Oskarżony

Wyrok

Apelacja

Tymczasowe aresztowanie

Przestępstwo

Pozostałe

Który sąd osądzi przestępcę?

Strona 1 z 9

Rozdział 1 działu II Kodeksu postępowania karnego (dalej: k.p.k.) określa właściwość i skład sądu karnego.

W których sprawach orzeka sąd rejonowy?

Właściwość sądów jest wyznaczana przez przedmiot orzekania, a nie przez ilość wysiłku organizacyjnego czy intelektualnego, jaki trzeba włożyć w zbadanie sprawy przed wyrokowaniem. Ustalanie właściwości jest rzeczą ustawodawcy, a nie sądów (tak: postanowienie Sądu Apelacyjnego w Krakowie z dnia 5 kwietnia 2007 r., sygn. II AKo 109/2007).

Nasz ustawodawca zdecydował, iż sąd rejonowy orzeka w pierwszej instancji we wszystkich sprawach, z wyjątkiem spraw przekazanych ustawą do właściwości innego sądu. Właściwość rzeczowa sądu rejonowego to stała kompetencja (prawo i obowiązek) do całościowego rozpoznawania w pierwszej instancji poszczególnych kategorii spraw.

Sąd rejonowy rozpoznaje ponadto środki odwoławcze w wypadkach wskazanych w ustawie. W wypadku gdy sąd rejonowy jest uprawniony do rozpoznawania środków odwoławczych, to działa on jako „sąd odwoławczy”, czego konsekwencją jest np. to, że skład tego sądu orzekającego będzie określony jak dla sądu odwoławczego.

I tak, przykładowo, sądem „powołanym do rozpoznania sprawy w pierwszej instancji”, a dokonującym przewidzianych w ustawie czynności w postępowaniu przygotowawczym (art. 329 § 1 k.p.k.) lub rozpoznającym zażalenie na czynności postępowania przygotowawczego (art. 329 § 2 k.p.k.) jest ten sąd, który byłby właściwy po wpłynięciu aktu oskarżenia (tak: uchwała Sądu Najwyższego - Izba Karna z dnia 23 lutego 1999 r., sygn. I KZP 35/98).

Sąd rejonowy jest także właściwy do rozpoznawania spraw o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe (art. 114 § 2 k.k.s.) oraz spraw o wykroczenia (art. 9 § 1 k.p.w.). 

W których sprawach orzeka sąd okręgowy?

Kiedy sąd okręgowy orzeka w pierwszej instancji?

Sąd okręgowy orzeka w pierwszej instancji w sprawach o następujące przestępstwa:

  1. o zbrodnie określone w Kodeksie karnym oraz w ustawach szczególnych; 

  2. o występki określone w Kodeksie karnym: 

    • w rozdziałach XVI i XVII (czyli obejmujących przestępstwa przeciwko pokojowi, ludzkości oraz przestępstwa wojenne oraz przestępstwa przeciwko Rzeczypospolitej Polskiej) oraz 

    • w:

      • art. 140-142 (zgodnie z którymi m.

        in. ”Kto, w celu osłabienia mocy obronnej Rzeczypospolitej Polskiej, dopuszcza się gwałtownego zamachu na jednostkę Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, niszczy lub uszkadza obiekt albo urządzenie o znaczeniu obronnym, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10”, „Kto, będąc obywatelem polskim, przyjmuje bez zgody właściwego organu obowiązki wojskowe w obcym wojsku lub w obcej organizacji wojskowej, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5”,Kto przyjmuje obowiązki w zakazanej przez prawo międzynarodowe wojskowej służbie najemnej, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8”, Kto, wbrew przepisom ustawy, prowadzi zaciąg obywateli polskich lub przebywających w Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemców do służby wojskowej w obcym wojsku lub w obcej organizacji wojskowej, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5”, „Kto prowadzi zaciąg obywateli polskich lub przebywających w Rzeczypospolitej Polskiej cudzoziemców do służby w zakazanej przez prawo międzynarodowe wojskowej służbie najemnej albo taką służbę najemną opłaca, organizuje, szkoli lub wykorzystuje, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8”);  

      • art. 148 § 4 („Kto zabija człowieka pod wpływem silnego wzburzenia usprawiedliwionego okolicznościami, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10.”), art. 149 („Matka, która zabija dziecko w okresie porodu pod wpływem jego przebiegu, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5”), art. 150 § 1 („Kto zabija człowieka na jego żądanie i pod wpływem współczucia dla niego, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5”);

      • art. 151-154 (które stanowią m.in. iż: „Kto namową lub przez udzielenie pomocy doprowadza człowieka do targnięcia się na własne życie, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5”, „Kto za zgodą kobiety przerywa jej ciążę z naruszeniem przepisów ustawy, podlega karze pozbawienia wolności do lat 3”, „Tej samej karze podlega, kto udziela kobiecie ciężarnej pomocy w przerwaniu ciąży z naruszeniem przepisów ustawy lub ją do tego nakłania”, „Kto stosując przemoc wobec kobiety ciężarnej lub w inny sposób bez jej zgody przerywa ciążę albo przemocą, groźbą bezprawną lub podstępem doprowadza kobietę ciężarną do przerwania ciąży, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8”);

      • art. 156 § 3 (zgodnie z którym kto powoduje ciężki uszczerbek na zdrowiu w postaci: pozbawienia człowieka wzroku, słuchu, mowy, zdolności płodzenia czyinnego ciężkiego kalectwa, ciężkiej choroby nieuleczalnej lub długotrwałej, choroby realnie zagrażającej życiu, trwałej choroby psychicznej, całkowitej albo znacznej trwałej niezdolności do pracy w zawodzie lub trwałego, istotnego zeszpecenia lub zniekształcenia ciała, jeżeli następstwem tego czynu jest śmierć człowieka, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12), art. 158 § 3 („Jeżeli następstwem bójki lub pobicia jest śmierć człowieka, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10”);

      • art. 163 § 3 i 4 (wedle których kto sprowadza zdarzenie, które zagraża życiu lub zdrowiu wielu osób albo mieniu w wielkich rozmiarach, mające postać: zawalenia się budowli, zalewu albo obsunięcia się ziemi, skał lub śniegu, eksplozji materiałów wybuchowych lub łatwo palnych albo innego gwałtownego wyzwolenia energii, rozprzestrzeniania się substancji trujących, duszących lub parzących, gwałtownego wyzwolenia energii jądrowej lub wyzwolenia promieniowania jonizującego, jeżeli następstwem tego czynu jest śmierć człowieka lub ciężki uszczerbek na zdrowiu wielu osób, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12. Jeśli zaś sprawca działa nieumyślnie, a następstwem tego czynu jest śmierć człowieka lub ciężki uszczerbek na zdrowiu wielu osób, to sprawca podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8), art. 165 § 1, 3 i 4 (wedle których kto sprowadza niebezpieczeństwo dla życia lub zdrowia wielu osób albo dla mienia w wielkich rozmiarach: powodując zagrożenie epidemiologiczne lub szerzenie się choroby zakaźnej albo zarazy zwierzęcej lub roślinnej, wyrabiając lub wprowadzając do obrotu szkodliwe dla zdrowia substancje, środki spożywcze lub inne artykuły powszechnego użytku lub też środki farmaceutyczne nie odpowiadające obowiązującym warunkom jakości, powodując uszkodzenie lub unieruchomienie urządzenia użyteczności publicznej, w szczególności urządzenia dostarczającego wodę, światło, ciepło, gaz, energię albo urządzenia zabezpieczającego przed nastąpieniem niebezpieczeństwa powszechnego lub służącego do jego uchylenia czy zakłócając, uniemożliwiając lub w inny sposób wpływając na automatyczne przetwarzanie, gromadzenie lub przekazywanie danych informatycznych, albo też działając w inny sposób w okolicznościach szczególnie niebezpiecznych, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8. Jeżeli następstwem takiego czynu jest śmierć człowieka lub ciężki uszczerbek na zdrowiu wielu osób, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12. Jeśli zaś sprawca działa nieumyślnie, a następstwem tego czynu określonego jest śmierć człowieka lub ciężki uszczerbek na zdrowiu wielu osób, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8);

      • art. 166 § 1 („Kto, stosując podstęp albo gwałt na osobie lub groźbę bezpośredniego użycia takiego gwałtu, przejmuje kontrolę nad statkiem wodnym lub powietrznym, podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12”), art. 173 § 3 i 4 (wedle których kto sprowadza katastrofę w ruchu lądowym, wodnym lub powietrznym zagrażającą życiu lub zdrowiu wielu osób albo mieniu w wielkich rozmiarach, zaś następstwem tego czynu jest śmierć człowieka lub ciężki uszczerbek na zdrowiu wielu osób, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12. Jeżeli sprawca działa nieumyślnie, a następstwem tego czynu jest śmierć człowieka lub ciężki uszczerbek na zdrowiu wielu osób, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8), art. 185 § 2 (zgodnie z którym, jeżeli następstwem niektórych przestępstw przeciwko środowisku jest śmierć człowieka lub ciężki uszczerbek na zdrowiu wielu osób, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od lat 2 do 12);

      • art. 210 § 2 (zgodnie z którym kto wbrew obowiązkowi troszczenia się o małoletniego poniżej lat 15 albo o osobę nieporadną ze względu na jej stan psychiczny lub fizyczny osobę tę porzuca, jeżeli następstwem tego czynu jest śmierć tej osoby, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8), art. 252 (wedle którego m.in. „Kto bierze lub przetrzymuje zakładnika w celu zmuszenia organu państwowego lub samorządowego, instytucji, organizacji, osoby fizycznej lub prawnej albo grupy osób do określonego zachowania się, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10”), art. 253 § 2 („Kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, zajmuje się organizowaniem adopcji dzieci wbrew przepisom ustawy, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5”);

      • art. 258 § 1-3 (wedle którego m.in. „Kto bierze udział w zorganizowanej grupie albo związku mających na celu popełnienie przestępstwa lub przestępstwa skarbowego, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5”), art. 265 § 1 i 2 (zgodnie z którymi „Kto ujawnia lub wbrew przepisom ustawy wykorzystuje informacje stanowiące tajemnicę państwową, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5”, „Jeżeli informację określoną w § 1 ujawniono osobie działającej w imieniu lub na rzecz podmiotu zagranicznego, sprawca podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8”);

      • art. 269 (wedle którego m.in. „Kto niszczy, uszkadza, usuwa lub zmienia dane informatyczne o szczególnym znaczeniu dla obronności kraju, bezpieczeństwa w komunikacji, funkcjonowania administracji rządowej, innego organu państwowego lub instytucji państwowej albo samorządu terytorialnego albo zakłóca lub uniemożliwia automatyczne przetwarzanie, gromadzenie lub przekazywanie takich danych, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8”), art. 278 § 1 i 2 w zw. z art. 294 (wedle których kto zabiera w celu przywłaszczenia cudzą rzecz ruchomą albo kto bez zgody osoby uprawnionej uzyskuje cudzy program komputerowy w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, zaś czyny te zostały dokonane w stosunku do mienia znacznej wartości bądź do dobra o szczególnym znaczeniu dla kultury, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10), art. 284 § 1 i 2 w zw. z art. 294 (wedle których kto przywłaszcza sobie cudzą rzecz ruchomą lub prawo majątkowe albo kto przywłaszcza sobie powierzoną mu rzecz ruchomą, zaś czyny te zostały dokonane w stosunku do mienia znacznej wartości bądź do dobra o szczególnym znaczeniu dla kultury, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10), art. 286 § 1 w zw. z art. 294 (wedle których kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej, doprowadza inną osobę do niekorzystnego rozporządzenia własnym lub cudzym mieniem za pomocą wprowadzenia jej w błąd albo wyzyskania błędu lub niezdolności do należytego pojmowania przedsiębranego działania, zaś czyny te zostały dokonane w stosunku do mienia znacznej wartości bądź do dobra o szczególnym znaczeniu dla kultury, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10), art. 287 § 1 w zw. z art. 294 (wedle których kto, w celu osiągnięcia korzyści majątkowej lub wyrządzenia innej osobie szkody, bez upoważnienia, wpływa na automatyczne przetwarzanie, gromadzenie lub przekazywanie danych informatycznych lub zmienia, usuwa albo wprowadza nowy zapis danych informatycznych, zaś czyny te zostały dokonane w stosunku do mienia znacznej wartości bądź do dobra o szczególnym znaczeniu dla kultury, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10);

      • art. 296 § 3 (zgodnie z którym kto, będąc obowiązany na podstawie przepisu ustawy, decyzji właściwego organu lub umowy do zajmowania się sprawami majątkowymi lub działalnością gospodarczą osoby fizycznej, prawnej albo jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej, przez nadużycie udzielonych mu uprawnień lub niedopełnienie ciążącego na nim obowiązku, wyrządza jej znaczną szkodę majątkową, jeżeli sprawca tego przestępstwa wyrządza szkodę majątkową w wielkich rozmiarach, podlega karze pozbawienia wolności od roku do lat 10) oraz art. 299 (wedle którego m.in. „Kto środki płatnicze, papiery wartościowe lub inne wartości dewizowe, prawa majątkowe albo mienie ruchome lub nieruchome, pochodzące z korzyści związanych z popełnieniem czynu zabronionego, przyjmuje, przekazuje lub wywozi za granicę, pomaga do przenoszenia ich własności lub posiadania albo podejmuje inne czynności, które mogą udaremnić lub znacznie utrudnić stwierdzenie ich przestępnego pochodzenia lub miejsca umieszczenia, ich wykrycie, zajęcie albo orzeczenie przepadku, podlega karze pozbawienia wolności od 6 miesięcy do lat 8”);  

      Polub nas na Facebooku:

      Czytaj dalej (strona 1 z 9)

Potrzebujesz porady prawnej?

KOMENTARZE (0)

Nie dodano jeszcze żadnego komentarza. Bądź pierwszy!!


Dodaj komentarz

DODAJ KOMENTARZ

ZOBACZ TAKŻE: