Ochrona interesów spadkobiercy chorego psychicznie

Pytanie:

W dniu 17.07.2008 zmarł w szpitalu dla nerwowo i psychicznie chorych brat, pozostawiając gospodarstwo rolne. Brat był kawalerem i nie miał dzieci. Dziedziczą po nim dwaj bracia i siostra. Jeden z braci-bliźniak po pobycie też w szpitalu dla nerwowo i psychicznie chorych ma rozpoznaną schizofremię, ponadto po śpiączce cukrzycowej nie jest w stanie samodzielnie egzystować i z tego względu od końca maja br nie przebywa już w gospodarstwie, lecz zamieszkuje ze mną poza gospodarstwem, chociaż dalej jest tam zameldowany. Drugi, młodszy brat jest rozwiedziony (dwoje dzieci), został skazany i odbył wyrok 2 lat więzienia za znęcanie się nad rodziną (faktycznie nad braćmi), w dalszym ciągu jest zameldowany i przebywa w gospodarstwie. Krótko po powrocie z więzienia znów zaczął nadużywać alkoholu i się awanturować. Jestem w stanie na tę okoliczność przedstawić opinie, zaświadczenia z Policji, Urzędu Gminy, Pomocy Społecznej. W jaki sposób można zabezpieczyć interesy brata-bliźniaka do czasu zakończenia i w trakcie postępowania spadkowego aby w chwili słabości nie dokonał jakiś zobowiązań związanych ze swoją częścią spadku na rzecz młodszego brata? W związku ze swą chorobą, jakich czynności prawnych (np. testament, udzielenie pełnomocnictwa itp.) może dokonywać brat-bliźniak? Czy biorąc pod uwagę wyrok i obecne zachowanie młodszego brata można go wyłączyć lub ograniczyć jego udziały w spadku?

Masz inne pytanie do prawnika?

ODPOWIEDŹ PRAWNIKA

Osoba chora psychicznie, ale równocześnie nie ubezwłasnowolniona (całkowicie lub częściowo) zachowuje pełną zdolność do czynności prawnych. Oznacza to, że może dokonywać samodzielnie wszelkich czynności prawnych, w tym także zobowiązujących i rozporządzających. Jedynie następczo można w takim przypadku powołać się na nieważność takich czynności, z powodu wady oświadczenia woli. Zgodnie z art. 82 kodeksu cywilnego, nieważne jest oświadczenie woli złożone przez osobę, która z jakichkolwiek powodów znajdowała się w stanie wyłączającym świadome albo swobodne powzięcie decyzji i wyrażenie woli. Dotyczy to w szczególności choroby psychicznej.

Najskuteczniejszym sposobem zabezpieczenia interesów brata wydaje się jednak wystąpienie do sądu z wnioskiem o ubezwłasnowolnienie go. Sama choroba psychiczna nie stanowi jednak wystarczającej przesłanki ubezwłasnowolnienia - trzeba dowieść, że dana osoba nie jest w stanie samodzielnie kierować swoim postępowaniem i że wniosek złożono w jej interesie. Gdyby brat został ubezwłasnowolniony całkowicie, utraciłby również całkowicie zdolność do czynności prawnych (nie mógłby już skutecznie dokonać żadnej czynności). Sąd wyznaczyłby mu opiekuna, z reguły osobę z grona najbliższych, która faktycznie sprawuje opiekę. Od tej pory opiekun musiałby w jego imieniu dokonywać wszelkich czynności prawnych, co uchroniłoby go przed podejmowaniem niekorzystnych zobowiązań.

Drugi z braci mógłby zostać wyłączony od dziedziczenia jedynie w wypadku uznania go za niegodnego w drodze postępowania sądowego - z opisu sytuacji nie wynika jednoznacznie, czy zachodzi któraś z ustawowych przesłanek niegodności. W szczególności nie stanowi takiej przesłanki popełnienie jakiegokolwiek przestępstwa - musiałoby to być ciężkie przestępstwo, którego dopuścił się wobec spadkodawcy (czyli musiałby znęcać się nad zmarłym bratem). W takim przypadku mógłby zostać uznany za niegodnego i w konsekwencji wyłączony od dziedziczenia.

Potrzebujesz porady prawnej?

KOMENTARZE (0)

Nie dodano jeszcze żadnego komentarza. Bądź pierwszy!!


Dodaj komentarz

DODAJ KOMENTARZ

ZOBACZ TAKŻE: