Zdolność sądowa i procesowa

Pytanie:

Czym różni się zdolność sądowa od zdolności procesowej?

Masz inne pytanie do prawnika?

ODPOWIEDŹ PRAWNIKA

Zgodnie z art. 64 §1 k.p.c. zdolnością sądową jest zdolność występowania w procesie jako strona. Zdolność ta przysługuje każdej osobie fizycznej, osobie prawnej oraz organizacjom społecznym dopuszczonym do działania na podstawie obowiązujących przepisów, choćby nie posiadały osobowości prawnej. Przykładem tej trzeciej kategorii są osobowe spółki prawa handlowego, spółki kapitałowe w organizacji, wspólnoty mieszkaniowe.

Zdolność sądowa oznacza przymiot danej jednostki pozwalający przeprowadzenie z jej udziałem jako strony ważnego procesu (zob. W. Broniewicz , Zdolność sądowa, s. 575; tenże , Postępowanie cywilne w zarysie, Warszawa 1983, s. 109). Brak zdolności sądowej stanowi ujemną przesłankę procesową, dlatego sąd stwierdziwszy, iż jedna ze stron nie ma zdolności sądowej odrzuci pozew (art. 199 § 1 pkt 3 k.p.c.).

Zdolnością procesową określa się natomiast zdolność do samodzielnego podejmowania czynności procesowych. Zdolność tą mają osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych, osoby prawne oraz organizacje społeczne, o których mowa wyżej (art. 65 § 1 k.p.c.).  Osoba fizyczna ograniczona w zdolności do czynności prawnych ma zdolność procesową w sprawach wynikających z czynności prawnych, których może dokonywać samodzielnie (art. 65 § 2 k.p.c.). Osoba fizyczna nie mająca zdolności procesowej może podejmować czynności procesowe tylko przez swego przedstawiciela ustawowego (art. 66 k.p.c.).

Zdolność procesowa jest to zdolność do samodzielnego (osobiście lub przez ustanowionego przez siebie pełnomocnika) dokonywania czynności procesowych w postępowaniu cywilnym. Jest to przymiot, dzięki któremu osoba, której on przysługuje, może podejmować czynności procesowe i być podmiotem, wobec którego inne osoby mogą dokonywać czynności procesowych ze skutkiem prawnym (M. Sychowicz, Komentarz do art. 65 k.p.c. [w:] K. Piasecki [red.], Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, Warszawa 2006, publ. Legalis).

Osoby ograniczone w zdolności do czynności prawnych mogą samodzielnie zawierać umowy należące do umów powszechnie zawieranych w drobnych bieżących sprawach życia codziennego (art. 20 KC) i rozporządzać swoim zarobkiem, chyba że sąd opiekuńczy z ważnych powodów inaczej postanowił (art. 21 KC). Osoby te mają zdolność procesową w sprawach wynikających z tych umów oraz wiążących się z rozporządzeniem ich zarobkiem, jeżeli sąd opiekuńczy nie ograniczył ich w tym rozporządzeniu (M. Sychowicz, Komentarz do art. 65 k.p.c. [w:] K. Piasecki [red.], Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz, Warszawa 2006, publ. Legalis).

Gwoli wyjaśnienia należy wskazać, iż:

  • pełną zdolność do czynności prawnych nabywa się z chwilą uzyskania pełnoletności (art. 11 k.c.), pełnoletnim jest zaś ten, kto ukończył lat osiemnaście (art. 10 § 1 k.c.), pełnoletność uzyskuje również kobieta, która ukończyła lat szesnaście i zawarła związek małżeński (art. 10 § 2 k.c. w zw. z art. 10 § 1 k.r.o.),

  • ograniczoną zdolność do czynności prawnych mają małoletni, którzy ukończyli lat trzynaście, oraz osoby ubezwłasnowolnione częściowo (art. 15 k.c.),

  • nie mają zdolności do czynności prawnych osoby, które nie ukończyły lat trzynastu, oraz osoby ubezwłasnowolnione całkowicie (art. 12 k.c.).

Potrzebujesz porady prawnej?

KOMENTARZE (0)

Nie dodano jeszcze żadnego komentarza. Bądź pierwszy!!


Dodaj komentarz

DODAJ KOMENTARZ

ZOBACZ TAKŻE:

  • 3.2.2011

    Charakterystyka spółki komandytowej

    Spółka komandytowa jako spółka osobowa jest podmiotem praw i obowiązków zaciągniętych w jej imieniu. Może ona we własnym imieniu nabywać prawa oraz zaciągać zobowiązania. (...)

  • 4.12.2018

    Zawieranie umowy z osobą fizyczną

    Podpisując każdą umowę, musimy zachować ostrożność, ponieważ jej brak może nas w przyszłości drogo kosztować. Każda umowa powinna być dostosowana do określonych warunków relacji (...)

  • 8.5.2018

    Nowe zwolnienia z opłaty od pozwu

    Nowelizacja dotyczy rozszerzenia katalogu pism, które nie będą podlegać opłacie. Opłata od pozwu nie będzie pobierana od kombatantów i ich zstępnych, od osób prawnych oraz jednostek (...)

  • 23.7.2010

    Przedłużenie zasiłku chorobowego

    Zdarza się, że pracownik zapadnie na chorobę szczególnie długotrwałą i poważną, a okres trwania niezdolności do pracy takiego pracownika będzie dłuższy od okresu pobierania zasiłku (...)

  • 26.4.2017

    Ubezwłasnowolnienie - Kto może zostać ubezwłasnowolniony? Jakie są skutki ubezwłasnowolnienia

    Często zdarza się, że dana osoba nie jest w stanie decydować o swoim życiu, lub nawet nie potrafi podjąć najprostszych decyzji. Może to być wynikiem np. choroby psychicznej. Dlatego w takich sytuacjach (...)