Reprezentacja spółki komandytowej przez komandytariusza

Zakres reprezentacji spółki przez wspólnika komandytowego 

Komandytariusz może reprezentować spółkę na podstawie udzielonego mu zwykłego pełnomocnictwa cywilnego lub prokury (art. 118 § 1 Kodeksu spółek handlowych - dalej: KSH). Zakres umocowania pełnomocnictwa cywilnego może obejmować poszczególne czynności, ogół czynności wchodzących w zakres zwykłego zarządu lub prawo do samodzielnego dokonywania wszelkich czynności sądowych lub pozasądowych związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa. Wyjątek stanowią: zbycie przedsiębiorstwa, wydzierżawienie go, a także ustanowienie na nim użytkowania oraz zbycie i wydzierżawienie nieruchomości. W takiej sytuacji konieczne jest osobne pełnomocnictwo do każdej z tych czynności (art. 109³ Kodeksu cywilnego - dalej: KC). Udzielenie umocowania komandytariuszowi do reprezentowania spółki następuje za zgodą wszystkich wspólników niepozbawionych prawa reprezentowania, natomiast odwołać je może każdy wspólnik reprezentujący spółkę (art. 61 KSH).

Porady prawne

Komandytariusz będący prokurentem ma analogiczny zakres uprawnień jak inni prokurenci. Może on dokonywać wszelkich czynności sądowych i pozasądowych związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa za wyjątkiem zbycia, wydzierżawienia lub obciążenia przedsiębiorstwa, a także zbycia lub obciążenia nieruchomości. Do dokonania powyższych czynności konieczne jest udzielenie mu osobnego pełnomocnictwa (art. 1093 KC w zw. z art. 2 KSH). 

W świetle powyższych rozważań należy stwierdzić, że możliwa jest sytuacja, gdy zakresy uprawnień komandytariusza-prokurenta i komplementariusza (niewyłączonego od prowadzenia spraw spółki) będą zbliżone, zawsze jednak komplementariusz będzie posiadał szersze kompetencje. Możliwym jest również, aby komandytariusz-prokurent realizował pełnie przyznanych mu uprawnień, podczas gdy jeden bądź kilku komplementariuszy zostanie wyłączonych czy to w drodze umowy czy prawomocnego orzeczenia sądu od prowadzenia spraw spółki. Niedopuszczalna jest sytuacja, gdy żaden z komplementariuszy nie ma uprawnień do reprezentacji i realizują ją jedynie komandytariusze.

Umowne umocowanie komandytariusza

Źródłem umocowania komandytariusza do działania w imieniu spółki może być tylko pełnomocnictwo cywilne lub prokura udzielone mu przez działających w imieniu spółki komplementariuszy. Wyjątkowo pełnomocnictwo rodzajowe i szczególne może być udzielone komandytariuszowi przez innego komandytariusza- pełnomocnika, o ile w umowie, będącej podstawą umocowania, znajduje się zapis dopuszczający taką możliwość. Oczywistym jest, że zakres dalszego pełnomocnictwa nie może przekraczać zakresu pełnomocnictwa pierwotnego.

Udzielenie pełnomocnictwa jest czynnością jednostronną. Oświadczenie woli mocodawcy może być złożone w dowolnej formie. Odbiorca tego oświadczenia nie musi składać oświadczenia woli o przyjęciu[4]. Mimo, że prawo w sposób wyraźny nie wymaga wyrażenia przez niego zgody na umocowanie, to wydaje się, że przynajmniej w sposób dorozumiany powinien dać jej wyraz. Należy wykluczyć możliwość udzielenia pełnomocnictwa komandytariuszowi wbrew jego woli.

Pełnomocnictwo może być udzielone w formie dowolnej. Jeżeli jest ono udzielane do dokonania konkretnej czynności powinno być udzielone w formie zastrzeżonej dla tej czynności (art. 99 § 1 KC). Pełnomocnictwo ogólne powinno być udzielone na piśmie ad solemnitatem  (tj. pod rygorem nieważności; art. 99 § 2 KC). Ze względu na obowiązek ujawnienia w rejestrze udzielonych pełnomocnictw również każde inne umocowanie udzielane przez spółkę powinno mieć formę pisemną.

Pełnomocnikiem spółki może być każdy komandytariusz, niezależnie od tego, czy jest osobą fizyczną, prawną czy podmiotem nieosobowym. Jeżeli pełnomocnikiem ma być osoba fizyczna powinna ona posiadać pełną lub przynajmniej ograniczoną zdolność do czynności prawnych. Zgodnie z przepisami Kodeksu cywilnego, pełnomocnikiem nie może być osoba nieposiadające w ogóle zdolności do czynności prawnych. A contrario osoba posiadająca pełną lub ograniczoną zdolność do czynności prawnych może zostać umocowana do reprezentowania spółki. Teoretycznie można udzielić każdego rodzaju pełnomocnictwa podmiotowi spełniającemu powyższe warunki; jednak wydaje się, że względy słuszności przemawiają za wyłączeniem możliwości udzielenia pełnomocnictwa ogólnego osobie ograniczonej w zdolności do czynności prawnych.

Porady prawne

Masz inne pytanie do prawnika?

Potrzebujesz pomocy prawnej?

Zapytaj prawnika