Zawarcie małżeństwa przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego

Małżeństwo, według polskiego prawa cywilnego, to związek kobiety i mężczyzny (w Polsce nie dopuszcza się więc małżeństw homoseksualistów), powstały z ich woli jako równorzędnych stron w celu wspólnego pożycia i zaspokajania potrzeb założonej rodziny. Jest to stosunek prawny o charakterze wzajemnym, obejmujący specyficzne silne więzi między małżonkami w sferze niemajątkowej i majątkowej. co do zasady jest to związek trwały i nierozerwalny.

Kodeks rodzinny i opiekuńczy opisuje sposób zawarcia małżeństwa, zgodnie z którym stanie się ono ważne i istniejące w obliczu prawa polskiego. Małżeństwo zostaje zawarte, gdy mężczyzna i kobieta jednocześnie obecni złożą przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego oświadczenia, że wstępują ze sobą w związek małżeński.

Tak opisana forma zawarcia związku małżeńskiego, dawniej określana mianem „ślub cywilny”, funkcjonuje nadal w naszym systemie prawnym, pomimo możliwości zawarcia związku małżeńskiego będącego tzw. małżeństwem wyznaniowym ze skutkami cywilnymi.

Kiedy małżeństwo w formie świeckiej zostaje zawarte?

Małżeństwo zawarte w takiej formie istnieje tylko wówczas, gdy zostają spełnione wszystkie przesłanki wskazane w kodeksie rodzinnym i opiekuńczym. Warunki te mają charakter przesłanek niezbędnych, ale zarazem wystarczających, by małżeństwo zostało zawarte ważnie.

Jakie warunki muszą zostać spełnione do ważnego zawarcia małżeństwa świeckiego?

Przesłanki, których spełnienia wymaga prawo muszą być spełnione łącznie, są to:

  1. odmienność płci osób zawierających małżeństwo,
  2. jednoczesna ich obecność w chwili składania oświadczeń o woli zawarcia małżeństwa,
  3. złożenie zgodnych oświadczeń przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego o wstąpieniu w związek małżeński.

Jak prawo polskie rozumie warunek odmienności płci?

W prawie polskim małżeństwo to monogamiczny związek kobiety i mężczyzny. W Polsce związki małżeńskie osób tej samej płci nie mogłyby zostać uznane przez prawo polskie. Nawet jeżeli zawarte przez osoby tej samej płci małżeństwo jest zgodne z prawem innego kraju, to akt jego zawarcia nie może podlegać transkrypcji (wpisowi) do polskich ksiąg stanu cywilnego.

Ustalenia płci przyszłych małżonków dokonuje kierownik urzędu stanu cywilnego na podstawie odpisów aktów urodzenia.

Czy zmiana płci ma znaczenie dla zawarcia małżeństwa?

Jeżeli któreś z małżonków w czasie trwania małżeństwa zmieniło płeć, to małżeństwo ich nie może być traktowane jako niezawarte z powodu braku różnicy płci, gdyż w czasie jego zawarcia różnica płci występowała.

Natomiast gdyby kierownik urzędu stanu cywilnego spotkał się z wypadkiem, że małżeństwo chce zawrzeć transseksualista, fakt ten musi znaleźć potwierdzenie w jego akcie urodzenia. W razie wątpliwości kierownik urzędu stanu cywilnego zwróci się do sądu rejonowego o rozstrzygnięcie, czy małżeństwo może być zawarte przez taką osobę.

Co oznacza wymóg jednoczesnej obecności?

Jednoczesna obecność przyszłych małżonków w chwili składania oświadczenia o woli zawarcia małżeństwa oznacza, że kobieta i mężczyzna obecni jednocześnie składają oświadczenie o zawarciu małżeństwa w bezpośredniej kolejności, a nie w różnych godzinach lub dniach.

Przyszli małżonkowie - co do zasady - mogą złożyć oświadczenia o zawarciu małżeństwa jedynie osobiście i dlatego muszą być jednocześnie obecni.

Jednak wyjątkowo dopuszczalna jest możliwość zawarcia małżeństwa przez pełnomocnika. Sąd z ważnych powodów może zezwolić, aby oświadczenie o wstąpieniu w związek małżeński zostało złożone przez pełnomocnika.

Co prawo rozumienie przez pojęcie „zgodności” dotyczącego wymogu złożenia oświadczeń przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego o wstąpieniu w związek małżeński?

Ocena tego, czy wspomniane oświadczenia zostały złożone zgodnie, jest dokonywana przez kierownika urzędu stanu cywilnego.

W związku z tym, że oświadczenie o wstąpieniu w związek małżeński wskazuje osobę, z którą zawiera się małżeństwo, to dla zachowania zgodności składanych oświadczeń kodeks rodzinny i opiekuńczy wymaga, aby każdy z przyszłych małżonków powtarzał treść oświadczenia za kierownikiem urzędu.

Czy oświadczenie o wstąpieniu w związek małżeński może zostać złożone z zastrzeżeniem warunku lub terminu?

Jeżeli takie oświadczenie byłoby złożone z zastrzeżeniem warunku lub terminu, należy w kontekście przepisów kodeksu rodzinnego i opiekuńczego traktować je tak, jakby nie zawierało tego zastrzeżenia. Oznacza to, że z punktu widzenia prawa, nie ma znaczenia zastrzeżenie warunku lub terminu. Nielogicznym byłoby przecież zawieranie małżeństwa pod jakimś warunkiem.

Kierownik urzędu stanu cywilnego nie może przyjmować nie tylko oświadczeń ustnych o zastrzeżeniu terminu, warunku, nie może też przyjmować do akt zbiorowych żadnych dokumentów notarialnych, sądowych dotyczących spraw majątkowych ani czynić adnotacji o intercyzie w akcie małżeństwa.

Kto jeszcze jest uprawniony do przyjęcia oświadczeń małżonków o wstąpieniu w związek małżeński?

Oświadczenia o wstąpieniu w związek małżeński mogą być złożone przed wójtem, burmistrzem lub prezydentem miasta, którzy z mocy prawa są kierownikami urzędów stanu cywilnego, oraz przed kierownikiem urzędu stanu cywilnego i jego zastępcą.

Ponadto osobą uprawnioną do przyjmowania oświadczeń o zawarciu małżeństwa jest polski konsul lub osoba wyznaczona do wykonywania funkcji konsula, gdy małżeństwo jest zawierane między obywatelami polskimi w polskim urzędzie konsularnym lub dyplomatycznym za granicą. Muszą być to osoby powołane na takie stanowisko przez Ministra Spraw Zagranicznych Rzeczypospolitej Polskiej.

Pamiętaj, że:

  • Małżeństwo zawarte z pominięciem choćby jednego z koniecznych warunków do jego zawarcia jest małżeństwem nieistniejącym, a jako małżeństwo nieistniejące nie może wywoływać żadnych skutków prawnych,
  • ślub cywilny nie jest jedyną formą zawarcia małżeństwa w prawie polskim.

Podstawa prawna:

Porady prawne

Potrzebujesz porady prawnej?

Jak zawrzeć małżeństwo i zarejestrować je w urzędzie stanu cywilnego?

Jak zawrzeć małżeństwo i zarejestrować je w urzędzie stanu cywilnego?

Zawarcie i rejestracja związku małżeńskiego - czynności przygotowawcze Zanim dojdzie do zawarcia małżeństwa należy podjąć czynności przygotowawcze, tzn. przedłożyć kierownikowi urzędu stanu cywilnego określone przez przepisy prawa dokumenty, które pozwolą mu na stwierdzenie, czy małżeństwo może być zawarte. W procedurze poprzedzającej zawarcie małżeństwa badane (...)

Akta stanu cywilnego - czyli jak rejestruje się urodzenia, małżeństwa i zgony?

Akta stanu cywilnego - czyli jak rejestruje się urodzenia, małżeństwa i zgony?

  Czym są akta stanu cywilnego? Akt stanu cywilnego jest to wpis o urodzeniu, małżeństwie albo zgonie w rejestrze stanu cywilnego wraz z treścią późniejszych wpisów wpływających na treść lub ważność tego aktu. Akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych, ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w (...)

Niezbędne formalności do zawarcia małżeństwa

Niezbędne formalności do zawarcia małżeństwa

Osoby, które zamierzają zawrzeć związek małżeński obowiązane są przedtem do dokonania szeregu formalności. Dotyczy to głównie złożenia kierownikowi urzędu stanu cywilnego odpowiednich dokumentów. Jakie dokumenty osoba zamierzająca zawrzeć małżeństwo obowiązana jest złożyć? Obowiązkowo, przyszły małżonek, powinien: przedstawić dokument stwierdzający (...)

Zawarcie małżeństwa za granicą

Zawarcie małżeństwa za granicą

  Zawarcie małżeństwa za granicą, co do zasady, podlega regulacjom państwa, na terytorium którego to zdarzenie ma miejsce. Zgodnie z konwencją nowojorską, której Polska jest stroną, mężczyźni i kobiety, bez względu na jakiekolwiek różnice ras, narodowości lub wyznania, mają prawo po osiągnięciu pełnoletności do zawarcia małżeństwa i założenia rodziny. (...)

Przeszkody małżeńskie - czyli kto i z kim nie może zawrzeć małżeństwa

Przeszkody małżeńskie - czyli kto i z kim nie może zawrzeć małżeństwa

Co to są "przeszkody małżeńskie"? W przypadku zaistnienia pewnych okoliczności wyłączających zawarcie małżeństwa (tzw. przeszkody małżeńskiej) kierownik urzędu stanu cywilnego czy duchowny powinien odmówić przyjęcia od nupturientów oświadczeń woli o wstąpieniu w związek małżeński podlegający prawu polskiemu. Małżeństwo zawarte jednak mimo istniejącej przeszkody byłoby (...)

Unieważnienie małżeństwa z powodu pokrewieństwa lub powinowactwa

Unieważnienie małżeństwa z powodu pokrewieństwa lub powinowactwa

  Zasadą kodeksu rodzinnego i opiekuńczego jest zakaz zawierania małżeństwa przez krewnych w linii prostej, rodzeństwo oraz powinowatych w linii prostej.   Co jest pokrewieństwem w rozumieniu prawa? Pokrewieństwo jest to stosunek zachodzący pomiędzy osobami posiadającymi wspólnych naturalnych przodków.Rozróżnia się pokrewieństwo w linii prostej (kiedy jedna (...)

Unieważnienie małżeństwa z powodu wad oświadczenia woli o wstąpieniu w związek małżeński

Unieważnienie małżeństwa z powodu wad oświadczenia woli o wstąpieniu w związek małżeński

  Kodeks rodzinny i opiekuńczy stanowi, iż małżeństwo może być unieważnione, jeżeli oświadczenie o wstąpieniu w związek małżeński lub oświadczenie zawarte w obecności duchownego (gdy mężczyzna i kobieta zawierający związek małżeński podlegający prawu wewnętrznemu kościoła albo innego związku wyznaniowego w obecności duchownego oświadczą wolę jednoczesnego zawarcia (...)

Unieważnienie małżeństwa zawartego przez pełnomocnika

Unieważnienie małżeństwa zawartego przez pełnomocnika

Kodeks rodzinny i opiekuńczy przewiduje możliwość ważnego zawarcia małżeństwa przez pełnomocnika. Pełnomocnik działając w imieniu przyszłego małżonka, dokonuje czynności prawnej, która wywiera bezpośredni skutek dla reprezentowanego, czyli powoduje zawarcie związku małżeńskiego przez reprezentowanego.   W jakiej sytuacji możliwe jest unieważnienie małżeństwa zawartego (...)

Nie jest dopuszczalna transkrypcja zagranicznego aktu urodzenia dziecka ze związku partnerskiego...

Nie jest dopuszczalna transkrypcja zagranicznego aktu urodzenia dziecka ze związku partnerskiego...

Nie jest możliwe wpisanie w polskim akcie stanu cywilnego zamiast ojca dziecka, "rodzica", który nie jest mężczyzną, gdyż taka transkrypcja byłaby sprzeczna z podstawowymi zasadami polskiego porządku prawnego - uznał NSA. Nie można uzależniać uzyskania przez obywatela polskiego dowodu tożsamości albo numeru PESEL od dokonania przez organ transkrypcji, która nie jest (...)

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO:


PORADY PRAWNIKA

Ponowne zawarcie małżeństwa

Ponowne zawarcie małżeństwa

Osoba po orzeczonym prawomocnie sądowym rozwodzie zamierza ponownie zawrzeć małżeństwo z tym samym partnerem. Jakie dokumenty, jakie formalności, jaki czas oczekiwania są wymagane? Jakie koszty? (...)

Zawarcie małżeństwa a nazwisko dziecka

Zawarcie małżeństwa a nazwisko dziecka

Mój kolega żeni się z kobietą, mieszkającą w Danii, która ma dziecko z nieformalnego związku. Chłopiec nosi nazwisko matki i w metryce (duńskiej, bo dziecko urodziło się w Danii) ma wpisane (...)

Zawarcie związku małżeńskiego z cudzoziemcem

Zawarcie związku małżeńskiego z cudzoziemcem

Jakie są wymogi prawne, aby zawrzeć związek małżeński z obywatelem Stanów Zjednoczonych w Polsce? Jakie kroki trzeba w tym celu podjąć? Rozumiemy, że chodzi o małżeństwo obywatela Stanów (...)

Powrót do rodowego nazwiska po rozwodzie

Powrót do rodowego nazwiska po rozwodzie

Używam nazwiska byłego męża, rozwód nastąpił w 2001, chciałabym używać swojego rodowego nazwiska. Czy mogą Państwo poinstruować mnie jakie kroki powinnam podjąć? Do jakich urzędów należy (...)

Podwójne nazwisko po ślubie

Podwójne nazwisko po ślubie

Jeżeli po ślubie kobieta zostanie ze swoim nazwiskiem (Nowak) plus przejmie nazwisko po mężu (Kowalska) - jakie są obowiązki wobec używania nazwiska łączonego. Czy podpisując dokumenty musi podpisywać (...)

Zgoda matki na zawarcie małżeństwa przez nieletnią

Zgoda matki na zawarcie małżeństwa przez nieletnią

Nieletnia kobieta (17 lat) jest w ciąży i chciałaby wystąpić do sądu z wnioskiem o udzielenie zgody na zawarcie małżeństwa. Ojciec dziewczyny nie żyje, a matka ma ograniczoną władzę rodzicielską (...)

Zaświadczenie o możliwości zawarcia małżeństwa

Zaświadczenie o możliwości zawarcia małżeństwa

Jestem obywatelka Polski, mój narzeczony obywatelem Nigerii. Planujemy pobrać się w lipcu w Polsce, chcemy mieć ślub konkordatowy. Ale do tego potrzebne jest zaświadczenie z polskiego USC. Jak się (...)

Alimenty od drugiej żony byłego męża

Alimenty od drugiej żony byłego męża

Były mąż, po rozwodzie ponownie się ożenił z bogatą kobietą. Posiadają dom i dwa samochody. W związku z tym, oczekuję, że będzie płacił wyższe alimenty, niż przed drugim ślubem. Sam mąż (...)

Wady oświadczenia woli a unieważnienie małżeństwa

Wady oświadczenia woli a unieważnienie małżeństwa

Czy małżeństwo może zostać unieważnione z powodu wad oświadczenia woli o wstąpieniu w związek małżeński? Małżeństwo może zostać unieważnione jeśli (...)

Adopcja dziecka przyszłego męża

Adopcja dziecka przyszłego męża

Jestem mężczyzną samotnie wychowującym pięcioletnie dziecko. Żona moja zginęła w wypadku samochodowym. W tym roku zamierzam ponownie wejść w związek małżeński. I tu pojawiają się wątpliwości (...)

Zmiana imienia i nazwiska

Zmiana imienia i nazwiska

Kto może zmienić nazwisko? Jak zmienić nazwisko? Zmiana nazwiska oznacza zmianę na inne nazwisko, zmianę pisowni nazwiska lub zmianę nazwiska ze względu na formę właściwą dla rodzaju żeńskiego (...)

Ustalenie treści aktu urodzenia

Ustalenie treści aktu urodzenia

Jakie dane należy podać występując do sądu z wnioskiem o ustalenie treści aktu urodzenia? Jaka jest dalsza procedura po otrzymaniu postanowienia sądu? Zgodnie z ustawą Prawo o katach stanu cywilnego (...)

Wydawanie odpisów aktów stanu cywilnego

Wydawanie odpisów aktów stanu cywilnego

Do sprawy spadkowej potrzebne mi akty USC dalszej rodziny i kuzynów. Część z nich jest w podeszłym wieku i nie ma tych dokumentów. Czy bez pełnomocnictwa notarialnego, mogę się zgłosić w ich (...)

FORUM PRAWNE

jakie zaświadczenie na zawarcie małżeństwa za granicą

jakie zaświadczenie na zawarcie małżeństwa za granicą Jak uzyskać zaświadczenie pozwalające na zawarcie związku małżeńskiego za granicą? Czy jest taki sam proceder zbierania tych dokumentów? (...)

Rozwód kościelny

Rozwód kościelny Czy ktoś może mi udzielić informacji, jakie warunki trzeba spełnić, aby dostać rozwód kościelny? (ada) Prawdę mówiąc jeszcze nie konsultowałem prawa kanonicznego, ale intuicja (...)

ŚLUB KOŚCIELNY!

ŚLUB KOŚCIELNY! Czy jest obecnie możliwe zawarcie slubu kościelnego bez zgłaszania w USC, czy księża muszą ten fakt złosić czy może jeśli ktoś nie chce to nie muszą zgłaszać? Jak to obecnie (...)

Nazwisko dwuczłonowe - akt zagraniczny a akt polski

Nazwisko dwuczłonowe - akt zagraniczny a akt polski Witam serdeczenie, prosiłabym o opinie dotyczasa nastepujacej sytuacji. Wyszłam za maż zagranicą. Otrzymałam zagraniczny akt małżeństwa. W Polsce (...)

Unieważnienie małżeństwa w Sądzie cywilnym

Unieważnienie małżeństwa w Sądzie cywilnym Kodeks Rodzinny podaje przesłanki, kiedy może nastąpić unieważnienie małżeństwa. Czy istnieją jeszcze inne przesłanki, np. zawarcie małżeństwa (...)

Unieważnienie małżeństwa Kościelnego

Unieważnienie małżeństwa Kościelnego Prosze o pomoc.Mam 25 lat i od 2 lat jestem po rozwodzie cywilnym.Teraz chcialabym rowodu Koscielnego.Prosze mi pomoc bo nie wiem od czego mam zacząc.Bylam u (...)

Czy mogę wyjść za mąż w wieku 17 lat, bez zgody rodziców?

Czy mogę wyjść za mąż w wieku 17 lat, bez zgody rodziców? Czy w wieku 17 lat, mogę wyjść za mąż za mężczyznę już pełnoletniego bez zgody rodziców?? Podkreślam, iż nie jestem w ciąży!! (...)

zawarcie małżeństwa po rozwodzie

zawarcie małżeństwa po rozwodzie Dzień dobry! Mam takie krótkie pytanie dotyczące rozwodu. Po jakim okresie od rozwodu mogę zawrzeć nowy związek małżeński??? Proszę o informacje!

Kochanek i rozwód, a może sepracja?A może nic?

Kochanek i rozwód, a może sepracja?A może nic? moj facet ma zone.Zyjemy ze soba od 3 lat, od 2 on z nia nie sypia i chce sie rozwiesc choc generalnie nic w tym kierunku nie zrobil bo jak twierdzi bedzie (...)

ślub za granicą a zmiana nazwiska

ślub za granicą a zmiana nazwiska Witam Kilka dni temu zawarłam związek małżeński poza grancami kraju. Otrzymałam edynie kopię aktu a na resztę dokumentów mam czekać ok. 3 miesięcy, dopiero (...)

Pozbawienie praw rodzicielskich ojca pomóżcie

Pozbawienie praw rodzicielskich ojca pomóżcie Czy jest możliwość pozbawienia ojca praw rodzicielskich i żeby także płacił alimenty. Proponował mi bym usuęła ciążę i wogóle nie interesował (...)

Pomocy - ślub na Filipinach.

Pomocy - ślub na Filipinach. Witam Państwa, Mam w planie w tym roku wyjechać na Filipiny z moją narzeczoną i zawrzeć tam z nią związek małżeński po czym wrócić ponownie do UK, gdzie mieszkamy (...)

Ulga na dzieci 2013

Ulga na dzieci 2013 Jak wygląda przyznawanie obecnie ulga na dzieci, tzn. jest ten próg jakiś ale ile on wynosi, czy to suma netto czy brutto, czy na każdą osobę czy tylko dorosłą i jak się da (...)

Nielegalny wynajem mieszkania, a meldunek...

Nielegalny wynajem mieszkania, a meldunek... Witam! Poszukuję pilnie informacji na następujący temat. Wynajmowałem mieszkanie - jak się okazało właścicielka nie odprowadzała za nie podatku dochodowego (...)

Ketokonazol leki sprzedam rak prostaty watroby nowotwor onkologiczny cytostatyk lek przeciwrakowy przeciwnowotworowy terapia raka

Ketokonazol leki sprzedam rak prostaty watroby nowotwor onkologiczny cytostatyk lek przeciwrakowy przeciwnowotworowy terapia raka Ketokonazol leki sprzedam rak prostaty watroby nowotwor onkologiczny cytostatyk (...)

Ślub w plenerze

Ślub w plenerze Witam, w lecie wychodzę za mąż i wraz z narzeczonym zastanawiamy się jak zorganizować oryginalny i nietypowy ślub. Wpadliśmy na pomysł żeby przysięgę małżeńską złożyć (...)

Czy mogę starać się o alimenty?

Czy mogę starać się o alimenty? Witam. Chciałabym się dowiedzieć, czy mam szansę starać się o alimenty. Mieszkam tylko z mamą od dziecka i tylko ona mnie wychowuje, ojciec nie ma praw rodzicielskich, (...)

Porady prawne