Zabezpieczenie rzeczowe a osobiste

Pytanie:

Jaka jest różnica pomiędzy zabezpieczeniem wierzytelności rzeczowym, a zabezpieczeniem osobistym? Chodzi mi o różnicę między tymi zabezpieczeniami zarówno z punktu widzenia dłużnika, jak i wierzyciela. Czy przy tylko i wyłącznie zabezpieczeniu rzeczowym wierzytelności, zbycie przedmiotu obciążonego długiem, zwalnia dłużnika od jego spłaty, a dług przechodzi na nabywcę rzeczy?

Masz inne pytanie do prawnika?

ODPOWIEDŹ PRAWNIKA

Na wstępie kilka uwag natury terminologicznej, by późniejsze wywody mogły zostać lepiej zrozumiane. Otóż nauka prawa rozróżnia pojęcia długu i odpowiedzialności nie są one tożsame. Nie wdając się w dogłębne rozważania, należy poprzestać na zaznaczeniu, iż długiem nazywa się powinność świadczenia po stronie jednego podmiotu (dłużnika), natomiast odpowiedzialnością możliwość zaspokojenia się z majątku dłużnika (przeprowadzenia na nim, tj. majątku, egzekucji). Jako że pojęcia te mogą występować odrębnie, można sobie wyobrazić sytuację, że będzie istniał dług bez odpowiedzialności, albo odpowiedzialność bez długu. Przechodząc więc do meritum skoro istnieją pojęcia odpowiedzialności osobistej i rzeczowej, odpowiednio do nich stosuje się terminy zabezpieczenie osobiste i rzeczowe. W celu zminimalizowania ryzyka, jaki spoczywa na wierzycielu w wyniku niewykonania przez dłużnika jego obowiązków, stworzono odpowiednie konstrukcje prawne. I tak kilka osób może być odpowiedzialnych względem wierzyciela za jeden dług (zabezpieczenie osobiste). Do najczęściej spotykanych zabezpieczeń osobistych należą poręczenie, aval (poręczenie wekslowe), weksel, gwarancja bankowa itp. Konstrukcje te zakładają, że w przypadku, gdy wierzyciel nie może zaspokoić się z majątku dłużnika, może sięgnąć do majątków pozostałych osób, na których ciąży odpowiedzialność. Jakkolwiek to rozwiązanie minimalizuje ryzyko, w pełni go nie eliminuje, może się bowiem okazać, iż majątki odpowiedzialnych osobiście też nie starczają na zaspokojenie wierzyciela. Dużo większą pewność pod tym względem daje zabezpieczenie rzeczowe. Otóż zabezpieczenie to odnosi się do określonego przedmiotu z majątku dłużnika. Wierzyciel może zaspokoić się z niego w sposób uprzywilejowany oto dlaczego: - W razie zbycia przedmiotu obciążonego odpowiedzialnością rzeczową, zabezpieczenie to nie wygasa, a dłużnik może się zaspokoić z tego przedmiotu bez względu na to, czyją aktualnie będzie własnością. Zbycie przedmiotu nie zwalnia jednak dłużnika od odpowiedzialności osobistej (w ogóle zabezpieczenie rzeczowe nie wyklucza odpowiedzialności osobistej i odwrotnie). Wierzyciel nie musi też zaspokajać się z przedmiotu, jeśli dla zaspokojenia wystarcza mu majątek dłużnika. - Wierzyciel uzyskuje pierwszeństwo zaspokojenia przed wierzycielami osobistymi dłużnika. - Wierzyciel zna wartość przedmiotu, który służy zabezpieczeniu. Jeśli wartość nie wystarcza na pełne zabezpieczenie wierzytelności, może żądać ustanowienia kolejnego zabezpieczenia rzeczowego. - Do najbardziej rozpowszechnionych zabezpieczeń rzeczowych zalicza się hipotekę, zastaw, kaucję, blokadę rachunku bankowego, przewłaszczenie na zabezpieczenie. Należy zaznaczyć, że wierzyciel może mieć kilka zabezpieczeń jednej wierzytelności tak rzeczowych, jak i osobistych.

Potrzebujesz porady prawnej?

KOMENTARZE (1)

Bartosz L.

2.9.2013 20:17:48

Re: Zabezpieczenie rzeczowe a osobiste

W czwartym zdaniu odpowiedzi widnieje istotny błąd. Otóż, możliwa jest sytuacja, w której istnieje dług, ale nie istnieje odpowiedzialność ( tak jest przy zobowiązaniach naturalnych ), natomiast sytuacja odwrotna nie jest znana polskiemu prawu cywilnemu. Dług bowiem implikuję odpowiedzialność. Nie istnieje odpowiedzialność bez długu. Wyjątkiem jest tutaj instytucja długu gruntowego, ale takie rozwiązanie istnieje w ustawodawstwie niemieckim.


Dodaj komentarz

DODAJ KOMENTARZ

ZOBACZ TAKŻE:

  • Przejęcie długu nie zawsze oznacza wygaśnięcie hipoteki...

    Artykuł 525 Kodeksu cywilnego stanowi wyjątek od ogólnej zasady, że zabezpieczenie rzeczowe jest skuteczne wobec wszystkich - uznał Sąd Najwyższy.

  • Umowa dożywocia - Na czym polega? Jak zawrzeć umowę dożywocia?

    Nasze społeczeństwo starzeje się w tempie podobnym do istniejącego w krajach wysoko rozwiniętych. Każdego roku mniej osób pracuje na emerytury coraz większej rzeszy osób nieaktywnych (...)

  • Jak zabezpieczyć płatność ceny?

    Gdy strona umowy zobowiązana będzie do zapłaty ceny w przyszłości, wtedy występuje ryzyko, że wierzyciel zapłaty się nie doczeka. Istnieją różne sposoby zabezpieczenia wierzytelności. (...)

  • Co to jest hipoteka i jak ją ustanowić?

    Hipoteka jest tzw. rzeczowym środkiem zabezpieczenia wierzytelności. Należy do grupy ograniczonych praw rzeczowych. Ustanawia się ją dla zabezpieczenia wierzytelności na nieruchomościach oraz na (...)

  • Zwrot VAT - Zasady zwrotu VAT

    W systemie podatku od towarów i usług (VAT) prawo uzyskania zwrotu nadwyżki podatku naliczonego nad należnym jest cechą umożliwiającą realizację zasady neutralności tego podatku dla podatnika (...)

NA SKÓTY