e-prawnik.pl Porady prawne

Zmiana kategorii drogi

Pytanie:

Gmina chciałaby zmiany kategorii dróg powiatowych w granicach administracyjnych miasta na kategorię dróg gminnych. Zgodnie z ustawą o drogach publicznych zmiana jest możliwa w drodze uchwały rady powiatu po porozumieniu z zarządem województwa oraz po zasięgnięciu opinii wójtów gmin, na obszarze których drogi te przebiegają. Czy za zmianę kategorii drogi z powiatowej na gminną opłaca się jakąś opłatę, a jeżeli tak to na czyje konto? Czy opłata ta ma stanowić normalną cenę drogi oszacowaną przez rzeczoznawcę majątkowego? Czy ewentualne pieniądze ze zmiany kategorii drogi mogą być dowolnie wydatkowane przez powiat? Co w sytuacji kiedy rada powiatu nie chce wyrazić zgody na zmianę - jakie środki prawne w tej sytuacji przysługują gminie? Proszę o podanie kolejności podejmowanych działań przez gminę chcącą zamiany kategorii dróg z powiatowych na gminne.

Masz inne pytanie do prawnika?

Odpowiedź prawnika: Zmiana kategorii drogi

Zgodnie z art. 6a i 7 ustawy o drogach publicznych do dróg powiatowych zalicza się drogi inne niż krajowe czy wojewódzkie, stanowiące połączenia miast będących siedzibami powiatów z siedzibami gmin i siedzib gmin między sobą. 

Zaliczenie drogi do kategorii dróg powiatowych następuje w drodze uchwały rady powiatu w porozumieniu z zarządem województwa, po zasięgnięciu opinii wójtów (burmistrzów, prezydentów miast) gmin, na obszarze których przebiega droga, oraz zarządów sąsiednich powiatów, a w miastach na prawach powiatu - opinii prezydentów miast. Ustalenie przebiegu istniejących dróg powiatowych następuje w drodze uchwały rady powiatu, po zasięgnięciu opinii wójtów (burmistrzów, prezydentów miast) gmin, na obszarze których przebiega droga. 

Z kolei do dróg gminnych zalicza się drogi o znaczeniu lokalnym niezaliczone do innych kategorii, stanowiące uzupełniającą sieć dróg służących miejscowym potrzebom, z wyłączeniem dróg wewnętrznych.  Zaliczenie do kategorii dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy po zasięgnięciu opinii właściwego zarządu powiatu. Ustalenie przebiegu istniejących dróg gminnych następuje w drodze uchwały rady gminy.  

Zgodnie z powyższymi przepisami, zaliczenie drogi do kategorii dróg gminnych wymaga uchwały rady gminy (nie powiatu) po zasięgnięciu opinii zarządu powiatu. 

Pozbawienia drogi jej kategorii dokonuje się w trybie właściwym do zaliczenia drogi do odpowiedniej kategorii. Ustawodawca nie przewidział więc osobnego postępowania (podjęcia uchwały) w tym celu. Zgodnie z wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie, sygn. III SA/Kr 814/2005, do kategorii dróg gminnych można zaliczyć tylko te stanowiące własność gminy. Zasadę i procedurę postępowania w takich sprawach reguluje ustawa z 21 marca 1985 r. o drogach publicznych. Z art. 2a, dodanego do tej ustawy 1 stycznia 1999 r., wynika, że drogi gminne stanowią własność odpowiedniego samorządu gminy. W stanie prawnym obowiązującym od 1 stycznia 1999 r. do kategorii dróg gminnych mogą być zaliczone tylko te stanowiące własność samorządu gminnego.  

W świetle powyższego wydaje się więc, iż nie jest wystarczające zaliczenie drogi do danej kategorii, lecz należy także uregulować kwestię własności tej drogi.

Zgodnie z art. 14 ustawy o gospodarce nieruchomościami nieruchomości stanowiące przedmiot własności jednostek samorządu terytorialnego mogą być sprzedawane Skarbowi Państwa lub innym jednostkom samorządu terytorialnego za cenę niższą niż wartość rynkowa nieruchomości albo oddawane im w użytkowanie wieczyste bez pobierania pierwszej opłaty. 

Zawarcie takiej umowy sprzedaży wymaga uprzedniej zgody odpowiednio rady lub sejmiku w odniesieniu do nieruchomości stanowiących własność jednostek samorządu terytorialnego, to samo dotyczy ewentualnej bonifikaty. Należy więc ustalić z powiatem cenę nieruchomości oraz uiścić jej wysokość na konto powiatu, które  sprzedaje nieruchomość gminie. Sprzedaż ta następuje w drodze bezprzetargowej.  

Ustawodawca nie przewidział procedury odwoławczej w opisywanym przypadku. Zasady wydatkowania ceny otrzymanej ze sprzedaży nieruchomości powinien określać budżet powiatu. Proszę jednak zwrócić uwagę, że zaliczenie drogi do kategorii dróg gminnych wymaga jedynie opinii, a nie zgody. W przedstawionej sytuacji należałoby więc najpierw uregulować kwestię własności drogi, a następnie dokonać jej zaliczenia do odpowiedniej kategorii. 

Potrzebujesz porady prawnej?