musieli przepisywać treści zeznań i dokumentów z akt sprawy ani cytować orzeczeń Sądu Najwyższego, wystarczy zarysowanie istoty problemu. Ustawa likwiduje też wymóg odczytywania wyroku, gdy nikt nie stawił się na jego ogłoszenie.

Ponadto nowelizacja wprowadza rozwiązanie mające na celu umożliwienie zwolnienia sądów od rozpatrywania pism, których - wobec brak skonkretyzowanego żądania - nie można w istocie uznać za pozwy, w postaci ustanowienia instytucji zwrotu pisma bez nadawania mu biegu. Dodatkowo wprowadzone zostają znaczne uproszczenia w przypadku pozwów oczywiście bezzasadnych, co także ma na celu szybsze eliminowanie spraw, które w ogóle nie powinny trafiać do sądów. Ustawa wprowadza również jako zasadę sporządzanie uzasadnień wyroków w sposób zwięzły.

Ustawa wprowadza również regulacje dotyczące możliwości orzeczenia przez sąd w orzeczeniu kończącym postępowanie, w przypadku gdy stwierdzi nadużycie przez stronę prawa procesowego, grzywny oraz obowiązku zwrotu kosztów w części większej niż wskazywałby wynik sprawy. Sąd może również na wniosek strony przeciwnej przyznać od strony nadużywającej prawa procesowego podwyższonych kosztów procesu odpowiednio do spowodowanego nadużyciem zwiększenia nakładu pracy na prowadzenie sprawy (nie więcej jednak niż dwukrotnie) oraz podwyższyć stopę odsetek zasądzonych od strony, której nadużycie spowodowało zwłokę w rozpoznaniu sprawy, za czas odpowiadający tej zwłoce, przy czym stopa odsetek może być podwyższona nie więcej niż dwukrotnie. Wprowadzona regulacja przewiduje przy tym, iż w razie gdy zachowanie strony wskazuje na nadużycie prawa, sąd poucza stronę o możliwości zastosowania powyższych środków.

Nowelizacja przewiduje ponadto zmiany w zakresie postępowania odwoławczego, m.in. poprzez przyjęcie, że warunkiem wniesienia środka zaskarżenia, np. apelacji, jest uprzednie złożenie wniosku o doręczenie orzeczenia z pisemnym uzasadnieniem. Wniosek o sporządzenie pisemnego uzasadnienia wyroku powinien zawierać jednoznaczne wskazanie, czy żąda się uzasadnienia wyroku w całości, czy w części, a jeżeli w części – to w jakiej. Wniosek taki podlega opłacie w wysokości 100 zł, przy czym w przypadku gdy zostanie następnie wywiedziony środek zaskarżenia, uiszczona opłata będzie podlegała zaliczeniu na poczet opłaty należnej od tegoż środka.

Ustawa przewiduje także, że tzw. postępowanie międzyinstancyjne dotyczące kontroli formalnej apelacji zostaje przeniesione w całości do sądu odwoławczego. W następstwie takiej zmiany wprowadzono regulację, iż w przypadku wniesienia apelacji bezpośrednio do sądu II instancji, sąd II instancji jedynie zawiadomi sąd I instancji o wniesieniu apelacji i zażąda przedstawienia akt. Ustawa wprowadza ponadto jako zasadę, iż w przypadku uchylenia wyroku i przekazania sprawy do ponownego rozpoznania, sąd rozpoznaje ją w tym samym składzie, chyba że nie jest to możliwe lub powodowałoby to nadmierną zwłokę w postępowaniu. Równocześnie wprowadzono jako zasadę, że sąd któremu sprawa została przekazana jak i sąd II instancji są związane oceną prawną wyrażoną w uzasadnieniu wyroku sądu II instancji. Natomiast zniesiono dotychczasową normę wskazującą, iż sądy są również związane wyrażonym w uzasadnieniu wskazaniem co do dalszego postępowania.  Przyjęto więc, iż sąd I instancji przy ponownym rozpoznaniu sprawy nie powinien być związany poglądem sądu odwoławczego co do tego, jak należy prowadzić postępowanie, natomiast jest związany oceną prawną sądu odwoławczego, o ile nie nastąpiła zmiana stanu prawnego lub faktycznego albo po wydaniu wyroku sądu drugiej instancji Sąd Najwyższy w uchwale wyraził odmienną ocenę prawną.

Uchwalona ustawa przywraca odrębne postępowanie w sprawach gospodarczych. W ramach tego postępowania będzie stosowany większy rygoryzm, gdyż priorytetem ma być szybkie rozstrzygnięcie sprawy przedłożonej sądowi gospodarczemu. W związku z tym, ustawa nakłada zarówno pewne ograniczenia na strony, jak i obliguje sądy do sprawnego podejmowania czynności. Ustawa przewiduje jednak, iż na wniosek strony, która nie jest przedsiębiorcą lub jest przedsiębiorcą będącym osobą fizyczną sąd rozpoznaje sprawę z pominięciem przepisów o postępowaniu w sprawach gospodarczych. Żądanie takie będzie więc wiążące dla sądu, a jego konsekwencją będzie rozpoznanie sprawy przez sąd gospodarczy, ale bez stosowania przepisów o postępowaniu gospodarczym, czyli w „zwykłym” procesie. Ustawa przyjmuje odnośnie do spraw gospodarczych zaostrzenie rygorów w tym postępowaniu, w szczególności skrócenie terminów i ograniczenie możliwości dysponowania sprawą. Ustawa wprowadza zasadę, iż w zakresie postępowania w sprawach gospodarczych dowód z zeznań świadków sąd może dopuścić jedynie wtedy, gdy po wyczerpaniu innych środków dowodowych lub w ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. Oznacza to, iż ustawodawca zakłada, że strony powołujące się na fakty dla rozstrzygnięcia postępowania będą wykazywały je w pierwszej kolejności dowodem z dokumentu. Nowym rozwiązaniem w zakresie wprowadzanych regulacji dotyczących postępowania w sprawach gospodarczych jest instytucja umowy dowodowej, mocą której strony mogą umówić się o wyłączenie określonych dowodów w postępowaniu w sprawie z określonego stosunku prawnego powstałego na podstawie umowy (a więc nie dotyczy to spraw o roszczenia z czynów niedozwolonych).

Nowelizacja wprowadza ponadto zmiany w innych postępowaniach odrębnych, takich jak: nakazowe i upominawcze, elektroniczne postępowanie upominawcze oraz postępowanie uproszczone, a ponadto - w niezbędnym zakresie wynikającym ze zmian wprowadzanych w przepisach ogólnych - także pozostałe, w tym postępowanie w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych.

Regulacje przyjęte w uchwalonej ustawie wiążą się z wprowadzeniem zmian w 8 innych ustawach, w tym  w ustawie z dnia 28 lipca 2005 r. o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Nowelizacja przewiduje, m.in. następujące zmiany:

  • wprowadza odpłatność niektórych spośród czynności, które dotychczas były nieodpłatne (przykładem jest wniosek o doręczenie orzeczenia z uzasadnieniem czy oświadczenie o rozszerzeniu lub zmianie powództwa w sposób powodujący wzrost wartości przedmiotu sporu),
  • określa wysokość opłaty stałej w sprawach o prawa niemajątkowe i niektóre prawa majątkowe w granicach od 30 zł do 10 000 zł,
  • modyfikuje katalog opłat m.in. przez rezygnację z odrębnego uregulowania opłat stałych w postępowaniu uproszczonym i przyjęcie mechanizmu opłat stałych we wszystkich sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu sporu bądź też wartość przedmiotu zaskarżenia nie przekracza 20 000 zł (powyżej tej wartości będzie nadal pobierana opłata stosunkowa wynosząca 5% wartości przedmiotu sporu lub wartości przedmiotu zaskarżenia, ale nie przekraczająca 200 000 zł),
  • wprowadza zmiany wysokości opłat stałych, szczególnie tych najniższych, zastępując dotychczas obowiązujące różne stawki opłat w wysokości 30, 40, 50 czy 60 zł jednolitą stawką opłaty stałej w wysokości 100 zł,
  • wprowadza katalog opłat dotyczących ochrony praw autorskich, prawa własności przemysłowej czy czynów nieuczciwej konkurencji,
  • wprowadza zasadę, iż w razie zwrotu opłaty w sytuacjach wskazanych w ustawie opłatę zwracaną obniża się o kwotę równą opłacie minimalnej, czyli 30 zł oraz znosi obowiązek zwracania nadpłaty ponad opłatę należną, jeżeli koszt jej zwrotu przewyższa jej wartość,
  • upraszcza system opłat kancelaryjnych.

Ustawa wprowadza również zmiany, które mają na celu kompleksowe uregulowanie kwestii związanych z wynagrodzeniem i zwrotem wydatków przysługującymi biegłym oraz tłumaczom.

Ponadto uchwalona ustawa wprowadza zmiany przepisów ustawy z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych, a w konsekwencji uzupełnienie postanowień zawartych w ustawie z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych. Zmiany w tym zakresie wiążą się przede wszystkim z rozwiązaniem przyjętym w Kpc, zobowiązującym powoda do doręczenia pisma procesowego przeznaczonego dla pozwanego, za pośrednictwem komornika. Zgodnie z przyjętymi rozwiązaniami, w ustawie o komornikach sądowych wprowadzono zadania komorników polegające na doręczaniu zawiadomień sądowych, pism procesowych oraz innych dokumentów sądowych oraz uprawnienie do podejmowania czynności zmierzających do ustalenia aktualnego miejsca zamieszkania adresatów takich dokumentów, jak również określono zasady dokonywania takich doręczeń. W ustawie o kosztach komorniczych wskazano, iż opłata stała od doręczenia pism w powyższym zakresie wynosi 60 zł od doręczenia na jeden adres, natomiast opłata stała od wniosku o podjęcie czynności zmierzających do ustalenia adresu zamieszkania adresata wynosi 40 zł. 

Poza tym, w związku z uregulowaniem w nowo przyjętej ustawie kwestii prowadzenia postępowań w sprawach gospodarczych, nowelizacja stanowi, że traci moc ustawa z dnia 24 maja 1989 r. o rozpoznawaniu przez sądy spraw gospodarczych.

Należy zauważyć, że w trakcie prac legislacyjnych posłowie przyjęli 16 poprawek Senatu do nowelizacji Kpc, w tym poprawkę zakładającą wykreślenie opłaty dodatkowej wnoszonej przez adwokatów za niewłaściwe opłacenie zaskarżenia. Jedna ze zmian usunęła bowiem przepis, który przewiduje surowsze rygory w stosunku do profesjonalnych pełnomocników, w tym obowiązek wniesienia opłaty dodatkowej w sytuacji nieprawidłowego opłacenia środka zaskarżenia i jego odrzucenia z tego powodu. Inna poprawka zmierzała do zapewnienia zgodności z konstytucją w zakresie wznawiania postępowań. Kolejna doprecyzowała, że obowiązek zwrotu kosztów procesu może zostać nałożony na stronę, która zachowuje się nierzetelnie. Pozostałe przyjęte senackie zmiany miały charakter redakcyjny, doprecyzowujący, technicznolegislacyjny, a także zapewniają spójność przepisów. 

Kiedy zmiany wchodzą w życie?

Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:

  • wskazanych w ustawie niektórych przepisów dotyczących zmian w Kpc (przede wszystkim wiążących się z wydawaniem postanowień na posiedzeniach niejawnych), zmian w ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych oraz części regulacji dotyczących zmian w ustawie o dochodzeniu roszczeń w postępowaniu grupowym, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia,
  • przepisu dotyczącego określenia przez Ministra Sprawiedliwości wzorów pouczeń, których udzielania na piśmie stronom i uczestnikom postępowania wymaga Kpc, który wchodzi w życie po upływie 12 miesięcy od dnia ogłoszenia,
  • przepisów dotyczących zmian w zakresie elektronicznego postępowania upominawczego, które wchodzą w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia.

W zakresie przepisów przejściowych ustawa przyjmuje jako zasadę stosowanie do spraw w toku ustawy nowej (z zachowaniem waloru prawnego czynności już dokonanych), z określonymi wyjątkami. We wskazanych w ustawie przypadkach, do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, stosować się będzie przepisy w dotychczasowym brzmieniu. Wskazane w ustawie wyjątki dotyczą m. in.: przepisów regulujących postępowanie z wnioskami o wyłączenie sędziego złożonych do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, przepisów regulujących postępowanie z zażaleniem, apelacją, skargą kasacyjną i skargą na czynność referendarza sądowego w postępowaniach zapoczątkowanych wniesieniem tych środków odwoławczych oraz przepisów ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych. Również do spraw wszczętych i niezakończonych nie stosuje się nowych regulacji dotyczących postępowania w sprawach gospodarczych oraz w sprawach w których wydano nakaz w postępowaniu upominawczym, rozpoznawanych w postępowaniu nakazowym lub w elektronicznym postępowaniu upominawczym do czasu zakończenia postępowania w danej instancji podlegają one rozpoznaniu zgodnie z przepisami dotychczasowymi.

Porady prawne

Potrzebujesz porady prawnej?

Sądy gospodarcze mają przyspieszyć

Sądy gospodarcze mają przyspieszyć

Ustawa z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy - Kodeks postępowania cywilnego oraz innych ustaw wchodzi w życie 20 marca br. Ma ona na celu usprawnienie i racjonalizację przebiegu postępowania cywilnego, w szczególności w sprawach gospodarczych. Postępowanie w sprawach gospodarczych (...)

Nowe rozwiązania przyspieszą i usprawnią postępowania cywilne

Nowe rozwiązania przyspieszą i usprawnią postępowania cywilne

Rządowy projekt dotyczy przyspieszenia postępowań sądowych oraz ułatwienia stronom i pełnomocnikom kontaktu z sądem, doprecyzowania zasad tzw. doręczeń komorniczych oraz wprowadzenia nowych rozwiązań dotyczących planowania rozprawy i dokonywania przez sąd niezbędnych pouczeń. Cel przygotowanych (...)

Jesteś przedsiębiorcą? - Dowiedz się, jak wygląda postępowanie w sprawach gospodarczych przed sądem

Jesteś przedsiębiorcą? - Dowiedz się, jak wygląda postępowanie w sprawach gospodarczych przed sądem

Co to jest sąd gospodarczy? Sąd gospodarczy to odrębny wydział w sądach rejonowych i okręgowych. Ich utworzenie jest uzasadnione specyfiką rozpoznawanych spraw i koniecznością ich rozstrzygania przez sędziów dobrze znających zagadnienia gospodarcze. Sąd gospodarczy nie jest odrębnym (...)

Trudniejsze dowodzenie w postępowaniu cywilnym

Trudniejsze dowodzenie w postępowaniu cywilnym

Sąd w każdej sprawie będzie mógł zobowiązać stronę do przedłożenia wszelkich dokumentów pod rygorem pominięcia ich w dalszym toku postępowania. Taka zmiana wynika z nowelizacji Kodeksu Postępowania Cywilnego, która weszła w życie 3 maja 2012 roku. Zmiany mają przyspieszyć (...)

Kiedy dochodzi do zawieszenia postępowania cywilnego?

Kiedy dochodzi do zawieszenia postępowania cywilnego?

  Jakie są przyczyny zawieszenia postępowania cywilnego? Zawieszenie postępowania cywilnego spowodowane jest różnymi czynnikami. W niektórych przypadkach przyczyną zawieszenia będzie wina lub wola stron, w innych nadzwyczajne okoliczności, niezależne ani od stron ani od sądu, (...)

Proces karny i postępowanie cywilne - wzajemne zależności

Proces karny i postępowanie cywilne - wzajemne zależności

  Co do zasady postępowanie cywilne służy załatwianiu spraw cywilnych, zaś postępowanie karne - spraw karnych. Odmienne są więc przedmioty tych postępowań. Różne też normy prawne mają być w tych postępowaniach realizowane. Postępowanie cywilne służy bezpośrednio ochronie (...)

Wymogi zabezpieczeń teleinformatycznych dla dostawców usług cyfrowych oraz parametry i progi zgłaszania incydentów istotnych

Wymogi zabezpieczeń teleinformatycznych dla dostawców usług cyfrowych oraz parametry i progi zgłaszania incydentów istotnych

KE określiła wymogi zabezpieczeń teleinformatycznych dla dostawców usług cyfrowych oraz parametry i progi zgłaszania incydentów istotnych 30 stycznia 2018 Komisja Europejska przyjęła rozporządzenie wykonawcze określające środki techniczne i organizacyjne dla dostawców (...)

Postępowanie cywilne po zmianach - jak prowadzić sprawy?

Postępowanie cywilne po zmianach - jak prowadzić sprawy?

3 maja 2012 roku weszła w życie zmiana Kodeksu postępowania cywilnego. Nowelizacja zniosła postępowanie odrębne w sprawach gospodarczych i nadała sądowi szersze uprawnienia w zakresie decydowania o przebiegu postępowania. Oto najważniejsze z nich: Zmianie uległ przepis art. 153 k.p.c. Zgodnie (...)

Reforma procesu karnego

Reforma procesu karnego

Nowelizacja przepisów ma usprawnić i przyspieszyć postępowanie w sprawach karnych, przeciwdziałać obstrukcji procesowej stron, dostosować regulacje procesowe do wyzwań wynikających z rozwoju technologicznego.  Jakie zmiany w procesie karnym przewidziano? Przygotowana przez Ministerstwo (...)

Nowe zasady ogólne w postępowaniu administracyjnym

Nowe zasady ogólne w postępowaniu administracyjnym

Nowe zasady ogólne postępowania administracyjnego Zasady ogólne Kodeksu postępowania administracyjnego (np. zasada praworządności, zasada dążenia do ustalenia prawdy obiektywnej czy zasada szybkości postępowania) to najważniejsze dyrektywy dla organów administracji (...)

Zmiany w prawie 2012

Zmiany w prawie 2012

1 stycznia to nie tylko początek Nowego Roku ale także dzień w którym zazwyczaj wchodzi w życie wiele zmian w przepisach. Nie będzie inaczej i w 2012 roku. Kontynuujemy przegląd najistotniejszych zmian. Większa ochrona zwierząt Ustawodawca wprowadza daleko idące zmiany, które (...)

Jak uzyskać 500 zł z programu „Rodzina 500 plus”?

Jak uzyskać 500 zł z programu „Rodzina 500 plus”?

Najważniejsze informacje o programie  Program „Rodzina 500 plus” to 500 zł miesięcznie na drugie i kolejne dziecko do ukończenia 18 roku życia. Rodziny o niskich dochodach otrzymają wsparcie także na pierwsze dziecko po spełnieniu kryterium dochodowego.  Wniosek o świadczenie (...)

Zmagań resortu sprawiedliwości z niesprawnością sądów ciąg dalszy

Zmagań resortu sprawiedliwości z niesprawnością sądów ciąg dalszy

Szybsze i sprawniejsze sądy? Reforma procesu karnego Przewlekłość procesów jest przyczyną dramatów wielu Polaków, którzy nie mogą doczekać się sprawiedliwości przed sądem. Dlatego Ministerstwo Sprawiedliwości przygotowało reformę Kodeksu postępowania karnego. (...)

Pokrzywdzony w procesie karnym - opinia prawna

Pokrzywdzony w procesie karnym - opinia prawna

Stan faktyczny Podpisałem umowę o sprowadzenie samochodu z zagranicy. Zgodnie z postanowieniem umowy, wpłaciłem zaliczkę. Pomimo upływu terminu odbioru samochodu, samochód nie został dostarczony. Po zgłoszeniu całego zajścia Policji okazało się, że osoba zobowiązana do sprowadzenia (...)

Zmiany dla dobra dzieci i rodzin?

Zmiany dla dobra dzieci i rodzin?

Orzeczenie alimentów w kilka dni, skuteczne egzekwowanie prawa dziecka do kontaktów z rodzicami, ochrona najmłodszych przed przemocą – to podstawowe założenia przyjętego przez Radę Ministrów projektu reformy prawa rodzinnego. Rząd przyjął reformę prawa rodzinnego Rząd (...)

Udział rzeczników interesu społecznego w postępowaniu w sprawach cywilnych

Udział rzeczników interesu społecznego w postępowaniu w sprawach cywilnych

    W jakich przypadkach prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich może wziąć udział w postępowaniu cywilnym? Prokurator może żądać wszczęcia postępowania w każdej sprawie, jak również wziąć udział w każdym toczącym się już postępowaniu, jeżeli według jego oceny (...)

Ugoda, czyli tani i szybki sposób na rozwiązanie sporów

Ugoda, czyli tani i szybki sposób na rozwiązanie sporów

Ugoda jest umową dwustronną, wzajemną. Jej celem jest – jak sama nazwa wskazuje - dojście do porozumienia. Strony czynią sobie wzajemne ustępstwa w zakresie istniejącego między nimi stosunku prawnego w tym celu, aby uchylić niepewność co do roszczeń wynikających z tego stosunku (...)

Tylko lekarze sądowi będą mogli usprawiedliwiać nieobecność uczestników postępowania karnego i cywilnego

Tylko lekarze sądowi będą mogli usprawiedliwiać nieobecność uczestników postępowania karnego i cywilnego

Czemu mają służyć nowe regulacje?Z dniem z dniem 1 lutego 2008 r. wejdzie w życie większość przepisów ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o lekarzu sądowym. Czynności procesowe dokonane przed wejściem w życie ustawy na podstawie przepisów dotychczasowych są skuteczne. Nowa (...)

Będzie wielka reforma procesu cywilnego!

Będzie wielka reforma procesu cywilnego!

Założenia reformy Zwolnienie z sądowych opłat mniej zamożnych Polaków, a także pracowników, którzy dochodzą swoich praw od pracodawców oraz niższe aż o dwie trzecie opłaty za powództwa w sprawach konsumenckich poprzedzonych mediacją – to niektóre (...)

Sądy 24-godzinne

Sądy 24-godzinne

  Już działają tzw. sądy 24-godzinne. 12 marca br. weszła w życie ustawa z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, a także rozporządzenia wykonawcze. Wskutek nowelizacji w Kodeksie postępowania karnego pojawił się nowy rozdział 54a (...)

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO:


PORADY PRAWNIKA

Błędy formalne w postanowieniu sądu

Błędy formalne w postanowieniu sądu

W kwietniu 2006 r. mąż złożył pozew przeciwko matce swoich dzieci o odebranie jej praw rodzicielskich i zamieszkanie dzieci z nim w związku z nadużywaniem władzy rodzicielskiej przez matkę (m.in. (...)

Apelacja strony

Apelacja strony "przegranej"

Zaskarżyłem uchwałę walnego zebrania spółdzielni mieszkaniowej. Spółdzielnia przegrała sprawę, gdyż ewidentnie złamała prawo. Chcąc przedłużyć stan bezprawia, spółdzielnia złożyła (...)

Czas prowadzenia postępowania przygotowawczego

Czas prowadzenia postępowania przygotowawczego

Od 2001 r. osoba ma postawione zarzuty oszustwa z art. 286 k.k. Przez miesiąc przebywała w areszcie, a następnie została zwolniona w związku z tym że sąd przychylił się do wniosku obrony, że (...)

Uregulowanie zaległych spraw spadkowych

Uregulowanie zaległych spraw spadkowych

Jaka powinna być kolejność załatwiania spraw w celu nabycia i działu spadku w niżej opisanej sytuacji? Nieruchomość gruntowa była współwłasnością nieżyjących teściów i nieżyjącego męża (...)

Wniesienie kasacji

Wniesienie kasacji

Czy i na jakich warunkach w procesie gospodarczym istnieje możliwość przywrócenia terminu złożenia kasacji do Sądu Najwyższego w następującym przypadku: 10 listopada 2004 r. zapadł wyrok w Sądzie (...)

Dostęp dziennikarza do akt sprawy

Dostęp dziennikarza do akt sprawy

Strona wyjechała za granicę i poprosiła dziennikarza o interwencje w jej sprawie. Dla weryfikacji faktów niezbędne jest zapoznanie się z aktami sądowymi. Czy sąd może, na podstawie jakich przepisów (...)

Ugoda sądowa w postępowaniu cywilnym

Ugoda sądowa w postępowaniu cywilnym

Do którego etapu procesu można zawrzeć ugodę w postępowaniu cywilnym? Czy ugodę można zawrzeć tylko do części roszczeń, a w pozostałej części pozostawić je wyrokowi sądu? Czy można zrzec (...)

Wymagania Urzędu Skarbowego przy rejestracji VAT

Wymagania Urzędu Skarbowego przy rejestracji VAT

W wyniku rozpoczęcia najmu lokalu użytkowego, jako osoba fizyczna, wysłałem do Urzędu Skarbowego dokumentację do rejestracji VAT (druk VAT-R oraz potwierdzenie wniesienia wpłaty rejestracyjnej). (...)

Podjęcie zawieszonego postępowania

Podjęcie zawieszonego postępowania

W toku procesu cywilnego sąd na zgodny wniosek stron zawiesił postępowanie. Termin ten w najbliższym czasie mija. Jakie możliwości działania mają w związku z tym strony? Jakie są możliwości (...)

Konsekwencje nieznajomości prawa

Konsekwencje nieznajomości prawa

Jeżeli osoba trzecia z powodu nieznajomości prawa spóźni się ze złożeniem we właściwym czasie pozwu przeciwegzekucyjnego, nie ma już żadnych szans na odzyskanie swoich ruchomości? Pismo komornika (...)

Uczestnictwo w rozprawie osób trzecich

Uczestnictwo w rozprawie osób trzecich

Przed sądem odbywa się rozprawa, w której uczestniczą dwie osoby prawne. Czy osoba trzecia, nie mająca nic wspólnego ze stronami określonej sprawy sądowej może uczestniczyć biernie (jako widz) (...)

Kolejność słuchania świadków

Kolejność słuchania świadków

Przewodniczący wezwał moich świadków w sprawie cywilnej z mojego powództwa do stawienia się w sądzie za dwa tygodnie. Z jednego domu, gdzie maja zeznawać w mojej sprawie trzy osoby, Przewodniczący (...)

Nagrywanie na magnetofon rozprawy cywilnej

Nagrywanie na magnetofon rozprawy cywilnej

Czy mogę nagrać na taśmę rozprawę o spadek (zachowek)? Czy muszę mieć zgodę wszystkich obecnych w sprawie, czy tylko sędziego? Czy sędzia może zabronić nagrywania rozprawy, czy mam prawo do (...)

Zdolność sądowa i procesowa

Zdolność sądowa i procesowa

Czym różni się zdolność sądowa od zdolności procesowej? Zgodnie z art. 64 §1 k.p.c. zdolnością sądową jest zdolność występowania w procesie jako strona. Zdolność ta przysługuje każdej (...)

Właściwość sądu a postępowanie upominawcze

Właściwość sądu a postępowanie upominawcze

Piszę pracę, w której muszę zawrzeć informację nt. postępowania upominawczego. KPC wyróżnia kilka właściwości miejscowych sądu (ogólną, przemienną, wyłączną etc). Czy do spraw rozpatrywanych (...)

Przeglądanie dokumentów w sądzie

Przeglądanie dokumentów w sądzie

Firma poprosiła osobę fizyczną, aby przejrzała akta określonej sprawy. Czy każdy, kto posiada pełnomocnictwo od strony może przeglądać dokumenty? Czy prawo to jest tylko zarezerwowane dla prawników (...)

FORUM PRAWNE

Dobry SIP

Dobry SIP Szukam dobrego serwisu. One non stop coś w sobie zmieniają. Orentujecie się, który warto teraz wykupić? To zależy od tego czego szukasz. W sumie każdy system ma jakieś wady i poważne (...)

Rozwód kościelny

Rozwód kościelny Czy ktoś może mi udzielić informacji, jakie warunki trzeba spełnić, aby dostać rozwód kościelny? (ada) Prawdę mówiąc jeszcze nie konsultowałem prawa kanonicznego, ale intuicja (...)

Odwołanie od zasądzonych alimentów

Odwołanie od zasądzonych alimentów Zostały mi przysądzone alimenty 300 złotych które musze płacić na córke.Sprawa ciągnęła sie rok czasu ponieważ matka mojej córki założyła ja na poczatku (...)

pobicie

pobicie Prosze o pomoc!! Moj brat zostal oskarzony o pobicie..juz wczesniej mial klopoty...wlasnie skonczyly mu sie zawiasy tez za pobicie.. Czy ktos moze mi powiedziec co mu grozi i chociaz w przyblizeniu (...)

Rozwód - szukam adwokata we Wrocławiu

Rozwód - szukam adwokata we Wrocławiu Witam, dzisiaj rano jeszcze widziałam w pracy temat w którym ktoś szukał adwokata i były opinie, a wieczorem tego tematu już nie ma. Nie wiem co się stało, (...)

CZY JEST TO MOŻLIWE....

CZY JEST TO MOŻLIWE.... Zona tak umilała mi życie że dla świetego spokoju wyprowadziłem się. Teraz jestem w trakcie sprawy rozwodowej.Czy jest możliwe aby żona mogła wyeksmitowac mnie z naszego (...)

Eksmisja rozwiedzionego wraz z dzieckiem na które przyznano mu opiekę

Eksmisja rozwiedzionego wraz z dzieckiem na które przyznano mu opiekę Rozwiodłem się. Sąd mi przyznał opiekę nad synem a mojej eks-małżonce je ograniczył. Przez cały okres trwania małżeństwa (...)

Rozwod apelacja

Rozwod apelacja Poszukuje odpowiedzi na pytanie: ile można się odwoływać w sprawie rozwodu gdy nie godzę się z wyrokiem sądu? (Agaga) od dnia ogłoszenia wyroku masz 7 dni na wystąpienie o uzasadnienie (...)

zawieszenie postępowania w sprawie o rozwód

zawieszenie postępowania w sprawie o rozwód Złożyłam pozew o rozwód bez orzekania o winie podając jako powód rozpadu małżeństwa nadużywanie alkoholu przez męża. Na pierwszej sprawie nie doszło (...)

szukam adwokata z Krakowa z zacięciem do rozwodów

szukam adwokata z Krakowa z zacięciem do rozwodów Witajcie, szukam adwokata, który rozwikła trudna sprawę rozwodową. Maż stawia opór ze względu na małoletnie dzieci. Na Twoim miejscu szukałabym (...)

Co mogę zrobić o co walczyć.proszę o POMOC!!!

Co mogę zrobić o co walczyć.proszę o POMOC!!! Witam.Jestem po ślubie 1,5 roku.Mamy rocznego synka.Mój mąż pracuje za granicą,4 mies temu przyjechaliśmy do niego.Od kąd jesteśmy małżeństwem (...)

Porady prawne