Pozwy / wnioski

Pozostałe

Kiedy dochodzi do zawieszenia postępowania cywilnego?

Jakie są przyczyny zawieszenia postępowania cywilnego?

Zawieszenie postępowania cywilnego spowodowane jest różnymi czynnikami. W niektórych przypadkach przyczyną zawieszenia będzie wina lub wola stron, w innych nadzwyczajne okoliczności, niezależne ani od stron ani od sądu, niekiedy konieczność uwzględnienia w wyroku rozstrzygnięcia innego organu. Przyczyny zawieszenia postępowania są różne. Również w zależności od przyczyn inny jest tryb zawieszenia postępowania.

Zawieszenie z mocy prawa

Bez orzeczenia sądu, z mocy prawa postępowanie cywilne zostanie zawieszone w razie zaprzestania przez sąd czynności sądowych wskutek siły wyższej. Oznacza to, że do zawieszenia postępowania wskutek katastrof, wojen, powodzi itp. Nie jest konieczne wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania – następuje ono z mocy prawa.

Obligatoryjne zawieszenie

Obligatoryjność zawieszenia istnieje wówczas, gdy sąd nie ma wyboru pomiędzy możliwością zawieszenia a kontynuacją postępowania. W przypadku obligatoryjnego zawieszenia postępowania następuje ono w formie postanowienia sądowego, które sąd musi wydać w przypadku ziszczenia się przesłanek zawieszenia. Sąd zawiesi postępowanie cywilne w następujących sytuacjach:

  • w razie śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru takiego przedstawiciela,

  • jeżeli w składzie organów jednostki organizacyjnej będącej stroną zachodzą braki uniemożliwiające jej działanie,

  • jeżeli strona lub jej przedstawiciel ustawowy znajduje się w miejscowości pozbawionej wskutek nadzwyczajnych wydarzeń komunikacji z siedzibą sądu,

  • jeżeli postępowanie dotyczy masy upadłości i ogłoszono upadłość z możliwością zawarcia układu, a strona pozbawiona została prawa zarządu masą upadłości, albo ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku powoda. 

W przypadku ww. ogłoszenia upadłości strony bądź w przypadku śmierci strony lub jej przedstawiciela ustawowego, utraty przez nich zdolności procesowej, utraty przez stronę zdolności sądowej lub utraty przez przedstawiciela ustawowego charakteru przedstawiciela, skutki zawieszenia następują od chwili zaistnienia tych zdarzeń. Zawieszając postępowanie, sąd z urzędu uchyla orzeczenia wydane po nastąpieniu tych zdarzeń, chyba że nastąpiły one po zamknięciu rozprawy.

Postępowanie zawiesza się także w razie śmierci pełnomocnika strony. W tym przypadku postępowanie jest zawieszone do czasu zawiadomienia strony, która była zastępowana w procesie przez pełnomocnika, a sama nie stawała na rozprawie, o śmierci jej pełnomocnika, wzywając ją jednocześnie do udziału w sprawie.

Jeżeli zastępstwo stron przez adwokatów lub radców prawnych jest obowiązkowe, w razie śmierci adwokata lub radcy prawnego, skreślenia z listy adwokatów lub radców prawnych, utraty możliwości wykonywania zawodu albo utraty zdolności procesowej, sąd zawiesza postępowanie z urzędu, wyznaczając odpowiedni termin do wskazania innego adwokata lub radcy prawnego, i po upływie tego terminu podejmuje postępowanie.

Sąd zobowiązany jest ponadto do zawieszenia postępowania w sytuacji, w której przeciwko spadkobiercy powód dochodzi wykonania zobowiązań należących do długów spadkowych, a spadkobierca nie złożył jeszcze oświadczenia o przyjęciu spadku i nie upłynął jeszcze termin do złożenia takiego oświadczenia. Zawieszenie w tym przypadku następuje na wniosek spadkobiercy – sąd ma jednak obowiązek wniosek ten uwzględnić. Należy w tym miejscu przypomnieć, że spadkobierca obowiązany jest w ciągu 6 miesięcy od chwili, w której dowiedział się o tytule swego powołania do spadku oświadczyć, czy odrzuca spadek, przyjmuje go z dobrodziejstwem inwentarza czy też przyjmuje go wprost. Brak oświadczenia w tym terminie oznacza, że spadkobierca przyjął spadek wprost.

Fakultatywne zawieszenie postępowania

Sąd może zawiesić postępowanie cywilne (kodeks pozostawia tu sądowi wybór, jeżeli wystąpi choć jedna z niżej wymienionych sytuacji:

  • jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania cywilnego,

  • jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od uprzedniej decyzji organu administracji publicznej, 

  • jeżeli osoba trzecia wystąpiła przeciwko obu stronom z interwencją główną,

  • jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od uprzedniej decyzji organu administracji państwowej,

  • jeżeli ujawni się czyn, którego ustalenie w drodze karnej lub dyscyplinarnej mogłoby wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy cywilnej,

  • w razie niestawiennictwa obu stron na rozprawie, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, oraz w razie niestawiennictwa powoda, gdy powód nie żądał rozpoznania sprawy w jego nieobecności, a pozwany nie zgłosił wniosku o rozpoznanie sprawy,

  • jeżeli na skutek braku lub wskazania złego adresu powoda albo niewskazania przez powoda w wyznaczonym terminie adresu pozwanego lub niewykonania przez powoda innych zarządzeń nie można nadać sprawie dalszego biegu.

Jeżeli postępowanie karne, dyscyplinarne lub administracyjne nie jest jeszcze rozpoczęte, a jego rozpoczęcie zależy od wniosku strony, sąd wyznaczy termin do wszczęcia postępowania, w innych wypadkach może zwrócić się do właściwego organu.

W wyżej opisanych przypadkach sąd może, choć nie musi wydać postanowienia o zawieszeniu postępowania.

Ponadto, sąd może zawiesić postępowanie na zgodny wniosek stron.

Jakie skutki wywołuje zawieszenie postępowania?

Jeżeli zawieszenie nastąpiło na zgodny wniosek stron lub z powodu niestawiennictwa lub niemożności nadania sprawie dalszego biegu z powodu braku wskazania lub wskazania błędnego adresu, zawieszenie wstrzymuje jedynie bieg terminów sądowych, które biegną dalej z chwilą podjęcia postępowania. Terminy te z chwilą podjęcia postępowania. Nie biegną one od początku, tylko ich bieg jest kontynuowany.

Jeżeli natomiast zawieszenie nastąpiło z jakiegokolwiek innego powodu, wówczas żadne terminy – ani sądowe, ani ustawowe nie biegną i zaczynają biec od początku dopiero z chwilą podjęcia postępowania. W przypadku terminów sądowych, w miarę potrzeby należy je wyznaczyć na nowo.

Podczas zawieszenia sąd nie podejmuje żadnych czynności z wyjątkiem tych, które mają na celu podjęcie postępowania albo zabezpieczenie powództwa lub dowodu. Czynności podejmowane przez strony, a nie dotyczące tych przedmiotów, wywołują skutki dopiero z chwilą podjęcia postępowania.

Podjęcie postępowania

Zawieszenie powoduje przerwę w procesie cywilnym, wywołaną określonymi okolicznościami stanowiącymi przeszkodę w prowadzeniu procesu. Po ustaniu tych przeszkód należy podjąć postępowanie zgodnie z jego celem – rozstrzygnięciem przedstawionego sporu. Dlatego też, zgodnie z kodeksem postępowania cywilnego, sąd z urzędu podejmie zawieszone postępowanie, jeżeli ustaną przyczyny zawieszenia. W przypadku niektórych przyczyn zawieszenia postępowania, kodeks określa moment, w którym sąd powinien podjąć zawieszone postępowanie.

Jeżeli zawieszenie nastąpiło w powodu śmierci strony, podjęcie go powinno nastąpić z chwilą zgłoszenia się lub wskazania następców prawnych zmarłego albo z chwilą ustanowienia we właściwej drodze kuratora spadku. W razie zawieszenia postępowania wskutek utraty zdolności sądowej, podjęcie nastąpi z chwilą ustanowienia ogólnego następcy prawnego, a jeżeli zawieszono postępowanie z uwagi na brak przedstawiciela ustawowego, podjęcie nastąpi z chwilą jego ustanowienia. Jeżeli natomiast zawieszono postępowanie z uwagi zależność rozstrzygnięcia od wyniku innego postępowania, podjęcie zawieszonego postępowania nastąpi z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia kończącego to inne postępowanie. W tym przypadku sąd może jednak i przedtem, stosownie do okoliczności, podjąć dalsze postępowanie.

Ponadto sąd postanowi podjąć postępowanie z urzędu, jeżeli postępowanie dotyczy masy upadłości i ogłoszenia upadłości z możliwością zawarcia układu, a strona pozbawiona została prawa zarządu masą upadłości, albo ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku powoda - z chwilą złożenia przez syndyka lub zarządcę oświadczenia w przedmiocie wstąpienia do postępowania. W razie odmowy wstąpienia przez nich do postępowania, sprawa toczy się z udziałem upadłego. 

Jeżeli w ciągu roku od dnia postanowienia o zawieszeniu postępowania nie zgłoszą się lub nie zostaną wskazani następcy prawni zmarłej strony, sąd może z urzędu zwrócić się do sądu spadku o ustanowienie kuratora spadku, chyba że kurator taki już wcześniej został ustanowiony.

Sąd podejmie postępowanie także na wniosek którejkolwiek ze stron. Stanie się w następujących sytuacjach:

  • gdy postępowanie zostało zawieszone na wniosek spadkobiercy, sąd podejmie postępowanie na wniosek spadkobiercy albo powoda, po złożeniu oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku albo po upływie terminu do złożenia takiego oświadczenia.,

  • gdy postępowanie zawieszono na zgodny wniosek stron, jego podjęcie na wniosek którejkolwiek z nich nastąpi nie wcześniej niż po upływie 3 miesięcy od chwili zawieszenia, jeżeli strony we wniosku o zawieszenie nie określiły dłuższego terminu zawieszenia.

Czy i kiedy dochodzi do umorzenia zawieszonego postępowania?

Jeżeli postępowanie cywilne zostało zawieszone:

  1. na wniosek spadkobiercy,

  2. na zgodny wniosek stron,

  3. w razie niestawiennictwa stron oraz w razie niestawiennictwa powoda, gdy powód nie żądał rozpoznania sprawy w jego nieobecności, a pozwany nie zgłosił wniosku o rozpoznanie sprawy;
  4. w razie niemożności nadania sprawie dalszego biegu z uwagi na brak wskazania albo wskazanie błędnego adresu,

  5. - i jeżeli wniosek o podjęcie tego postępowania nie zostanie zgłoszony w ciągu roku od daty postanowienia o zawieszeniu, sąd umorzy postępowanie.

Natomiast w sprawach gospodarczych sąd umorzy postępowanie zawieszone z przyczyn wskazanych w punktach 2-4, jeżeli wniosek o podjęcie postępowania nie został zgłoszony w ciągu sześciu miesięcy od daty postanowienia o zwieszeniu. 

Ponadto sąd umorzy postępowanie w razie stwierdzenia braku następcy prawnego strony, która utraciła zdolność sądową, a w każdym razie po upływie roku od daty postanowienia o zawieszeniu z tej przyczyny. Sąd także umorzy postępowanie w razie śmierci strony po upływie lat 5 od daty postanowienia o zawieszeniu postępowania z tej przyczyny.

Jeżeli zaś ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku pozwanego, a postępowanie dotyczy masy upadłości, sąd od razu wydaje postanowienie o umorzeniu postępowania. Postanowienie to może zapaść na posiedzeniu niejawnym.

Jakie skutki wywołuje umorzenie postępowania?

Skutki umorzenia postępowania uzależnione są od instancji, w której umorzenie następuje.

Umorzenie postępowania zawieszonego w pierwszej instancji nie pozbawia powoda prawa ponownego wytoczenia powództwa, a poprzedni pozew nie wywołuje żadnych skutków, jakie ustawa wiąże z wytoczeniem powództwa.

Umorzenie zawieszonego postępowania przez sąd wyższej instancji powoduje uprawomocnienie się zaskarżonego orzeczenia, z wyjątkiem spraw o unieważnienie małżeństwa lub o rozwód oraz o ustalenie nieistnienia małżeństwa, w których postępowanie umarza się wówczas w całości.

Z umorzeniem postępowania umarzają się nawzajem także koszty stron w danej instancji.

Pamiętaj, że:

  • Zawieszenie postępowania może nastąpić z mocy ustawy;

  • W pewnych przypadkach sąd może, a w pewnych obowiązany jest zawiesić postępowanie;

  • Zawieszenie postępowania co do zasady następuje w drodze postanowienia, na które służy stronie zażalenie;

  • Postanowienie w przedmiocie zawieszenia, podjęcia i umorzenia postępowania może zapaść na posiedzeniu niejawnym.

Podstawa prawna:

Obserwuj nas na:

Potrzebujesz porady prawnej?

KOMENTARZE (1)

vanjoz

3.6.2016 14:44:51

Re: Kiedy dochodzi do zawieszenia postępowania cywilnego?

wypowiedziało się siedmiu sędziów sądu najwyższego w sprawie ryczałtu za spanie w kabinie pojazdu i prawo jest po mojej stronie a sąd apelacyjny zawiesił sprawę do czasu decyzji trybunału konstytucyjnego,czy to jest w porządku,czy prawo działa wstecz,czy to jest niezawisły sąd czy prywata na żecz oszustów transportowych


Dodaj komentarz

DODAJ KOMENTARZ

ZOBACZ TAKŻE: