Pokrzywdzony w procesie karnym - opinia prawna

Opinia prawna

Pojęcie pokrzywdzonego

Zgodnie z art. 49 § 1 kpk pokrzywdzonym jest osoba fizyczna lub prawna, której dobro prawne zostało bezpośrednio naruszone lub zagrożone przez przestępstwo. Przepisy nie określają dokładnie co należy rozumieć przez pojęcie „dobra prawnego”, jednakże stosując zasady wykładni językowej należy uznać, że dobrem prawnym będą wszelkie rzeczy i prawa chronione przez prawo. Do praw tych należy z pewnością prawo własności, dlatego też należy uznać, że wyłudzenie od osoby kwoty pieniężnej, której była właścicielem stanowi naruszenie jego własności, jego dobra prawnego. Dlatego też osobę taką uznać należy za osobę pokrzywdzoną w świetle kodeksu postępowania karnego.
Pokrzywdzony posiada szereg uprawnień procesie karnym zarówno na etapie postępowania przygotowawczego jak i postępowania głównego przed sądem pierwszej instancji.

Uprawnienia pokrzywdzonego w postępowaniu przygotowawczym

Postępowanie przygotowawcze rozpoczyna się od wszczęcia śledztwa lub dochodzenia. Na tym etapie postępowania pokrzywdzony ma szereg uprawnień. Jest on stroną w tym postępowaniu (art. 299 § 1 k.p.k.). I tak pokrzywdzonemu przysługuje zażalenie na postanowienie o odmowie wszczęcia śledztwa lub dochodzenia, a także na postanowienie o jego umorzeniu (306 § 1 k.p.k). Zażalenie wnosi się do prokuratora nadrzędnego nad prokuratorem, który wydał lub zatwierdził postanowienie, jeżeli natomiast prokurator nadrzędny nie przychyli się do zażalenia, kieruje je on do sądu (art. 306 § 2 k.p.k). W ramach przeprowadzanego śledztwa lub dochodzenia pokrzywdzony może składać wnioski o dokonanie czynności śledztwa lub dochodzenia, a także może brać udział w przeprowadzaniu tych czynności.