Grupowa organizacja pracy

Czy do nauczycieli zatrudnionych w szkołach niepublicznych stosuje się Kartę Nauczyciela? - opinia prawna

Stan faktyczny

Jesteśmy stowarzyszeniem prowadzącym placówki oświatowe (przedszkole, szkoła podstawowa, gimnazjum, liceum) zatrudniającym nauczycieli. Szkoły nasze są placówkami niepublicznymi, o uprawnieniach szkół publicznych. Zatrudniamy pracowników, w tym nauczycieli na podstawie umów o pracę w oparciu o kodeks pracy. Sprawy wynagrodzeń i warunków pracy regulują regulamin wynagradzania i regulamin pracy, których zapisy w dużej mierze oparte są o zapisy Karty Nauczyciela. Zamierzamy od nowego roku szkolnego dokonać zmian w regulaminie wynagradzania i pracy w zakresie ograniczenia możliwość otrzymywania niektórych dodatków i zwiększające pensum godzin dydaktycznych dla nauczycieli do 20 tygodniowo. Czy, a jeśli tak to w jakim stopniu, jesteśmy związani zapisami Karty Nauczyciela w stosunku do zatrudnianych przez nas nauczycieli, głównie w zakresie czasu pracy, poziomu wynagradzania z uwzględnieniem stopni awansu zawodowego, dodatków do wynagrodzenia itp.? Czy możliwe jest przejście na wcześniejszą emeryturę (2006 rok) nauczyciela, który nabył ewentualne uprawnienia w tym względzie, w zakresie stażu pracy w zawodzie w okresie zatrudnienia przez nasze stowarzyszenie na podstawie umowy o pracę z regulacjami wynikającymi z kodeksu pracy, a nie Karty Nauczyciela.? Wcześniej (do sierpnia 2001 roku) zatrudniany był przez gminę. Przejęcie placówki oświatowej nastąpiło na podstawie art. 23 KP. 3. Które z przepisów Karty Nauczyciela są obowiązujące dla placówek niepublicznych zatrudniających nauczycieli na podstawie Kodeksu pracy? Czy stosuje się inne przepisy dotyczące zatrudniania w szczególnym charakterze?

Opinia prawna

Niniejsza opinia prawna została sporządzona na podstawie:

Zakres zastosowania przepisów Karty Nauczyciela

Zgodnie z art. 1 ust. 2 pkt 2 Karty Nauczyciela ustawie tej podlegają w zakresie w niej określonym nauczyciele zatrudnieni w:

  • przedszkolach publicznych, szkołach i placówkach publicznych prowadzonych przez osoby fizyczne oraz osoby prawne nie będące jednostkami samorządu terytorialnego,

  • przedszkolach niepublicznych, niepublicznych placówkach, o których mowa w ust. 1 pkt 1, oraz szkołach niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych.

Zakres zastosowania przepisów Karty Nauczyciela w stosunku do nauczycieli zatrudnionych w szkołach niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych wyznacza jej przepis art. 91b ust.2. W myśl tego przepisu do nauczyciela zatrudnionego w:

  1. szkołach, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 bez względu na wymiar zatrudnienia, ma zastosowanie przepis art. 11a; 

  2. szkołach, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt. 2 (cytowany wyżej) w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć, w tym do nauczyciela zatrudnionego na stanowisku dyrektora, mają zastosowanie przepisy art. 6, 9-9i, art. 22 ust. 3 i 4, art. 26, art. 49 ust. 1 pkt 2 i 3, art. 51, art. 70a ust. 3, 4 i 6, art. 75-86, 88 i 90,

  3. przedszkolu i placówce, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. a, w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć, w tym do nauczyciela zatrudnionego na stanowisku dyrektora, mają zastosowanie przepisy art. 6, 9-9i, art. 22 ust. 3 i 4, art. 26, art. 49 ust. 1 pkt 2 i 3, art. 51, art. 70a ust. 3, 4 i 6, art. 75-86, 88 i 90,

  4. przedszkolu i placówce, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 lit. b, w wymiarze co najmniej 1/2 obowiązkowego wymiaru zajęć, w tym do nauczyciela zatrudnionego na stanowisku dyrektora, mają zastosowanie przepisy art. 6, 9-9i, art. 22 ust. 3 i 4, art. 26, art. 49 ust. 1 pkt 2 i 3, art. 51, art. 70a ust. 3, 4 i 6, art. 75-85.

Z powyższego wynika, że przepisy Karty Nauczyciela stosuje się do nauczycieli zatrudnionych w szkołach niepublicznych na prawach szkół publicznych, co do zasady w sytuacji gdy są oni zatrudnieni w szkole w wymiarze co najmniej połowy obowiązkowego wymiaru zajęć. Niezależnie od obowiązkowego wymiaru zajęć stosuje się do tych nauczycieli przepis art. 11a. Choć Karta Nauczyciela nie odsyła do odpowiednich przepisów celem ustalenia, na potrzeby art. 91 b, obowiązkowego wymiaru zajęć (do nauczycieli szkół niepublicznych na prawach szkół publicznych nie stosuje się przepisów Karty Nauczyciela dotyczących obowiązkowego wymiaru zajęć) należy jednak przyjąć, że chodzi o wymiar przewidziany w przepisie art. 42 Karty Nauczyciela.

Zakładając, że nauczyciele w prowadzonych przez stowarzyszenie szkołach zatrudnieni są w wymiarze przynajmniej połowy obowiązkowego wymiaru zajęć będzie się do nich stosowało obligatoryjnie wskazane wyżej przepisy Karty Nauczyciela.

W szczególności zaś będą to przepisy dotyczące awansu zawodowego nauczyciela oraz uprawnień emerytalnych. Nie znajdą z kolei zastosowania przepisy dotyczące rozwiązania i nawiązania stosunku pracy za wyjątkiem przepisu o wygaśnięciu stosunku pracy. Do nauczycieli zatrudnionych w szkołach niepublicznych nie stosuje się również przepisów o nagrodach i wynagrodzeniu, o czasie pracy a raczej o obowiązkowej liczbie godzin zajęć dydaktycznych. Co się tyczy czasu pracy zarówno ten wynikający z Karty Nauczyciela jak i ten wynikający z kodeksu pracy nie może przekroczyć 40 godzin tygodniowo. W efekcie niewielka część przepisów Karty Nauczyciela znajduje zastosowanie w przypadku nauczycieli zatrudnionych w szkołach niepublicznych o uprawnieniach szkół publicznych.

Inną kwestią są uprawnienia wynikające z umowy o pracę czy z regulaminu wynagradzania, o których Pan wspomina. Uprawnienia przewidziane w regulaminie nawet jeśli pokrywają się z tymi przewidzianymi Kartą Nauczyciela przysługują nauczycielom zatrudnionym w szkołach prowadzonych przez stowarzyszenie na podstawie regulaminu, a nie na podstawie Karty Nauczyciela.
Zmiana regulaminu pracy i płacy

Na wstępie należy zauważyć, iż nie można utożsamiać zmiany regulaminu pracy ze zmianami postanowień umowy o pracę. W przypadku zamiaru dokonania zmiany w zakresie przywilejów przyznanych poszczególnym pracownikom w umowie o pracę do zmiany stosownych postanowień umowy konieczne będzie albo porozumienie między stronami tej umowy albo wypowiedzenie warunków pracy i płacy ze wszystkimi tego konsekwencjami i zgodnie z przyjętą w kodeksie pracy procedurą. To samo dotyczy zmian postanowień regulaminu wynagradzania. Co prawda zgodnie z art. 772 § 4 k. p. regulamin wynagradzania ustala pracodawca w uzgodnieniu z zakładową organizacją związkową o ile istnieje u danego pracodawcy jednak postanowienia regulaminu wynagradzania z chwilą ich wejścia w życie wchodzą automatycznie w treść umów o pracę. W konsekwencji aby zmienić postanowienia regulaminu wynagradzania na niekorzyść pracownika konieczne będzie dokonanie wypowiedzenia warunków płacy. Od tej sytuacji należy odróżnić zmianę regulaminu pracy. Regulaminy pracy są ustalane przez pracodawcę w uzgodnieniu z zakładową organizacją związkową o ile taka organizacja związkowa u danego pracodawcy działa. W razie nieuzgodnienia treści regulaminu pracy z zakładową organizacją związkową w ustalonym przez strony terminie, a także w przypadku, gdy u danego pracodawcy nie działa zakładowa organizacja związkowa, regulamin pracy ustala pracodawca (art. 1042 § 1 i § 2 k.p.). Taka sama procedura jak przy ustalaniu regulaminu pracy winna zostać przyjęta przy jego zmianie. Regulamin pracy wchodzi w życie po upływie 2 tygodni od dnia podania go do wiadomości pracowników, w sposób przyjęty u danego pracodawcy (art. 1043 § 1 k.p.)

Uprawniania emerytalne

Do nauczycieli zatrudnionych w niepublicznych szkołach na prawach szkół publicznych w zakresie uprawnień emerytalnych znajdują zastosowanie przepisy art. 86 oraz art. 88 Karty Nauczyciela. Pierwszy z tych przepisów stanowi, iż nauczyciel oraz członek jego rodziny mają prawo do zaopatrzenia emerytalnego określonego w przepisach o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, z uwzględnieniem przepisów ustawy, z tym że nauczyciel zaliczany jest do pracowników wykonujących pracę w szczególnym charakterze. Z kolei przepis art. 88 Karty Nauczyciela przewiduje możliwość przejścia na „wcześniejszą” emeryturę przez pracownika nauczyciela po spełnieniu przez niego wymienionych w tym przepisie przesłanek. Zgodnie z tym przepisem nauczyciele mający trzydziestoletni okres zatrudnienia, w tym 20 lat wykonywania pracy w szczególnym charakterze, zaś nauczyciele szkół, placówek, zakładów specjalnych oraz zakładów poprawczych i schronisk dla nieletnich - dwudziestopięcioletni okres zatrudnienia, w tym 20 lat wykonywania pracy w szczególnym charakterze w szkolnictwie specjalnym, mogą - po rozwiązaniu na swój wniosek stosunku pracy - przejść na emeryturę. Wobec powyższego odpowiadając na Pańskie pytanie dotyczące uprawnień pracownika w tym zakresie należy odpowiedzieć, iż będzie on miał prawo przejść na wcześniejsza emeryturę o ile oczywiście wypełni wszystkie warunki przewidziane w Karcie Nauczyciela. Opiniujący zauważa, w nawiązaniu do Pańskiego pytania, że kodeks pracy nie reguluje kwestii związanych z przejściem na emeryturę. Kwestię tę w stosunku do nauczycieli reguluje Karta Nauczyciela, zaś jej przepisy dotyczące przechodzenia na wcześniejsza emeryturę stosuje się również do nauczycieli w szkołach niepublicznych (do przepisu tego odsyła art. 91 b ust. 2 pkt 2). Działania tego przepisu nie można wyłączyć.

Obserwuj nas na:

Potrzebujesz porady prawnej?

KOMENTARZE (1)

Wariat

16.9.2017 0:35:7

Re: Samowola dokonana przez zbywcę domu

Polska to chory psychicznie kraj karać nowego właściciela za samowolę której sie nie dopuścił. To nadaje sie do trybunału europejskiego .jedrek nigdy tu nie wracajcie 300 mil do nieba .PS wyjechałem 12 lat temu nigdy tam nie wrócę


Dodaj komentarz

DODAJ KOMENTARZ

ZOBACZ TAKŻE:

  • 14.12.2004

    \"Korzyści\" zawodu nauczyciela

    Dla nauczycieli dokonuje się odpisu na zakładowy fundusz świadczeń socjalnych w wysokości 8% planowanych rocznych środków przeznaczonych na wynagrodzenia osobowe. Z odpisu na zakładowy fundusz (...)

  • 8.12.2004

    Czas pracy nauczyciela

    Nauczyciela zatrudnionego w pełnym wymiarze zajęć obowiązuje pięciodniowy tydzień pracy. Nauczycielom dokształcającym się, wykonującym inne ważne społecznie zadania lub - jeżeli to wynika (...)

  • 27.5.2017

    Bazy ofert pracy dla nauczycieli

    W okresie wprowadzania nowego ustroju szkolnego ustawodawca zobowiązał dyrektorów szkół do zamieszczania informacji o wolnych stanowiskach pracy na stronach internetowych kuratoriów (...)

  • 13.12.2018

    Kolejne podwyżki dla nauczycieli

    Już od 1 stycznia 2019 roku pensje nauczycieli wzrosną o kolejne 5%. To druga transza wprowadzanych od kwietnia bieżącego roku podwyżek wynagrodzeń nauczycieli. W sumie od 1 kwietnia 2018 r. do 1 (...)

  • 14.5.2012

    Zasady zatrudniania i zwalniania nauczycieli

    Zasadom zatrudniania i zwalniania nauczycieli podlegają: nauczyciele, wychowawcy oraz inni pracownicy pedagogiczni publicznych przedszkoli, szkół (w tym wyższych), placówek, zakładów (...)