Testament

Treść i forma testamentów szczególnych

Strona 1 z 3

Jakie są rodzaje testamentów szczególnych?

Przepisy kodeksu cywilnego przewidują trzy formy testamentu szczególnego:

  • testament ustny

  • testament sporządzony na polskim statku morskim lub powietrznym

  • testament wojskowy

Testament ustny

Jako że ta forma testamentu jest formą szczególna, rozporządzenie swym majątkiem na podstawie testamentu ustnego musi być uzasadnione szczególnymi uwarunkowaniami. Testament ten może być sporządzony tylko w obawie rychłej śmierci albo jeżeli wskutek szczególnych okoliczności zachowanie zwykłej formy testamentu jest niemożliwe lub bardzo utrudnione.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego można stwierdzić daleko idące rozbieżności, jeśli chodzi o interpretację pojęcia "obawa rychłej śmierci". Niektóre z orzeczeń sugerują, że obawa ta musi być obiektywnie weryfikowalna, w innych SN dopuszcza testament ustny nawet wówczas, gdy obawa rychłej śmierci wynika z subiektywnego przekonania testatora. Zawsze jednak obawa ta musi być uzasadniona. Uzasadnieniem może być grożące rzeczywiste niebezpieczeństwo utraty życia, choroba, wypadek samochodowy, itp.

Orzecznictwo Sądu Najwyższego uznaje, że szczególną okolicznością sporządzenia testamentu ustnego jest nieważność testamentu allograficznego - tj. sporządzonego w obecności przewodniczącego zarządu jednostki samorządu terytorialnego, sekretarza powiatu albo gminy albo kierownika urzędu stanu cywilnego. Otóż wadliwość testamentu allograficznego może być szczególną okolicznością, uzasadniającą uznanie tego testamentu jako testamentu ustnego, przy zachowaniu wymogów dotyczących sporządzenia testamentu ustnego.

Testament ustny wymaga dla swej ważności oświadczenia swej ostatniej woli ustnie przy jednoczesnej obecności co najmniej trzech świadków.

  Świadkowie muszą być cały czas obecni przy składaniu oświadczenia przez spadkodawcę. Oświadczenie o rozdysponowaniu przedmiotami należącymi do spadku musi pochodzić bezpośrednio od spadkodawcy. Nieważny byłby więc testament odczytany przez jednego ze świadków i tylko zaakceptowany przez spadkodawcę. W związku z tym powstały w doktrynie wątpliwości co do tego, czy osoby nieme mogą sporządzić testament ustny. W jednym z orzeczeń Sąd Najwyższy opowiedział się przeciwko takiej możliwości.

Treść testamentu ustnego może być stwierdzona w ten sposób, że jeden ze świadków albo osoba trzecia spisze oświadczenie spadkodawcy a pismo to podpiszą spadkodawca i dwaj świadkowie albo wszyscy świadkowie. Spisanie woli spadkodawcy może nastąpić w ciągu jednego roku od złożenia oświadczenia woli przez spadkodawcę. Treść oświadczenia powinna zawierać datę, miejsce złożenia oświadczenia woli oraz datę i miejsce sporządzenie pisma zawierającego to oświadczenie, skoro daty te mogą być różne.

Podpis na stwierdzonym pismem oświadczeniu woli testatora mogą złożyć albo dwaj świadkowie i spadkodawca albo wszyscy świadkowie. Możliwe jest więc spisanie testamentu bez podpisu testatora.

W przypadku gdy nie stwierdzono oświadczenia woli spadkobiercy pismem w sposób powyżej przedstawiony, stwierdzenie oświadczenia woli spadkobiercy może nastąpić poprzez złożenie zeznań świadków przed sądem. W takim przypadku złożenie zeznań nie może nastąpić później niż po upływie 6 miesięcy od dnia otwarcia spadku, czyli śmierci spadkodawcy (chyba że wcześniej testament szczególny stracił moc, o czym niżej). Jeżeli odebranie zeznania od jednego ze świadków nie jest możliwe lub napotyka trudne do przezwyciężenia przeszkody, sąd może poprzestać na odebraniu zgodnych zeznań od dwóch świadków.

Testament sporządzony na polskim statku morskim lub powietrznym 

Ten rodzaj testamentu musi być spisany w podróży.

Śledź nas na:

Czytaj dalej (strona 1 z 3)

Potrzebujesz porady prawnej?

KOMENTARZE (4)

Cise

8.8.2011 23:33:20

bank DNA

bardzo nowatorski sposób rozwiązania problemów prawnych

Michał

28.6.2011 0:58:59

Re: Treść i forma testamentów szczególnych

Ważne, aby pomyśleć nie tylko o zabezpieczeniu majątku, ale również zdrowia naszych bliskich zostawiając im próbkę swojego DNA. W ten sposób możemy uchronić ich od chorób mających podłoże genetyczne. Warto poszukać informacji na temat banków DNA.

Angela

14.4.2011 15:3:30

Re: Treść i forma testamentów szczególnych

Witam!Mam pytanie na temat spadku.chodzi mi o to ze byly trzy testamenty po moimch dziadkach dwa zostały odrzucone i został jeden w tym testamencie jak dziadkowie umra to przechodzi na trojke dzieci z tych trojke dzieci moj tata był ostatni i nie żyje została dwojka.Czy mi jako córce należy się spadek,Sedzina na sprawie powiedziała,ze jak on nie doczekał to mi się nie należy nic po nim.Ja w tej sprawie się odwołałam napisałam apelacje bo ta sprawa nie daje mi spokoju bo mojego taty rodzeństwo mi miesza abym nic nie dostała,a wiem ze to nie świadczy nic że moj tata nie żyje to nie jest moja wina i nawet jego że był cięzko chory.Taty rodzeństwo wykorzystali to ze moj tata nie żyje i sie ciesza że ja tone w długach na dodatek chca mnie pozbawić mieszkania po tacie.Prosze o odpowiedz w tej sprawie co mam robić?

6306

16.2.2011 15:44:47

Re: Treść i forma testamentów szczególnych

Świetny artykuł - !

Pokaż wszystkie komentarze (4)

Dodaj komentarz

DODAJ KOMENTARZ

ZOBACZ TAKŻE:

  • 23.7.2013

    Zawieranie umowy w zwykłej formie pisemnej

    Umowy, co do zasady, mogą być zawierane w dowolnej formie - także ustnie. Bezpiecznie jest jednakże zawrzeć umowę w zwykłej formie pisemnej, bądź w formie kwalifikowanej. Artykuł opisuje sposoby (...)

  • 22.7.2009

    Rekompensaty dla osób, które nie mogą przejść na emeryturę pomostową

    W ustawie z dnia 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych przewidziano rekompensaty dla osób, które pracowały przez co najmniej 15 lat w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze, lecz (...)

  • 15.12.2017

    Znaczenie preambuły w umowie

    W stosunkach umownych zawieranych między stronami można się spotkać z praktyką formułowania preambuły, która jest swego rodzaju „wstępem” do umowy. Niejednokrotnie zdarza się (...)

  • 3.11.2015

    W jakiej formie można złożyć oświadczenie o przyjęciu lub odrzuceniu spadku?

    Skuteczność oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku uzależniona jest od tego czy zostanie ono złożone w terminie wynikającym z art. 1015 § 1 kodeksu cywilnego, czyli w ciągu sześciu (...)

  • 22.8.2012

    W jakiej formie należy zawierać umowy?

    Podstawową zasadą polskiego prawa jest swoboda wyboru formy umowy. Oznacza to, że strony zawierając umowę mogą zawrzeć ją w formie ustnej, pisemnej, aktu notarialnego itd. Wymagane jest tylko zachowanie, (...)