Logowanie

Rejestracja

Poprzez założenie konta Użytkownika w serwisie e-prawnik.pl wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celu wykonania zobowiązań przez Legalsupport sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie, przy ul. Gabrieli Zapolskiej 36, kod poczt. 30-126, zarejestrowaną w Sądzie Rejonowym dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie, NIP 676-21-64-973, kapitał zakładowy 133.000,00 zł, zgodnie z ustawą z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych.
Równocześnie akceptuję regulamin serwisu e-Prawnik.pl

Bezpłatny dostęp tylko dla zarejestrowanych

masz już konto?

  • Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych i akceptuję Regulamin serwisu e-Prawnik.pl (więcej)

  • Wyrażam zgodę na otrzymywanie od Legalsupport sp. z o.o. informacji handlowej (więcej)


Zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę z tytułu śmierci członka rodziny

Dominika Kaszyńska
Dominika Kaszyńska

Kodeks cywilny przewiduje możliwość przyznania członkom rodziny zmarłego w zależności od okoliczności sprawy na podstawie art. 446 § 4 Kodeksu Cywilnego, bądź na podstawie art. 448 Kodeksu postępowania cywilnego stosownego zadośćuczynienia za śmierć członka rodziny.

Zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę z tytułu śmierci najbliższego członka rodziny służyć ma kompensacie krzywdy po stracie osoby najbliższej. Krzywdy, czyli uszczerbku dotykającego subiektywnej sfery osobowości, uczuciowości człowieka, w szczególności cierpienia, bólu i poczucia osamotnienia, a także powstałych utrudnień życiowych. Jak zauważył Sąd Apelacyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 07 listopada 2014 roku (I ACa 416/14): „Celem zadośćuczynienia pieniężnego jest zrekompensowanie i złagodzenie doznanej krzywdy moralnej. Funkcja kompensacyjna nie wyczerpuje jednak celu, jaki łączy się z zasądzeniem zadośćuczynienia. Celem tym, obok funkcji kompensacyjnej, jest także udzielenie pokrzywdzonemu satysfakcji, gdy inne środki nie są wystarczające do usunięcia skutków naruszenia dobra osobistego.”


Dla ustalenia wysokości zadośćuczynienia znaczenie mają więzy pokrewieństwa, ale także sposób, w jaki członek rodziny został pozbawiony osoby bliskiej.

Komu, od kogo i w jakich okolicznościach takie zadośćuczynienie będzie przysługiwało? Otóż…

Zgodnie z uchwałą SN z dnia 22 października 2010 roku , sygn. akt: III CZP 76/10, „najbliższemu członkowi rodziny zmarłego przysługuje na podstawie art. 448 KC (…) zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę, gdy śmierć nastąpiła na skutek deliktu…”

Po nowelizacji kodeksu cywilnego, dokonanej ustawą z dnia 30 maja 2008 r. (Dz. U. Nr 116, poz. 731) zakresem odszkodowania na podstawie art. 446 § 4 k.c. objęty jest uszczerbek niemajątkowy doznany przez najbliższych członków rodziny zmarłego, w następstwie jego śmierci, wskutek uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia (por. W.J. Kocot, Zadośćuczynienie pieniężne dla najbliższych członków rodziny w razie śmierci poszkodowanego będącej następstwem czynu niedozwolonego (w:) Czyny niedozwolone w prawie polskim i prawie porównawczym, pod red. M. Nesterowicza, Warszawa 2012, s. 221–245).

Należy sądzić, że uprawnionymi do otrzymania zadośćuczynienia są z pewnością małżonek i dzieci zmarłego. Nie należy jednak wykluczać również innych krewnych, powinowatych, ale także osobów niepowiązanych formalnie stosunkami prawnorodzinnymi (np. konkubent, jego dziecko), jeżeli zmarły utrzymywał z nimi stosunki rodzinne, pozostając faktycznie w szczególnej bliskości powodowanej bardzo silną więzią uczuciową. „O znaczeniu więzi emocjonalnej między członkami rodziny por. wyrok SN z dnia 3 czerwca 2011 r., III CSK 279/10, LEX nr 898254. Krąg podmiotów uprawnionych obejmuje też członków zastępczej rodziny, na przykład wnuka zmarłego, który był przez dziadka wychowywany (por. wyrok SN z dnia 5 sierpnia 1970 r., II CR 313/70, OSN 1971, nr 3, poz. 56). Nieco odmiennie o kręgu podmiotów uprawnionych por. A. Śmieja (w:) System prawa prywatnego, t. 6, s. 769–770”. (A. Olejniczak, Komentarz do art. 446 Kodeksu cywilnego, LEX 2014).

Zauważyć należy, że osoby najbliższe dla zmarłego nie są obowiązane udowadniać istnienia adekwatnego związku przyczynowego między utratą osoby bliskiej, a zdarzeniem rodzącym odpowiedzialność.

Zobowiązany do naprawienia szkody jest podmiot, który według reguł określonych dla danego zdarzenia szkodzącego ponosi odpowiedzialność deliktową za uszkodzenie ciała lub wywołanie rozstroju zdrowia, a w konsekwencji, bezpośrednio śmierć poszkodowanego. W wielu wypadkach jest to Ubezpieczyciel.

Dla ustalenia wysokości zadośćuczynienia, o czym mowa była już powyżej znaczenie mają więzy pokrewieństwa, stosunki łączące Poszkodowanego z osobą dochodzącą zadośćuczynienia, ale także sposób, w jaki uprawnione osoby zostały pozbawione osoby bliskiej. Zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Łodzi z dnia 19 listopada 2014 roku (I ACa 576/14) „Niewymierny charakter przesłanek z art. 448 k.c. daje pewną sferę uznania przy orzekaniu, przede wszystkim dlatego, że w przypadku oceny zakresu szkody niemajątkowej nie sposób zastosować kryteriów, które są właściwe szacowaniu szkód rzeczowych. Wskazuje się na potrzebę wzięcia w tym wypadku pod uwagę rodzaju dobra, które zostało naruszone, a także charakteru, stopnia nasilenia i czasu trwania ujemnych przeżyć spowodowanych naruszeniem. Dla oceny tej nie jest też bez znaczenia stopień winy osoby naruszającej dobra osobiste, cel który zamierzała osiągnąć, podejmując działanie naruszające te dobra i korzyść majątkowa, jaką w związku z tym działaniem uzyskała lub spodziewała się uzyskać.”

Zgodnie z wyrokiem Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 28 października 2014 roku, wydanym w sprawie o sygn. akt: I ACa 1000/14: Przy określeniu zadośćuczynienia uwzględnia się zdolności adaptacyjne i możliwość odnalezienia się w sytuacji wynikającej ze śmierci najbliższego członka rodziny oraz bierze się pod uwagę wystąpienie zaburzeń będących skutkiem śmierci osoby bliskiej.

Nadto jak wskazał Sąd Apelacyjny w Poznaniu w orzeczeniu z dnia 09 października 2014, wydanym w sprawie o sygn. akt: I ACa 684/14: „Zadośćuczynienie określone w art. 446 § 4 k.c. jest świadczeniem, które w pewnym stopniu winno zniwelować cierpienia psychicznie po śmierci osoby najbliższej. Przy orzekaniu o wysokości tego świadczenia sąd ocenia całokształt okoliczności sprawy, a więc także wiek poszkodowanego, stopień krzywdy, który łączy się z brakiem pomocy i opieki osoby najbliższej. Odszkodowanie powinno więc uwzględniać długotrwałe i trudne do oszacowania następstwa śmierci dziecka (wnuka), a także ból związany z przeżytym wstrząsem psychicznym i utratą więzi rodzinnych.”

Co niezwykle ważne odpowiedzialność Ubezpieczyciela nie jest wyłączona także w sytuacji, gdy zmarły poniósł śmierć w wypadku spowodowanym prze kierującego pojazdem mechanicznym, za który kierujący ten ponosi odpowiedzialność. Stanowisko to znajduje potwierdzenie w wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 05 czerwca 2014 roku w sprawie o sygn. akt: I ACa 200/14: Nie można interpretować art. 34 ust. 1 ustawy z 2003 r. o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych w ten sposób, że odpowiedzialność ubezpieczyciela za szkodę w postaci naruszenia dóbr osobistych osób najbliższych osoby zmarłej, wywołane śmiercią na skutek wypadku spowodowanego przez kierującego pojazdem mechanicznym, za którą on sam ponosi odpowiedzialność byłaby wyłączona. Krzywdą wyrządzoną zmarłemu jest utrata życia, dla osób mu bliskich zaś jest to naruszenie dobra osobistego poprzez zerwanie więzi emocjonalnej, szczególnie bliskiej w relacjach rodzinnych. Trudno też różnicować krzywdę osoby bliskiej, w związku ze śmiercią członka rodziny, w zależności od tego czy zadośćuczynienie wypłacane przez ubezpieczyciela znajduje oparcie w art. 446 § 4 k.c., czy też w art. 448 k.c. Takie różnicowanie nie znajduje uzasadnienia.

Jak zauważył Sąd Apelacyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 14 maja 2014 roku (IACa 1498/13), „utrata osoby bliskiej ma zawsze charakter nieodwracalny i trwały, wiąże się też z poczuciem smutku i osamotnienia, które są tym intensywniejsze, gdy strata takiej osoby następuje nagle i w tragicznych okolicznościach.” Przypuszczać można zatem, że w przypadku śmierci w tragicznych okolicznościach, zadośćuczynienie z tytułu krzywdy członka rodziny powinno być stosunkowo wyższe.

Zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę z tytułu śmierci członka rodziny choć często członkom rodziny należne, bardzo rzadko jest dochodzone. Utrudnia to fakt, że jak zauważył Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 03 lipca 2008 roku (IV CSK 113/08, niepubl.) indywidualizacja świadczeń sprawia, że nie mogą odnieść żadnego skutku argumenty odwołujące się do rozstrzygnięć w analogicznych sprawach i często członkowie rodziny zmarłego z obawy przed przegranym postępowaniem i grożącymi im z tego tytułu obciążeniami z tytułu zasądzonych kosztów procesu, rezygnują z dochodzenia swoich praw. Coraz to obszerniejszy dorobek doktryny i orzecznictwa, wskazujący kryteria, którymi należy się kierować przy ustalaniu wysokości zadośćuczynienia jest jednak na tym etapie na tyle duży, że bez wątpienia warto dochodzić w tym zakresie swoich praw.

 

Komentarze: Zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę z tytułu śmierci członka rodziny

  • Dawid 2017-06-23 14:41:25

    Re: Zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę z tytułu śmierci członka rodziny

    Proszę o kontakt, chętnie sprawdzę sprawę 669 198 395

  • grzegorz,pochopie 2017-03-13 22:29:51

    Re: Zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę z tytułu śmierci członka rodziny

    syn zginal mi w 2005 r w wypadku spowodowanym przez jelenia wracal z pracy czy moge ubiegac sie o zadoscuczynienie


Dodaj komentarz

Administratorem danych osobowych jest Legalsupport sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie przy ul. Gabrieli Zapolskiej 36. Podane przez Użytkownika dane osobowe będą przetwarzane w celu realizacji umowy i w zakresie niezbędnym do świadczenia usług oraz w celach statystycznych. Podanie danych osobowych przez użytkownika jest dobrowolne. Użytkownik ma prawo dostępu do ich treści oraz poprawy.

Pomoc prawna online

Zaufało nam już:
  • 0
  • 2
  • 9
  • 9
  • 3
  • 2
  • 5
  • osób

Opinie naszych klientów

  • Katarzyna

    ocena usługi:

  • Mirosława

    ocena usługi:

    Jestem zadowolona z uzyskanej opinii, gdyż w bardzo przystępny i wyczerpujący sposób odpowiada na moje zapytanie. Dziękuję !
  • Teresa

    ocena usługi:

    Bardzo dziękuję za udzieloną odpowiedz, opinia ta pozwoliła mi na podjęcie działań w nurtującej mnie sprawie - bardzo dziękuję
  • Wiesław

    ocena usługi:

  • Mirosław

    ocena usługi:

    Opinia w pełni wyjaśniła, potwierdziła mi moje stanowisko w sprawie z jaką zwróciłem się do serwisu, a o to właśnie mi chodziło. Dziękuję i z pewnością skorzystam w przyszłości.
  • jolanta

    ocena usługi:

    Jestem bardzo zadowolona i polecam.
  • Wioletta

    ocena usługi:

    Dziękuję bardzo za fachową pomoc w rozwiązaniu mojego problemu i rzetelne podejście zarówno do sprawy jak i terminu odpowiedzi na pismo Polecam Państwa Firmę
  • Joanna

    ocena usługi:

  • Katarzyna

    ocena usługi:

    Bardzo szybka i wyczerpująca odpowiedz. Dziękuję.
  • Ewa

    ocena usługi:

    Fantastyczna opcja dla wszystkich mieszkających za granicą. Polecam! Opinia była wyczrpująca i dała jasną odpowiedź na moje pytanie.
  • Ewa

    ocena usługi:

    Opinia została wydana profesjonalnie i w ustalonym terminie. Polecam każdemu.
  • Joanna

    ocena usługi:

    Jestem bardzo zadowolona z uslug kanelarii. Bardzo profesjonalne i szybkie podejście do mojej sprawy oraz pomoc w jej rozwiązaniu. Polecam każdemu skorzystanie z usług Porad prawnych.
  • Jarek

    ocena usługi:

    Zrozumiale wytłumaczone . dziękuję
  • Przemysław

    ocena usługi:

  • Agnieszka

    ocena usługi:

  • Sylwia

    ocena usługi:

    Bardzo wyczerpująca, obszerna, pomocna i bardzo fachowa opinia na zadane pytania
  • ryszard

    ocena usługi:

    jestem zadowolony




Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.

Zapytaj prawnika – skontaktujemy się z Tobą w ciągu godziny!

* pola wymagane