Pytanie klienta:
Odpowiedź prawnika:
Zgodnie z kodeksem cywilnym, każdy ze współwłaścicieli może żądać zniesienia współwłasności poprzez przez podział rzeczy wspólnej, chyba że podział byłby sprzeczny z przepisami ustawy lub ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem rzeczy albo że pociągałby za sobą istotną zmianę rzeczy lub znaczne zmniejszenie jej wartości. Jeżeli nie można znieść współwłasności w drodze umownej, można wystąpić ze stosownym wnioskiem do sądu.
Współwłasność oznacza, że każdy ze współwłaścicieli ma uprawnienia do całości rzeczy objętej współwłasnością. W braku stosownych uzgodnień pomiędzy współwłaścicielami, żaden z nich nie może odgrodzić np. połowy nieruchomości i pozbawić tym samym posiadania pozostałych współwłaścicieli. Oznacza to również, że z całego domu mogą korzystać wszyscy współwłaściciele (chyba, że inaczej uzgodniono – np. dokonano podziału quoad usum) Wynika to z zapisów kodeksu cywilnego, zgodnie z którym każdy ze współwłaścicieli jest uprawniony do współposiadania rzeczy wspólnej oraz do korzystania z niej w takim zakresie, jaki daje się pogodzić ze współposiadaniem i korzystaniem z rzeczy przez pozostałych współwłaścicieli. Do rozporządzania rzeczą wspólną oraz do innych czynności, które przekraczają zakres zwykłego zarządu, potrzebna jest zgoda wszystkich współwłaścicieli. W braku takiej zgody współwłaściciele, których udziały wynoszą co najmniej połowę, mogą żądać rozstrzygnięcia przez sąd, który orzeknie mając na względzie cel zamierzonej czynności oraz interesy wszystkich współwłaścicieli.
W związku z powyższym, rodzeństwo może sprzedać swoje udziały w nieruchomości, nie może jednak sprzedać całego budynku stanowiącego współwłasność nie tylko rodzeństwa taty (chyba, że uzyska zgodę sądu). Również tato może rozporządzić swoim udziałem, np. darować go innej osobie. Prawo pierwokupu dotyczy sytuacji sprzedaży udziału w nieruchomości rolnej jeżeli tym współwłaścicielom, którzy prowadzą gospodarstwo rolne na gruncie wspólnym. Nie dotyczy to jednak wypadku, gdy współwłaściciel prowadzący jednocześnie gospodarstwo rolne sprzedaje swój udział we współwłasności wraz z tym gospodarstwem albo gdy nabywcą jest inny współwłaściciel lub osoba, która dziedziczyłaby gospodarstwo po sprzedawcy.
Dom wystawiony na gruncie stanowiącym współwłasność będzie stanowił również współwłasność, co w przyszłości może rodzić konflikty (wprawdzie można zawrzeć umowę podziału do używania (quoad usum), w której wskaże się, że domek będzie użytkowany prze jednego ze współwłaścicieli, jednakże umowa taka nie jest tak stabilna jak prawo własności, można żądać jej zmiany).Przy zameldowaniu na pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące należy przedstawić potwierdzenie pobytu w lokalu osoby zgłaszającej pobyt stały lub czasowy trwający ponad 3 miesiące, dokonane przez właściciela lub inny podmiot dysponujący tytułem prawnym do lokalu, oraz, do wglądu, dokument potwierdzający tytuł prawny do lokalu tego podmiotu. Dokumentem potwierdzającym tytuł prawny do lokalu może być umowa cywilno-prawna, wypis z księgi wieczystej, decyzja administracyjna, orzeczenie sądu lub inny dokument poświadczający tytuł prawny do lokalu. Zameldowanie w lokalu służy wyłącznie celom ewidencyjnym i ma na celu potwierdzenie faktu pobytu w tym lokalu.
Więcej informacji na temat współwłasności znajduje się w poradzie: Od czego zależy sposób korzystania z rzeczy wspólnej przez współwłaścicieli?