Spółka z o.o.

Złożenie rezygnacji z funkcji prezesa zarządu spółki z o. o. a jego odpowiedzialność - opinia prawna

Stan faktyczny

W spółce z o.o. Prezes Zarządu złożył rezygnację poprzez przedstawienie swojej decyzji na piśmie wszystkim udziałowcom (potwierdzone pisemnie zapoznanie się z treścią oraz zwrotne poświadczenie odbioru listu). W spółce powołanych było jeszcze 2 vice-prezesów. W piśmie rezygnacji użyto sformułowania "rezygnuję z dniem 14 kwietnia 2003 z funkcji prezesa spółki X." Czy rezygnacja zwalnia członka zarządu z dalszej odpowiedzialności finansowej za spółkę z dniem rezygnacji i czy w piśmie rezygnacji należało dopisać wyrażenia "z funkcji prezesa i członka zarządu"?

Opinia prawna

1. Fakt złożenia rezygnacji z funkcji prezesa zarządu spółki, nie zwalnia automatycznie z odpowiedzialności cywilnoprawnej na podstawie przepisów Kodeksu spółek handlowych (KSH) i Kodeksu cywilnego (KC). Do zastosowania przepisów art. 291, 292, 293, 299 KSH istotne jest jedynie to, by działanie lub zaniechanie podjęte zostało w momencie, gdy osoba była jeszcze członkiem zarządu. Na przykład odpowiedzialność odszkodowawcza na podstawie art. 293 § 1 KSH wymaga łącznego spełnienia następujących przesłanek:

  • powstania szkody,

  • działania lub zaniechania członka zarządu sprzecznego z prawem lub umową spółki,

  • istnienia związku przyczynowego między powstałą szkodą a działaniem (zaniechaniem) członka zarządu,

  • winy członka zarządu.

Należy również zauważyć, że zarówno wspólnicy jak i osoby trzecie mogą dochodzić od tej osoby naprawienia szkody również na zasadach ogólnych, tj. wynikających z KC (art. 300 KSH). W momencie wygaśnięcia mandatu członka zarządu, za działania lub zaniechania na szkodę spółki – mające miejsce po tym momencie - odpowiedzialność oparta jest na zasadach ogólnych, czyli na podstawie przepisów KC. Zmieni się tylko tyle, że były członek zarządu będzie osobą trzecią, która wyrządziła spółce szkodę, nie zaś członkiem zarządu.
W sytuacji, gdy członek zarządu jest zatrudniony na podstawie umowy o pracę pojawia się pytanie, czy stosuje się wówczas przepisy Kodeksu pracy, które ograniczają odpowiedzialność pracownika za szkodę wyrządzoną pracodawcy (w szczególności art. 114, 115 i 119 KP). Należy jednak uznać, że przepisy KSH stanowią szczególną regulację (tzw. lex specialis) w stosunku do przepisów Kodeksu pracy i z tego powodu członkowie zarządu odpowiadają za szkody wyrządzone spółce do pełnej wysokości. KSH zaostrza bowiem odpowiedzialność członków zarządu w porównaniu z innymi pracownikami spółki, z uwagi na pełnioną przez nich funkcję.

Ponadto zgodnie z art. 202 § 5 KSH do złożenia rezygnacji przez członka zarządu stosuje się odpowiednio przepisy o wypowiedzeniu zlecenia przez przyjmującego zlecenie. Oznacza to m.in., że członek zarządu może złożyć rezygnację w każdym czasie. Jednakże gdy pełnienie funkcji członka zarządu jest odpłatne, a złożenie rezygnacji nastąpiło bez ważnego powodu, członek zarządu jest odpowiedzialny za szkodę (art. 746 § 2 KC).
Nie należy również zapominać o tym, że odwołany członek zarządu jest uprawniony i obowiązany do złożenia wyjaśnień w toku przygotowania sprawozdania zarządu z działalności spółki i sprawozdania finansowego, obejmujących okres pełnienia przez niego funkcji członka zarządu oraz do udziału w zgromadzeniu wspólników zatwierdzającym te sprawozdania, chyba że akt odwołania stanowi inaczej (art. 203 1 3 KSH).

2. Użyte w rezygnacji sformułowanie (rezygnuję z funkcji prezesa) nie wskazuje jednoznacznie, zamiaru rezygnacji również z funkcji członka zarządu. Ustawa tej kwestii bezpośrednio nie reguluje. Jeśli umowa spółki nie zawiera regulacji dotyczącej tej kwestii (np. postanowienia, że rezygnacja z funkcji prezesa jest jednoznaczna ze zrzeczeniem się członkostwa w zarządzie), wówczas znajdzie zastosowanie przepis art. 65 § 1 KC, który stanowi, że oświadczenie woli należy tak tłumaczyć, jak tego wymagają ze względu na okoliczności, w których złożone zostało, zasady współżycia społecznego oraz ustalone zwyczaje. Jeśli zatem w całokształtu okoliczności wynika wola rezygnacji jednocześnie z członkostwa w zarządzie to do tej rezygnacji doszło. Wskazywać na to będzie np. niewykonywanie uprawnień i obowiązków członka zarządu. Sformułowanie, że rezygnuje się z funkcji prezesa i członka zarządu byłoby w tym wypadku bardziej precyzyjne i nie nasuwałoby żadnych wątpliwości co do rzeczywistej woli osoby.
Gdyby osoba ta była zatrudniona na podstawie umowy o pracę, stosunek pracy wygasłby z upływem okresu wypowiedzenia.
Gdyby świadczenie pracy oparte było na podstawie umowy cywilnej (np. tzw. kontraktu menedżerskiego), wówczas – jeśli umowa nie stanowi inaczej – stosowałoby się przepisy KC o umowie zlecenia (art. 750 KC). Podobnie jak w sytuacji przedstawionej wyżej (art. 202 § 5 KSH), na podstawie art. 746 § 2 KC obie strony mogłyby wypowiedzieć umowę ze skutkiem natychmiastowym.

3. Zmiana składu zarządu spółki z o.o. następuje niezależnie od ujawnienia w Krajowym Rejestrze Sądowym (wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 15.04.1999r.; I Aca 818/98, Pr.Gosp. 2000/5/53). Wpis ten ma zatem charakter deklaratywny. Przy czym zgodnie z art. 47 ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym podmioty podlegające obowiązkowi wpisu do rejestru przedsiębiorców (w tym spółki z o.o.) są obowiązane zgłaszać (pod rygorem grzywny – art. 24 § 1 KRS) informacje dotyczące m.in. zmiany składu zarządu. Obowiązek ten ciąży na zarządzie zgodnie z art. 168 KSH. Osoba która złożyła rezygnację z członkostwa w zarządzie nie jest uprawniona ani zobowiązana do reprezentowania spółki, stąd też nie może złożyć wniosku o wpis do KRS.
Konsekwencją niezgłoszenia zmiany składu zarządu zgodnie z art. 14 ustawy o KRS jest m.in. to, że spółka z o.o. nie mogłaby powoływać się wobec osób trzecich działających w dobrej wierze na dane, które nie zostały wpisane do rejestru.

Obserwuj nas na:

Potrzebujesz porady prawnej?

KOMENTARZE (0)

Nie dodano jeszcze żadnego komentarza. Bądź pierwszy!!


Dodaj komentarz

DODAJ KOMENTARZ

ZOBACZ TAKŻE: