20.12.2016

A.J.Zespół e-prawnik.pl

A.J.
Zespół e-prawnik.pl

Proces karny i postępowanie cywilne - wzajemne zależności

Co do zasady postępowanie cywilne służy załatwianiu spraw cywilnych, zaś postępowanie karne - spraw karnych. Odmienne są więc przedmioty tych postępowań. Różne też normy prawne mają być w tych postępowaniach realizowane.

Postępowanie cywilne służy bezpośrednio ochronie sfery prawnej poszczególnych podmiotów prawnych. Postępowanie karne zmierza zaś do ukarania jednostek, które naruszyły podstawowe zasady porządku prawnego i norm prawnych opatrzonych sankcjami karnymi. Wychodzi tu więc na pierwszy plan interes społeczny.

Mimo tego rozróżnienia, między sprawami cywilnymi i karnymi może niekiedy zachodzić związek faktyczny lub prawny. Czasem między sprawą karną i cywilną zachodzi bowiem związek wynikający z tego, że ten sam czyn stanowi przestępstwo a zarazem rodzi skutki w sferze stosunków z zakresu prawa cywilnego, rodzinnego i opiekuńczego lub prawa pracy.

Przykład:

  • W przypadku kradzieży, uszkodzenia ciała lub zabójstwa sprawa karna dotyczy kwestii odpowiedzialności karnej sprawcy. Poszkodowany może ponadto dochodzić przed sądem odpowiedzialności za powstałą szkodę, czyli powstanie sprawa cywilna o naprawienie szkody.

Dochodzenie roszczeń cywilnych w postępowaniu karnym

Po nowelizacji przepisów w lipcu 2015, roszczenia majątkowe wynikające bezpośrednio z popełnienia przestępstwa są rozstrzygane jedynie w postępowaniu cywilnym. Natomiast w postępowaniu karnym, sąd wciąż może (a na żądanie pokrzywdzonego musi) orzec obowiązek naprawienia szkody w całości lub w części, zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, a jeżeli orzeczenie takiego obowiązku jest znacznie utrudnione – nawiązkę na rzecz pokrzywdzonego.

Jeżeli zasądzone odszkodowanie, obowiązek naprawienia szkody lub zadośćuczynienia za doznaną krzywdę albo nawiązka orzeczona na rzecz pokrzywdzonego nie pokrywają całej szkody lub nie stanowią pełnego zadośćuczynienia za doznaną krzywdę, pokrzywdzony może dochodzić dodatkowych roszczeń w postępowaniu cywilnym (art. 415 K.p.k.).

Możliwe jest też dochodzenie w postępowaniu karnym roszczenia o odszkodowanie i zadośćuczynienie za niesłuszne skazanie, tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie (art. 552 i nast. K.p.k.).

Porady prawne

Jak jeszcze może oddziaływać postępowanie karne na postępowanie cywilne, gdy żadne z nich jeszcze się nie zakończyło?

Sąd może zawiesić postępowanie cywilne z urzędu, jeżeli ujawni się czyn, którego ustalenie w drodze karnej lub dyscyplinarnej mogłoby wywrzeć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy cywilnej; Jeżeli postępowanie karne, dyscyplinarne lub administracyjne nie jest jeszcze rozpoczęte, a jego rozpoczęcie zależy od wniosku strony (uczestnika postępowania), sąd wyznaczy termin do wszczęcia postępowania, w innych wypadkach może zwrócić się do właściwego organu (art. 177 K.p.c.). Zawieszenie zależy więc od uznania sądu sąd cywilny w zasadzie może bowiem samodzielnie ustalać, czy czyn karalny został popełniony i czy w związku z tym zależne od niego roszczenie istnieje. Sąd cywilny nie musi więc czekać na zakończenie postępowania karnego bądź dyscyplinarnego ani nie może oddalić powództwa jako przedwczesnego.

Ilekroć kodeks dopuszcza zarządzenie przymusowego sprowadzenia lub aresztowania, stosuje się odpowiednio przepisy kodeksu postępowania karnego (art. 163 § 2 K.p.c.).

Co jeżeli postępowanie cywilne toczy się po zakończeniu postępowania karnego?

Ustalenia wydanego w postępowaniu karnym prawomocnego wyroku skazującego co do popełnienia przestępstwa wiążą sąd w postępowaniu cywilnym. Jednakże osoba, która nie była oskarżona, może powoływać sięw postępowaniu cywilnym na wszelkie okoliczności wyłączające lub ograniczające jej odpowiedzialność cywilną (art. 11 k.p.c.). Związanie sądu cywilnego wyrokiem karnym ograniczone więc zostało tylko do wyroków skazujących wydanych w postępowaniu karnym i tylko co do popełnienia przestępstwa. Na równi z wyrokiem skazującym należy traktować wyroki uwalniające od kary (z warunkowym zawieszeniem wykonania kary) i wyroki przewidujące zastosowanie wobec nieletnich środków wychowawczych. Sądu cywilnego nie wiążą natomiast wyroki uniewinniające, umarzające czy warunkowo umarzające postępowanie, nakazy karne ani wyroki nieprawomocne. Wyrok uniewinniający może jednak, jako dokument urzędowy, stanowić dowód w postępowaniu cywilnym, którego moc sąd oceni wg swego uznania.

Osoba, która nie była oskarżonym, może powoływać się w postępowaniu cywilnym na wszelkie okoliczności wyłączające jej odpowiedzialność cywilną, choćby były one sprzeczne z ustaleniami sądu karnego. Związanie sądu cywilnego ustaleniami prawomocnego wyroku karnego może być więc usunięte przeciwdowodem przez osobę niebiorącą udziału w postępowaniu karnym w charakterze oskarżonego. Przepis ten dotyczy wypadków odpowiedzialności cywilnej danej osoby za cudze czyny (z art. 417-421, 429-430 K.c.). Osoba taka, pomimo że sprawca szkody, za którego czyny odpowiada, został prawomocnie skazany wyrokiem karnym, może w postępowaniu cywilnym zmierzającym do naprawienia szkody powoływać się na takie np. okoliczności wyłączające bądź ograniczające odpowiedzialność, jak to, że szkoda powstała z winy poszkodowanego, skutkiem działania siły wyższej czy wskutek czynu osoby, za którą nie ponosi odpowiedzialności.

Co jeśli postępowanie karne toczy się po zakończeniu postępowania cywilnego?

Wpływ postępowania cywilnego na postępowanie karne

Orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy oraz inne organy państwowe i organy administracji publicznej, a w wypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Kodeks postępowania karnego określa, w jakim zakresie orzeczenia sądu cywilnego nie wiążą sądu w postępowaniu karnym (art. 365 K.p.c.). Prawomocne rozstrzygnięcia sądu kształtujące prawo lub stosunek prawny są wiążące dla sądu karnego (art. 8 K.p.k.). Sąd karny musi więc uwzględnić stan prawny stworzony orzeczeniem cywilnym o charakterze konstytutywnym, a więc:

  • wyrokiem z powództwa o ukształtowanie, tj. orzekającym rozwód, unieważniającym małżeństwo czy ustalającym ojcostwo,

  • postanowieniem" co do istoty sprawy wydanym w postępowaniu nieprocesowym, np. o ubezwłasnowolnieniu lub o uznaniu za zmarłego.

Inne orzeczenia sądu cywilnego nie wiążą sądu karnego, ale sąd karny winien wziąć je pod uwagę. Orzeczenia sądu karnego nie mogą pozbawiać mocy prawomocnych orzeczeń cywilnych.

Wpływ postępowania karnego na postępowanie cywilne

Wpływ wyroku karnego na prawomocnie zakończone postępowanie cywilne dotyczy okoliczności uzasadniających wznowienie postępowania cywilnego stanowiących tzw. właściwe przyczyny restytucyjne:

  • Można żądać wznowienia postępowania cywilnego na tej podstawie, że (art. 403 § 1 K.p.c.):

1) wyrok został oparty na dokumencie podrobionym lub przerobionym albo na skazującym wyroku karnym, następnie uchylonym;  

2) wyrok został uzyskany za pomocą przestępstwa.  

Z powodu przestępstwa można żądać wznowienia jedynie wówczas, gdy czyn został ustalony prawomocnym wyrokiem skazującym, chyba że postępowanie karne nie może być wszczęte lub że zostało umorzone z innych przyczyn niż brak dowodów że (art. 404 § 1 K.p.c.).

  • Można żądać wznowienia postępowania cywilnego w razie późniejszego wykrycia prawomocnego wyroku dotyczącego tego samego stosunku prawnego; w tym wypadku przedmiotem rozpoznania przez sąd jest nie tylko zaskarżony wyrok, lecz są również z urzędu inne prawomocne wyroki dotyczące tego samego stosunku prawnego (art. 403 § 3 K.p.c.).

Podstawa prawna:

Porady prawne

Potrzebujesz porady prawnej?

Postępowanie nieprocesowe - kiedy jest przeprowadzane?

Postępowanie nieprocesowe - kiedy jest przeprowadzane?

Postępowanie nieprocesowe jest to jeden z rodzajów trybów, w jakim toczy się cywilne postępowanie sądowe. Nazwa "postępowanie nieprocesowe" pojawiła się stosunkowo późno. Początkowo postępowanie to nazywało się postępowaniem niespornym. Wynikało to z faktu, że u źródeł postępowania sądowego brak było jakiegokolwiek sporu - np. małżonkowie udawali się (...)

Czy wydruk z komputera może być dowodem w sprawie - opinia prawna

Czy wydruk z komputera może być dowodem w sprawie - opinia prawna

Stan faktyczny Interesuje mnie opinia prawna dotycząca wydruku korespondencji elektronicznej jako dowodu w sądzie. Czy może być to podstawa do wydania wyroku? Porada prawnaZ pytania nie wynika czy chodzi o postępowanie cywilne czy o postępowanie karne dlatego też poruszona kwestia zostanie omówiona w odniesieniu do obu postępowań.Postępowanie cywilnePostępowanie dowodowe w postępowaniu (...)

Kiedy dochodzi do zawieszenia postępowania cywilnego?

Kiedy dochodzi do zawieszenia postępowania cywilnego?

  Jakie są przyczyny zawieszenia postępowania cywilnego? Zawieszenie postępowania cywilnego spowodowane jest różnymi czynnikami. W niektórych przypadkach przyczyną zawieszenia będzie wina lub wola stron, w innych nadzwyczajne okoliczności, niezależne ani od stron ani od sądu, niekiedy konieczność uwzględnienia w wyroku rozstrzygnięcia innego organu. Przyczyny zawieszenia (...)

Poręczenie zamiast aresztu, czyli sposób na uniknięcie najgorszego

Poręczenie zamiast aresztu, czyli sposób na uniknięcie najgorszego

  Co to są środki zapobiegawcze i które z nich są nieizolacyjnymi środkami? Od momentu zatrzymania osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa albo też od momentu pozyskania informacji o popełnieniu przestępstwa przez taką osobę, ze względu na konieczność zabezpieczenia prawidłowego przebiegu postępowania, może zachodzić potrzeba zastosowania wobec takiej osoby pewnych (...)

Pokrzywdzony w procesie karnym - opinia prawna

Pokrzywdzony w procesie karnym - opinia prawna

Stan faktyczny Podpisałem umowę o sprowadzenie samochodu z zagranicy. Zgodnie z postanowieniem umowy, wpłaciłem zaliczkę. Pomimo upływu terminu odbioru samochodu, samochód nie został dostarczony. Po zgłoszeniu całego zajścia Policji okazało się, że osoba zobowiązana do sprowadzenia samochodu dokonała podobnych wyłudzeń od innych osób i jest poszukiwana listem gończym. Jakie czynności (...)

Samoskazanie oskarżonego w procesie karnym

Samoskazanie oskarżonego w procesie karnym

Samoskazanie oskarżonego w postępowaniu karnym jest przejawem dążenia do konsensualnego, czyli opartego na porozumieniu stron, zakończeniu postępowania karnego. Instytucja ta pozwala oskarżonym za drobne przestępstwa na wymierzenie samemu sobie kary, co pogłębia świadomość prawną i odpowiedzialność za własne czyny z jednej strony, a znacznie skraca proces karny z drugiej. Zastosowanie (...)

Kiedy nastąpi wznowienie postępowania karnego?

Kiedy nastąpi wznowienie postępowania karnego?

Wznowienie postępowania jest - obok kasacji - nadzwyczajnym środkiem zaskarżenia, przysługującym od orzeczeń już prawomocnych. Wznowienia nie należy przy tym traktować jako "trzeciej instancji". Jest ono dopuszczalne tylko w ściśle określonych przypadkach. W pewnym uproszczeniu można powiedzieć, że o ile podstawą kasacji mogą być uchybienia w samym postępowaniu sądu, o tyle przyczyny (...)

Uproszczenia w budownictwie

Uproszczenia w budownictwie

Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw, przedłożony przez ministra finansów, inwestycji i rozwoju. Co przewiduje rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy Prawo budowlane oraz niektórych innych ustaw? Proces inwestycyjno-budowlany zostanie uproszczony i przyspieszony. Chodzi o uproszczenie zbyt rygorystycznych (...)

Sądy 24-godzinne

Sądy 24-godzinne

  Już działają tzw. sądy 24-godzinne. 12 marca br. weszła w życie ustawa z dnia 16 listopada 2006 r. o zmianie ustawy Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw, a także rozporządzenia wykonawcze. Wskutek nowelizacji w Kodeksie postępowania karnego pojawił się nowy rozdział 54a "Postępowanie przyspieszone". Celem nowelizacji jest wprowadzenie procedury pozwalającej szybko sądzić (...)

Postępowania cywilne mają przyspieszyć

Postępowania cywilne mają przyspieszyć

Nowelizacja Kodeksu postępowania cywilnego jest kompleksową reformą przepisów dotyczących postępowań w sprawach cywilnych. W założeniach ustawa powinna ograniczyć przewlekłość postępowań i orzekania na podstawie niewystarczającego materiału dowodowego, zwiększyć terminowość rozpraw, poprawić organizację sądów i zapewnić lepsze traktowanie obywateli w (...)

Kto ponosi koszty przedawnionego postępowania prywatnoskargowego?

Kto ponosi koszty przedawnionego postępowania prywatnoskargowego?

23 maja 2005 r. Trybunał Konstytucyjny rozpoznał skargę konstytucyjną Jacka B. w sprawie obciążenia oskarżyciela prywatnego kosztami procesu w postępowaniu odwoławczym oraz kosztami sądowymi za postępowanie odwoławcze na rzecz Skarbu Państwa. Chodzi o sytuację, gdy Sąd Okręgowy, który zasądził te opłaty sprawę umorzył z powodu przedawnienia karalności. Trybunał Konstytucyjny (...)

Jak umówić się, który sąd ma rozstrzygać spory między stronami?

Jak umówić się, który sąd ma rozstrzygać spory między stronami?

Jak określa się właściwość sądu? Właściwość sądu oznacza zakres spraw przekazanych mu do rozpoznania i rozstrzygnięcia w postępowaniu cywilnym oraz czynności w postępowaniu cywilnym, do których dokonywania został uprawniony. W zależności od tego, na jakiej podstawie nastąpiło przekazanie sprawy, wyróżnia się następujące rodzaje właściwości: 1. właściwość (...)

Przewaga kontraktowa w nowych przepisach

Przewaga kontraktowa w nowych przepisach

Weszła w życie nowa ustawa o przewadze kontraktowej. Wprowadzone zmiany poprawią sytuację rolników i dostawców produktów w kontaktach z największymi podmiotami na rynku rolno-spożywczym. UOKiK przygotował zestawienie najczęstszych pytań i odpowiedzi dotyczących nowych przepisów. Prezes UOKiK może interweniować w przypadku nieuczciwego wykorzystywania (...)

Dosyć tortur na policji!

Dosyć tortur na policji!

Państwo ma obowiązek zapewnienia osobom pozbawionym wolności odpowiedniej odstraszającej ochrony przed torturami. Aby było to skuteczne, należy wprowadzić do kodeksu karnego przestępstwo tortur. Przykładem tortur jest rażenie zatrzymanego paralizatorem. Ważny wyrok sądu: rażenie zatrzymanego paralizatorem to tortury 30 stycznia 2018 r. przed polskim sądem zapadł bardzo ważny (...)

Doprowadzenie do upadłości spółki przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego - opinia prawna

Doprowadzenie do upadłości spółki przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego - opinia prawna

Stan faktyczny Moja firma, gdy byłem prezesem jej zarządu, zakupywała alkohol etylowy skażony do produkcji preparatów chemicznych. W toku jednej z kontroli prowadzonej przez Urząd Celny zarzucono nam "odkażanie" alkoholu etylowego, co w konsekwencji doprowadziło do zamknięcia składu podatkowego naszej firmy, zabezpieczenia całego mojego majątku prywatnego jako byłego prezesa (...)

Jakie podejrzany ma prawa?

Jakie podejrzany ma prawa?

  Kto jest podejrzanym, a kto oskarżonym?  Podejrzany to osoba, co do której wydano postanowienie o przedstawieniu zarzutów albo której bez wydania takiego postanowienia postawiono zarzut w związku z przystąpieniem do przesłuchania w charakterze podejrzanego. Podejrzanym jest się zawsze o popełnienie konkretnego czynu zabronionego. Oskarżonym natomiast jest osoba, (...)

Kiedy postępowanie cywilne można wznowić?

Kiedy postępowanie cywilne można wznowić?

Na czym polega wznowienie postępowania?  Wznowienie postępowania polega na ponownym rozpoznaniu i rozstrzygnięciu sprawy zakończonej prawomocnym orzeczeniem rozstrzygającym co do istoty sprawy, jeśli zachodzą określone w ustawie przyczyny wznowienia. W wypadkach wskazanych w artykule niniejszym można żądać wznowienia postępowania, które zostało zakończone prawomocnym (...)

Spółka jawna jako pokrzywdzony

Spółka jawna jako pokrzywdzony

W sprawie dotyczącej przestępstwa z art. 296 k..k. Sąd Okręgowy przedstawił Sądowi Najwyższemu następujące zagadnienie prawne: Czy spółka jawna może brać udział w postępowaniu karnym w charakterze pokrzywdzonego? SN nie podjął uchwały w tym przedmiocie, ale w uzasadnieniu postanowienia stwierdził, że Spółka jawna może występować w postępowaniu karnym w charakterze (...)

Czego można żądać od Policji, czyli zatargi z sąsiadem - opinia prawna

Czego można żądać od Policji, czyli zatargi z sąsiadem - opinia prawna

Stan faktyczny   Mój brat przechodząc przez drogę publiczną, która przebiega między gospodarstwem a domem mieszkalnym został napadnięty i uderzony kijem przez sąsiada. Wybiegliśmy z domu na pomoc, była przepychanka, w końcu jakoś dało się wyrwać sąsiadowi kij, który mój brat złamał. Sąsiadowi na pomoc przybiegli jego matka, ojciec (wyrwał kół z płotu, w (...)

Jak możesz bronić swoich praw w procesie cywilnym nie będąc stroną?

Jak możesz bronić swoich praw w procesie cywilnym nie będąc stroną?

Na czym polega interwencja główna?  Czasem proces sądowy toczący się pomiędzy innymi osobami dotyczy bezpośrednio naszych uprawnień. Jak w takiej sytuacji można bronić swoich interesów? Kodeks postępowania cywilnego stanowi, iż kto występuje z roszczeniem o rzecz lub prawo, o które sprawa toczy się pomiędzy innymi osobami, może aż do zamknięcia rozprawy (...)

Czy wiesz, czego możesz domagać się od organów ścigania będąc pokrzywdzonym?

Czy wiesz, czego możesz domagać się od organów ścigania będąc pokrzywdzonym?

  Status pokrzywdzonego musiał zostać określony przepisami, ponieważ „ofiarą przestępstwa” niestety może zostać każdy z nas. Dokładniej rzecz ujmując pokrzywdzonym może być zarówno osoba fizyczna jak i prawna. Kto posiada status pokrzywdzonego w rozumieniu polskich przepisów? Pokrzywdzonym jest osobą fizyczną lub prawną, której dobro prawne zostało (...)

Zmiany w prokuraturach

Zmiany w prokuraturach

Z dniem 12 lipca 2007 r. wejdzie w życie ustawa z dnia 29 marca 2007 r. o zmianie ustawy o prokuraturze, ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw. Co będzie wolno prokuratorowi przełożonemu? Zgodnie z nowymi przepisami ustawy o prokuraturze, prokurator przełożony uprawniony będzie do zmiany lub uchylenia decyzji prokuratora podległego. Zmiana lub uchylenie (...)

Alimenty od dziadków zamiast od ojca dziecka – opinia prawna

Alimenty od dziadków zamiast od ojca dziecka – opinia prawna

 Stan faktyczny  Ojciec mojego 7-letniego syna wyjechał z Polski ok. 5 miesięcy temu, prawdopodobnie ukrywa się przed wierzycielami. Chciałabym złożyć wniosek o przyznanie alimentów mojemu dziecku. Nie byliśmy nigdy małżeństwem. Czy mogę się starać o alimenty od dziadków dziecka? Czy mogę spisać umowę z babcią dziecka i jak taka umowa ma wyglądać? Czy taka (...)

Związek nauczyciela z uczniem - opinia prawna

Związek nauczyciela z uczniem - opinia prawna

Stan faktycznyPiszę do Państwa z następującym problemem. Jestem nauczycielką w LO i od jakiegoś czasu mam romans z jednym z moich uczniów, który jest osobą pełnoletnią. Chodziło by mi o odpowiedź na następujące pytania. Jakie konsekwencje mogę ponieść (prawne, karne) z takiego związku? Czy są jakieś zapisy mówiące o zakazie bliższych relacji jak nauczyciel (...)

Prawo budowlane po nowemu od września 2020 r.

Prawo budowlane po nowemu od września 2020 r.

Zmiany w Prawie budowlanym, wprowadzone w ustawie z 13 lutego 2020 r. uproszczą i przyspieszą proces inwestycyjno-budowlany oraz zwiększą stabilność decyzji podejmowanych w tym procesie. Zmiany wejdą w życie 19 września 2020 r. ##baner## Nowy podział projektu budowlanego Projekt budowlany zostaje rozdzielony na: projekt zagospodarowania działki lub terenu, projekt architektoniczno-budowlany, projekt (...)

Cywilne zabezpieczenie nie może być podstawą umieszczenia w ośrodku w Gostyninie

Cywilne zabezpieczenie nie może być podstawą umieszczenia w ośrodku w Gostyninie

Zabezpieczenie roszczeń jako instytucja prawa cywilnego nie może być podstawą umieszczenia w ośrodku w Gostyninie osoby, wobec której trwa postępowanie o uznanie za stwarzającą zagrożenie. Uznał tak Sąd Najwyższy po zbadaniu pytania prawnego w sprawie możliwości stosowania takiego zabezpieczenia do ustawy regulującej tę kwestię. Konstytucja pozwala pozbawiać (...)

Tylko lekarze sądowi będą mogli usprawiedliwiać nieobecność uczestników postępowania karnego i cywilnego

Tylko lekarze sądowi będą mogli usprawiedliwiać nieobecność uczestników postępowania karnego i cywilnego

Czemu mają służyć nowe regulacje?Z dniem z dniem 1 lutego 2008 r. wejdzie w życie większość przepisów ustawy z dnia 15 czerwca 2007 r. o lekarzu sądowym. Czynności procesowe dokonane przed wejściem w życie ustawy na podstawie przepisów dotychczasowych są skuteczne. Nowa ustawa ta określa: warunki oraz tryb nabywania i utraty prawa do wykonywania czynności lekarza (...)

Nowelizacja kodeksu karnego w ocenie TK

Nowelizacja kodeksu karnego w ocenie TK

Wyrok TK dot. postępowania legislacyjnego i dopuszczalnego zakresu poprawek senackich 14 lipca 2020 r. Trybunał Konstytucyjny rozpoznał wniosek Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o zbadanie zgodności z Konstytucją ustawy z dnia 13 czerwca 2019 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw w zakresie trybu jej uchwalenia, zakresu poprawek senackich oraz niejasnej (...)

Nadzór Ministra Sprawiedliwości nad działalnością administracyjną sądów powszechnych

Nadzór Ministra Sprawiedliwości nad działalnością administracyjną sądów powszechnych

14 stycznia 2009 r. Trybunał Konstytucyjny w pełnym składzie rozpoznał wniosek Krajowej Rady Sądownictwa dotyczący ustroju sądów powszechnych, w szczególności zakresu nadzoru Ministra Sprawiedliwości, postępowania dyscyplinarnego wobec sędziów i uprawnień Krajowej Rady Sądownictwa.Kwestionowany przepis ustawy Prawo o ustroju sądów powszechnych stanowi, że zwierzchni nadzór nad działalnością (...)

Skuteczna walka z mafiami podatkowymi

Skuteczna walka z mafiami podatkowymi

Ministerstwo Sprawiedliwości we współpracy z  Ministerstwem Finansów oraz Ministerstwem Przedsiębiorczości i Technologii przygotowało ustawę, która pozwoli na skuteczne przeciwdziałanie zorganizowanej przestępczości, zwłaszcza skarbowej. Nowe rozwiązania wymierzone w przestępców oszukujących na podatkach, cłach czy akcyzie, to kontynuacja działań, które (...)

Udział rzeczników interesu społecznego w postępowaniu w sprawach cywilnych

Udział rzeczników interesu społecznego w postępowaniu w sprawach cywilnych

    W jakich przypadkach prokurator lub Rzecznik Praw Obywatelskich może wziąć udział w postępowaniu cywilnym? Prokurator może żądać wszczęcia postępowania w każdej sprawie, jak również wziąć udział w każdym toczącym się już postępowaniu, jeżeli według jego oceny wymaga tego ochrona praworządności, praw obywateli lub interesu społecznego (art. 7 zd. 1 Kodeksu (...)

Odszkodowanie za niesłuszne skazanie, tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie

Odszkodowanie za niesłuszne skazanie, tymczasowe aresztowanie lub zatrzymanie

Komu przysługuje odszkodowanie? Odszkodowanie za poniesioną szkodę oraz zadośćuczynienie za doznaną krzywdę, wynikłe z wykonania względem niego w całości lub w części kary, której nie powinien był ponieść, przysługuje oskarżonemu, który w wyniku wznowienia postępowania lub kasacji został uniewinniony lub skazany na łagodniejszą karę, a także jeżeli (...)

Szykuje się reforma procesu cywilnego

Szykuje się reforma procesu cywilnego

Sądy mąją być szybsze i sprawniejsze Usprawnienie, uproszczenie i przyspieszenie postępowań przed sądem – to główny cel gruntownej reformy Kodeksu postępowania cywilnego, którą przygotowało Ministerstwo Sprawiedliwości.   Propozycja kompleksowych zmian to odpowiedź na realne i palące problemy. Przewlekłość procesów jest przyczyną dramatów (...)

Przetwarzanie danych przy rekrutacji pracowników a RODO

Przetwarzanie danych przy rekrutacji pracowników a RODO

Jak potencjalni pracodawcy powinni przetwarzać dane osobowe kandydatów do pracy zgodnie z RODO, czyli ogólnym rozporządzeniem o ochronie danych? Jakie dane kandydatów mogą pozyskiwać i jak długo mogą je przetwarzać? Rekrutacja po nowemu 25 maja 2018 roku we wszystkich krajach należących do Unii Europejskiej zaczęło być stosowane Ogólne Rozporządzenie (...)

Będzie wielka reforma procesu cywilnego!

Będzie wielka reforma procesu cywilnego!

Założenia reformy Zwolnienie z sądowych opłat mniej zamożnych Polaków, a także pracowników, którzy dochodzą swoich praw od pracodawców oraz niższe aż o dwie trzecie opłaty za powództwa w sprawach konsumenckich poprzedzonych mediacją – to niektóre zmiany, które przygotowało Ministerstwo Sprawiedliwości w projekcie nowelizacji Kodeksu (...)

Prawo do odmowy składania zeznań w procesie karnym - opinia prawna

Prawo do odmowy składania zeznań w procesie karnym - opinia prawna

Stan faktyczny  Kilka miesięcy temu zostałem pobity i obrabowany przez dwóch sprawców (zabrano mi telefon komórkowy i wszystkie banknoty z portfela, razem ok. 500 zł). Świadkiem tego były dwie dziewczyny, które zresztą próbowały ich powstrzymać. Udało mi się szybko zawiadomić Policję, która złapała sprawców i spisała te (...)

Ubezwłasnowolnienie osoby bliskiej – opinia prawna

Ubezwłasnowolnienie osoby bliskiej – opinia prawna

Stan faktyczny Mój ojciec jest chory psychicznie. Matka chce mieć możliwość decydowania za niego przy wyrażaniu zgody na leczenie szpitalne, ponieważ sam nie jest w stanie ocenić swojego zachowania. Wydaje nam się, że w tym celu powinna wystąpić do sądu z wnioskiem ubezwłasnowolnienie ojca. Mieszkają razem, prowadzą wspólne gospodarstwo domowe. Majątek: wspólne (...)

Reforma ustaw sądowych

Reforma ustaw sądowych

Celem nowelizacji Prawa o ustroju sądów powszechnych i niektórych innych ustaw jest uporządkowanie kwestii z zakresu wymiaru sprawiedliwości. Zmiany mają m.in. rozwiązać problem braków kadrowych w sądach i usprawnić działanie prokuratury. Nowelizacja zawiera także np. rozwiązania zmierzające do poprawy efektywności Krajowej Rady Sądownictwa. Ustawa przewiduje (...)

Jak może bronić się ofiara przemocy?

Jak może bronić się ofiara przemocy?

  Niestety, ale przemoc w rodzinie nie jest już tylko opisem z norm prawnych, ale także polską rzeczywistością. Ofiary czują się bezsilne, ale czy słusznie, czy prawo rzeczywiście ich nie wspiera? Przede wszystkim należy pamiętać, iż przemoc w rodzinie jest przestępstwem ściganym przez prawo. Jakie zachowania można uznać za przemoc w rodzinie? Przyjmuje się, iż przemoc w rodzinie (...)

Wszystko o protokołach w postępowaniu karnym

Wszystko o protokołach w postępowaniu karnym

  Zagadnienia ogólne Kodeks postępowania karnego rozróżnia czynności, z których protokół musi być sporządzony, oraz czynności, z których protokół można sporządzić, ale nie jest to bezwzględnie konieczne. Zgodnie z art. 143 § 1 k.p.k., zawsze należy sporządzić protokół z: przyjęcia ustnego zawiadomienia (...)

Zapytaj prawnika:

Dodaj załącznikDodaj załącznik

Oświadczenia i zgody RODO:


PORADY PRAWNIKA

Uczestnictwo w procesie karnym powoda cywilnego

Uczestnictwo w procesie karnym powoda cywilnego

Czy powód musi być obecny na procesie karnym z powództwa cywilnego? Czy może usprawiedliwić swoją nieobecność, w jakiej formie? Powód nie posiada pełnomocnika. Kwestie z tym związane reguluje (...)

Koszty powództwa adhezyjnego

Koszty powództwa adhezyjnego

Toczy się postępowanie karne przeciwko członkom zarządu sp. z o.o. oskarżonych z art. 286 kk. Czy złożenie powództwa adhezyjnego w ramach toczącego się postępowania karnego podlega wpisowi, (...)

Powództwo cywilne w postępowaniu karnym

Powództwo cywilne w postępowaniu karnym

Wykonuję powypadkowe naprawy blacharsko-lakiernicze. Moje kosztorysy, sporządzane w systemie X, przez niektórych likwidatorów ubezpieczyciela (bez uprawnień rzeczoznawcy samochodowego) są korygowane (...)

Koszty na rzecz oskarżyciela posiłkowego

Koszty na rzecz oskarżyciela posiłkowego

Proszę o podanie zasad regulujących naliczania kosztów procesu na rzecz oskarżyciela prywatnego w zakresie kosztów dojazdu do sądu? Czy wystarczy podanie dla sądu kwoty dojazdu niekoniecznie najtańszym (...)

Dochodzenie roszczeń pieniężnych w procesie karnym

Dochodzenie roszczeń pieniężnych w procesie karnym

Czy w procesie karnym można od razu zastrzec zasądzenie kary pieniężnej, bez potrzeby wszczynania procesu sądowego? Jak się domyślamy, chodzi o dochodzenie roszczeń pieniężnych w ramach procesu (...)

Powód cywilny oskarżycielem posiłkowym

Powód cywilny oskarżycielem posiłkowym

Rozważam możliwość wystąpienia z powództwem adhezyjnym w procesie karnym. Czy powód cywilny w procesie karnym może równocześnie występować jako oskarżyciel posiłkowy? Pokrzywdzony może aż (...)

Zawieszenie postępowania karnego

Zawieszenie postępowania karnego

Wniosłem prywatny akt oskarżenia z art. 212 kk. Odbyła się rozprawa ugodowa, gdzie osoba pozwana odmówiła przeprosin. Sędzia wyznaczył termin rozprawy głównej. Jednocześnie ze sprawą o pomówienie (...)

Zmiana postępowania ze zwykłego na uproszczony

Zmiana postępowania ze zwykłego na uproszczony

Ponieważ chcę mieć pełny obraz mojej sytuacji mam jeszcze kilka pytań w tej sprawie. W mojej sprawie prowadzone było dochodzenie o ile można to tak nazwać. Do prokuratury zostało złożone zawiadomienie (...)

Mataczenie postępowania karnego

Mataczenie postępowania karnego

Co to jest mataczenie śledztwa? Jak można to udowodnić i do kogo zgłosić (policja, prokurator)? Jaki art. kodeksu karnego odpowiada za ten czyn i jaką przewiduje karę? Czy jest ścigany z urzędu, (...)

Wznowienie sprawy o ustalenie prawidłowej daty śmierci

Wznowienie sprawy o ustalenie prawidłowej daty śmierci

Zostały zamordowane trzy osoby - żona i dwie córki, mojego obecnego męża. W trakcie postępowania sadowego ustalono, że właśnie dnia X zostały zamordowane. Ciała zostały znalezione w dniu Y (...)

Domaganie się odszkodowania w procesie karnym

Domaganie się odszkodowania w procesie karnym

Kilka miesięcy temu zostałem pobity przez niespełna 23 letniego opryszka mającego wyrok w zawieszeniu za kradzież. Wykonałem wszystko zgodnie ze sztuką (obdukcja, zgłoszenie itd.), wskazałem napastnika, (...)

Proces o ustalenie ojcostwa

Proces o ustalenie ojcostwa

Jestem pozwany w sprawie o ustalenie ojcostwa i roszczenia z tym związane. Po przeprowadzonych badaniach genetycznych (stwierdzających moje ojcostwo) uznałem narodzone dzieci i z własnej inicjatywy (...)

Wniesienie kasacji

Wniesienie kasacji

Czy i na jakich warunkach w procesie gospodarczym istnieje możliwość przywrócenia terminu złożenia kasacji do Sądu Najwyższego w następującym przypadku: 10 listopada 2004 r. zapadł wyrok w Sądzie (...)

Przedawnienie karalności czynu a zadośćuczynienie

Przedawnienie karalności czynu a zadośćuczynienie

Art 101. § 1 kk. zawiera regulacje dotyczące przedawnienia przestępstwa którego karalność ustaje, od czasu jego popełnienia. Czy jeżeli karalność przestępstwa ustała oznacza to, że sprawa (...)

Zawieszenie postępowania z wniosku oskarżonego

Zawieszenie postępowania z wniosku oskarżonego

Trwa obecnie proces karny, w którym występuję jako oskarżony o zniszczenie mienia wartości 1000 zł. W trakcie procesu ujawniłem, że świadek, który jest zarazem pełnomocnikiem strony poszkodowanej, (...)

Zabezpieczenie roszczenia w powództwie adhezyjnym

Zabezpieczenie roszczenia w powództwie adhezyjnym

Jeśli wystąpię z powództwem cywilnym, zamierzam złożyć wniosek o zabezpieczenie mojego roszczenia na majątku jednego z podejrzanych. Z tego co wiem, na etapie postępowania przygotowawczego decyzję (...)

Odpisy pism procesowych i termin ich składania

Odpisy pism procesowych i termin ich składania

Na ostatnim posiedzeniu sąd wyznaczył 7-dniowy termin ostateczny na składanie pism, wniosków dowodowych. Zobowiązał również jedną ze stron do dostarczenia odpisu pisma które złożyła na rozprawie (...)

Zgłoszenie się do sprawy oskarżyciela posiłkowego

Zgłoszenie się do sprawy oskarżyciela posiłkowego

Czy do toczącej się sprawy z oskarżenia prywatnego z art. 217 par. 1, 212 par. 1, 216 par. 1 kk może dołączyć się - w międzyczasie poszkodowany świadek w sprawie - członek rodziny, który został (...)

Przesłuchanie przez sąd innego państwa UE

Przesłuchanie przez sąd innego państwa UE

Możliwe, że pozwę dłużnika z Wielkiej Brytanii przed tamtejszym sądem o zapłatę. Kwota nie jest wielka, ale szkoda ją za darmo oddawać (z drugiej strony nieopłacalne jest zatrudnianie brytyjskiej (...)

Znieważenie powoda w piśmie procesowym

Znieważenie powoda w piśmie procesowym

Pełnomocnik strony przeciwnej w doręczonym sądowi piśmie procesowym, znieważył powoda i pomówił go o czyny naganne, nie będąc do tego uprawnionym. Sąd podczas rozprawy jawnej odczytał to pismo. (...)

Brak pouczenia a prawo do obrony

Brak pouczenia a prawo do obrony

W podpisanym przez podejrzanego "Postanowieniu o przedstawieniu zarzutów" jest nadruk: "pouczając na podstawie art. 313 § 3 kpk o prawie żądania, do czasu zawiadomienia go o terminie zaznajomienia (...)

Przywłaszczenie pieniędzy

Przywłaszczenie pieniędzy

Znajomy otrzymał z naszej firmy gotówkę 30 tysięcy zł z pokwitowaniem KW (kasa wypłaciła) na zakup używanych samochodów dostawczych, które miał zakupić u swojego syna w jego autokomisie. Przyznał (...)

Choroba świadka i zaświadczenie lekarskie

Choroba świadka i zaświadczenie lekarskie

Jestem wezwana do sądu (karnego) w charakterze świadka. Ze względu na chorobę nie mogę się stawić. Otrzymam zaświadczenie lekarskie. Czy mogę dostarczyć zaświadczenie już po rozprawie (nie (...)

Spowodowanie wypadku po użyciu alkoholu

Spowodowanie wypadku po użyciu alkoholu

Jechały 2 osoby samochodem. Osoba prowadząca, kobieta nie miała prawo jazdy. Spowodowała wypadek. Osoba jako pasażer także nie miał prawa jazdy. Obydwoje byli pod wpływem alkoholu. Pasażer jest (...)

Proces rozwodowy a roszczenie o alimenty

Proces rozwodowy a roszczenie o alimenty

Moja znajoma otrzymała pozew o rozwód. Znajoma zastanawia się, czy nie złożyć pozwu o alimenty na rzecz dwójki dzieci oraz jej samej, ponieważ to ona wychowuje jedno dziecko, co uniemożliwia jej (...)

Pełnomocnictwo procesowe udzielone przez żonę

Pełnomocnictwo procesowe udzielone przez żonę

Chcę być obok mojej żony w trakcie rozpraw i mieć wgląd w akta w sekretariacie sądu. Czy będzie dobrze, jeżeli żona udzieli mi pełnomocnictwa u notariusza i zgłosi je na wstępie najbliższej (...)

Odpowiedzialność obrońcy za przedłużenie procesu

Odpowiedzialność obrońcy za przedłużenie procesu

Jest oczywiste, że każdy ma prawo do obrony z udziałem adwokata. Czy w stosunku do adwokata, który działając wyłącznie z chęci zarobienia "dużych pieniędzy" działając na rzecz dłużnika (w (...)

Postępowanie przy przestępstwie znęcania

Postępowanie przy przestępstwie znęcania

Otrzymałem akt oskarżenia o znęcanie się fizyczne i psychiczne nad żoną i dziećmi, w ten sposób, że "wszczynał awantury w trakcie których znieważał pokrzywdzonych wulgarnymi słowami, bił (...)

Zeznanie nieprawdy przed sądem.

Zeznanie nieprawdy przed sądem.

Czy zeznanie przed sądem nieprawdy jest przestępstwem karalnym? W związku z zamówieniem porady prawnej przedstawiamy odpowiedzi na zadane pytanie: Co do zasady zeznanie przed sądem nieprawdy (...)

Poręczenie majątkowe

Poręczenie majątkowe

Wobec osoby zastosowano 3 miesięczny areszt tymczasowy. Po upływie terminu osoba została zwolniona z aresztu za kaucją (rozprawa się jeszcze nie odbyła ma to nastąpić w ciągu kolejnych trzech (...)

FORUM PRAWNE

Porady prawne