Logowanie

Rejestracja

Poprzez założenie konta Użytkownika w serwisie e-prawnik.pl wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych w celu wykonania zobowiązań przez Legalsupport sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie, przy ul. Gabrieli Zapolskiej 36, kod poczt. 30-126, zarejestrowaną w Sądzie Rejonowym dla Krakowa - Śródmieścia w Krakowie, NIP 676-21-64-973, kapitał zakładowy 133.000,00 zł, zgodnie z ustawą z 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych.
Równocześnie akceptuję regulamin serwisu e-Prawnik.pl

Bezpłatny dostęp tylko dla zarejestrowanych

masz już konto?

  • Wyrażam zgodę na przetwarzanie moich danych osobowych i akceptuję Regulamin serwisu e-Prawnik.pl (więcej)

  • Wyrażam zgodę na otrzymywanie od Legalsupport sp. z o.o. informacji handlowej (więcej)

Co zrobić, jeśli umowa o dzieło jest niewłaściwie wykonywana?

www.sxc.hu
(fot. www.sxc.hu)
Strona 1 z 2

Jeśli przyjmujący zamówienie się spóźnia… 

Zamawiający ma prawo kontroli sposobu wykonywania umowy. Może więc oceniać rzetelność wykonawcy oraz prawdopodobieństwo dotrzymania terminu. Zgodnie z art. 635 k.c. jeżeli przyjmujący zamówienie opóźnia się z rozpoczęciem lub wykończeniem dzieła tak dalece, że nie jest prawdopodobne, żeby zdołał je ukończyć w czasie umówionym, zamawiający może bez wyznaczenia terminu dodatkowego od umowy odstąpić jeszcze przed upływem terminu do wykonania dzieła. Przepis ten jest przepisem szczególnym wobec ogólnych unormowań dotyczących skutków niewykonania umów wzajemnych (np. wobec art. 491 § 1 K.c.), przez co wyłącza stosowanie przepisów ogólnych w zakresie odrębnie unormowanym. Zamawiający może więc od umowy odstąpić jeszcze przed popadnięciem kontrahenta w zwłokę i bez konieczności wyznaczania mu dodatkowego terminu do rozpoczęcia lub kontynuowania i ukończenia dzieła. 

A co, jeśli wykonawca wykonuje dzieło wadliwie?

Według art. 636 § 1 K.c., jeżeli przyjmujący zamówienie wykonywa dzieło w sposób wadliwy albo sprzeczny z umową, zamawiający może wezwać go do zmiany sposobu wykonania i wyznaczyć mu w tym celu odpowiedni termin. Po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu zamawiający może od umowy odstąpić albo powierzyć poprawienie lub dalsze wykonanie dzieła innej osobie na koszt i niebezpieczeństwo przyjmującego zamówienie. Zasada ta nie ma zastosowania po odebraniu dzieła. Roszczenia takie nie mają charakteru odszkodowawczego.

Istotne jest przy tym, że zamawiający nie jest na ogół lepiej zorientowany w technologii wykonywania określonych prac przez przyjmującego zamówienie. Niewezwanie do zmiany sposobu wykonywania dzieła nie uzasadnia zatem z reguły przypisania mu przyczynienia się do powstania lub zwiększenia rozmiarów szkody (co zmniejszałoby odszkodowanie). 

Są dzieła, których wykonanie zależy od osobistych przymiotów przyjmującego zamówienie (np. namalowanie obrazu przez artystę czy fryzura zamówiona u renomowanego mistrza fryzjerskiego). Nie jest wtedy możliwe (poza czynnościami przygotowawczymi lub czysto technicznymi) powierzenie ich wykonania innej osobie. W tym przypadku zamawiającemu pozostaje zatem jedynie uprawnienie do odstąpienia od umowy. Istotne jest więc ustalenie, czy w danych okolicznościach ktokolwiek inny będzie mógł rozpoczęte dzieło poprawić lub dokończyć.

Jeżeli zamawiający posłuży się inną osobą, pierwotny wykonawca dzieła poniesie związane z tym koszty, a także odpowiedzialność za możliwe negatywne skutki. Odpowiada on za tę inną osobę, jak za własne działanie lub zaniechanie, choć nie on dokonywał jej wyboru. W pojęciu obciążającego go niebezpieczeństwa mieści się przypkonadkowa utrata czy uszkodzenie materiału lub przedmiotu już rozpoczętego dzieła. Może się od niej uwolnić, jeśli wykaże, że skutki takie wystąpiłyby niezależnie od konieczności powierzenia wykonania dzieła innej osobie.  

Jeżeli zamawiający sam dostarczył materiału, może on w razie odstąpienia od umowy lub powierzenia wykonania dzieła innej osobie żądać zwrotu materiału i wydania rozpoczętego dzieła. Uprawnienie to przysługuje tylko zamawiającemu. Jeśli skorzysta z niego w sytuacji, gdy jego materiał został już przetworzony w rozpoczęte dzieło, brak jest uregulowania co do obowiązku zapłaty przez niego odpowiedniej części wynagrodzenia. W literaturze ścierają się dwa poglądy co do tej kwestii. Według pierwszego, rozpoczęte dzieło może mieć dla zamawiającego określoną wartość, powinien więc zapłacić za zużyty materiał, w przeciwnym bowiem razie bezpodstawnie by się wzbogacił. Inni zaś twierdzą, iż zamawiającemu może raczej chodzić nie o ekwiwalent wartości rozpoczętego z jego materiału dzieła, ale o ewentualne wynagrodzenie tego wkładu pracy wykonującego dzieło, który - mimo wadliwego wykonywania dzieła - może być jednak wykorzystany. 

Wadliwie wykonujący dzieło nie może natomiast żądać, żeby zamawiający korzystał z materiału przeznaczonego przez niego na wykonanie dzieła lub z rozpoczętego wadliwie dzieła. 

Co można zrobić, gdy gotowe dzieło jest wadliwe? – Rękojmia z tytułu wad dzieła

Zamawiający może odmówić przyjęcia dzieła dotkniętego wadą (fizyczną lub prawną) bez potrzeby wykazywania, że zawinił ją przyjmujący zamówienie. Po odebraniu dzieła zamawiającego chronią zaś przepisy o rękojmi za wady. 

Jak stanowi art. 637 § 1 K.c., jeżeli dzieło ma wady, zamawiający może żądać ich usunięcia, wyznaczając w tym celu przyjmującemu zamówienie odpowiedni termin z zagrożeniem, że po bezskutecznym upływie wyznaczonego terminu nie przyjmie naprawy. Przyjmujący może odmówić naprawy, gdyby wymagała nadmiernych kosztów. Odpowiedni termin winien być wyznaczony z uwzględnieniem potrzeb zamawiającego (np. związanych z określonym sezonem) oraz przedmiotu dzieła, rodzaju i skali wad oraz koniecznego nakładu pracy. Zamawiający może w ten sposób domagać się usunięcia każdej wady dzieła. Porównawczym kryterium oceny, czy koszty naprawy są nadmierne, będzie wartość samego dzieła, mierzona wysokością umownego wynagrodzenia (i ewentualnie wartością materiału, jeżeli dostarczył go zamawiający).

Przykład:

Umowa o przygotowanie audycji radiowych jest umową o dzieło a nie umową zlecenia. Nie można więc jej wypowiedzieć bez dania autorowi odpowiedniego terminu na usunięcie wad dzieła.  

Jeśli przyjmujący zamówienie nie usunął skutecznie wad dzieła w wyznaczonym terminie, zamawiający nie może żądać upoważnienia przez sąd do usunięcia wad na koszt przyjmującego zamówienie (tzw. wykonania zastępczego). Ograniczenie do uprawnień z tytułu rękojmi przysługujących zamawiającemu, wymienionych w art. 637 k.c., jest jednak wiążące dla stron umowy o dzieło tylko wówczas, gdy nie postanowią one inaczej. Nie ma przeszkód, aby strony umówiły się, że w razie wad dzieła zamawiający będzie uprawniony, nawet bez upoważnienia sądu, do usunięcia wad na koszt przyjmującego zamówienie.

Niektóre jednak wady - z ich istoty - w ogóle nie mogą być usunięte. Wówczas nie ma możliwości żądania naprawy dzieła. W razie braku możliwości lub woli naprawy albo gdy rozsądny jej termin jest od razu nierealny, o uprawnieniach zamawiającego decyduje charakter wady. Nie ma on jednak możliwości wyboru pomiędzy przyznanymi mu w tym przepisie uprawnieniami, ich przesłanki są bowiem wyraźnie rozróżnione. 

Na podstawie art. 637  § 2 K.c.,  gdy wady usunąć się nie dadzą albo gdy z okoliczności wynika, że przyjmujący zamówienie nie zdoła ich usunąć w czasie odpowiednim, zamawiający może od umowy odstąpić, jeżeli wady są istotne; jeżeli wady nie są istotne, zamawiający może żądać obniżenia wynagrodzenia w odpowiednim stosunku. To samo dotyczy wypadku, gdy przyjmujący zamówienie nie usunął wad w terminie wyznaczonym przez zamawiającego.

Gdy więc istotne wady dzieła są nieusuwalne lub nie dadzą się usunąć w odpowiednim czasie, skuteczność odstąpienia od umowy o dzieło nie jest uzależniona od wcześniejszego wyznaczenia terminu do usunięcia wad. Zamawiający nie musi wówczas płacić za dzieło. 

Również w razie odmowy usunięcia przez wykonawcę wad dzieła w terminie wyznaczonym przez zamawiającego, powstaje po jego stronie uprawnienie do odstąpienia od umowy lub do żądania obniżenia wynagrodzenia wykonawcy w zależności od rodzaju wad (istotne lub nieistotne - art. 637 § 2 k.c.). W związku z tym zamawiający może dochodzić przed sądem tylko jednego z tych roszczeń, a nie - nakazania usunięcia wad na podstawie art. 637 § 1 k.c.

W zasadzie, jeżeli część świadczenia okaże się wadliwa, należy tak postąpić, jak w przypadku wadliwości całego świadczenia. Dotyczy to szczególnie przypadku jednoczesnego skutecznego odstąpienia od reszty umowy. Wtedy bowiem część świadczona jest całym dziełem w sensie art. 637 K.c. W przepisie tym odróżniono wady istotne od nieistotnych oraz usuwalne od nieusuwalnych; od rodzaju wad uzależniono postępowanie stron, lecz nie przewidziano, aby zamawiający musiał przyjąć wadliwe dzieło.

Dopuszczalne jest jednak oddawanie dzieła częściami. W sytuacji, gdy dotknięte wadami prace - stanowiące część dzieła - mają charakter oddzielnych, obniżenie wynagrodzenia w odpowiednim stosunku (art. 637 § 1) dotyczyć może tylko wynagrodzenia za te prace.  

Wadami istotnymi dzieła mogą być zarówno usterki nie dające się usunąć (wady nieusuwalne), jak i usterki dające się usunąć (wady usuwalne). Zamawiający może odstąpić od umowy, gdy dzieło ma wadę istotną, choć usuwalną, wtedy, gdy wykonawca, mimo wyznaczenia mu przez zamawiającego odpowiedniego terminu, wady tej nie usunie.

Wadami istotnymi są te, które czynią dzieło niezdatnym do zwykłego użytku, albo które sprzeciwiają się wyraźnej umowie. Wszystkie inne - uważa się za wady nieistotne. Przy ocenie wady fizycznej rzeczy kryterium funkcjonalne, obejmujące jej użyteczność i przeznaczenie zgodne z celem umowy, powinno być stosowane przed kryterium normatywno-technicznym (tj. formalną zgodnością z normami technicznymi). Istotną jest taka wada, która wyłącza normalne korzystanie z rzeczy zgodnie z celem zawartej umowy o dzieło albo odbiera mu cechy właściwe danemu przedmiotowi (i to także estetyczne, a nie tylko czysto funkcjonalne) albo wyraźnie zastrzeżone w umowie, istotnie zmniejszając wartość zamówionego dzieła. 

Jeżeli zaś dzieło wykazuje inne, nieistotne wady, zamawiającemu pozostaje jedynie żądanie odpowiedniego obniżenia umówionego wynagrodzenia. Inaczej więc niż przy sprzedaży (por. art. 560 § 1 K.c.) zamawiającemu nie przysługują tu alternatywne uprawnienia, ani możliwość uzyskania w zamian innego dzieła wolnego nawet od takich wad. Wykonawca dzieła jest zatem lepiej chroniony; dla niego może ono - w razie odstąpienia od umowy - nie być przydatne lub możliwe do zbycia innej osobie. Wspomnianą cechą tej umowy jest niekiedy daleko idące dostosowanie umówionego rezultatu do indywidualnych potrzeb czy nawet upodobań zamawiającego. 

Aby mieć możliwość odstąpienia od umowy, prace muszą być wykonane na tyle sprzecznie z wymogami np. danego fachu (np. sztuki budowlanej, rzemiosła, sztuki rękodzielniczej), że ich rezultat nie nadawał się do wykorzystania zgodnie z przeznaczeniem, czy też dotknięte tego rodzaju istotnymi wadami, które wyłączają funkcjonalność, przydatność czy wykorzystanie dzieła zgodnie z celem umowy. Tylko w takim wypadku można mówić o tym, że wykonawca tak naprawdę nie wykonał swego zobowiązania i stąd jego roszczenie o wynagrodzenie w ogóle nie powstało. Jeśli natomiast dzieło miało wadę nieistotną, to jego oddanie powoduje wymagalność wierzytelności wykonawcy o wynagrodzenie, ale nie jest wykluczone podniesienie przez zamawiającego zarzutów z tytułu rękojmi.

Niesprawność organizacyjna i techniczna przyjmującego zamówienie mieści się w granicach jego własnego ryzyka i jeżeli pozostaje w związku z niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem zamówionej usługi i ze szkodą, która na skutek tego powstała, to przyjmujący zamówienie jest zobowiązany do naprawienia tej szkody:

  • bądź z mocy art. 471 k.c. (zgodnie z którym dłużnik obowiązany jest do naprawienia szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że niewykonanie lub nienależyte wykonanie jest następstwem okoliczności, za które dłużnik odpowiedzialności nie ponosi) - musi wtedy wykazać istnienie przesłanek odpowiedzialności odszkodowawczej,
  • bądź z mocy rękojmi za wady fizyczne dzieła.

Wybór uprawnień wynikających z rękojmi nakłada na zamawiającego obowiązek wykazania, które konkretnie roboty obciążone są wadą.

Jeżeli do niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania doszło wskutek przyczynienia się wierzyciela, dłużnik może żądać obniżenia kary umownej na podstawie stosowanego odpowiednio art. 362 K.c.

Zamawiającemu nie przysługują uprawnienia z rękojmi, jeżeli wskazówkami swymi wbrew przestrogom przyjmującego zamówienie albo w inny sposób sam spowodował wadliwość dzieła. Wykonawca nie odpowiada więc, gdy wady dzieła wynikły z wadliwości materiału dostarczonego przez zamawiającego lub wskutek wykonania dzieła według jego wskazówek, jeśli uprzedził zamawiającego o wynikającym stąd niebezpieczeństwie dla osiągnięcia umówionego rezultatu.  

Kaucja zatrzymana przez zamawiającego jako zabezpieczenie jego ewentualnych roszczeń wobec wykonawcy na wypadek niewłaściwego wykonania dzieła jest częścią wynagrodzenia wykonawcy. Gdy umowa o dzieło zostanie rozwiązana, bo zamawiający od niej odstąpił, to wykonawca nie może domagać się zwrotu kaucji, jeśli nie wykazał, że wykonał dzieło o większej wartości niż to, za które mu już zapłacono.

W zakresie nieomówionym wyżej, do rękojmi za wady dzieła stosuje się odpowiednio przepisy o rękojmi przy sprzedaży, np. art. 568 k.c., który wprowadził dla rękojmi za wady fizyczne roczny termin przedawnienia roszczeń, a gdy chodzi o wady budynku - termin trzyletni, licząc od dnia, kiedy rzecz została kupującemu wydana. Na tej podstawie przy umowie o dzieło odpowiedzialność przyjmującego zamówienie z tytułu rękojmi za wady budynku wygasa po upływie lat trzech, licząc od dnia, kiedy rzecz została kupującemu wydana. Podczas gdy uprawnienia zamawiającego z tytułu rękojmi za wady fizyczne dzieła wygasają z upływem powyższych terminów, inne jego roszczenia wynikające z umowy o dzieło przedawniają się z upływem lat dwóch od dnia oddania dzieła (art. 646 kc).

Przy braku przy umowie o dzieło osobnej regulacji co do gwarancji wykonawcy czy odesłania w tej kwestii do gwarancji przy sprzedaży nie należy takiej gwarancji traktować jako umownej zmiany odpowiedzialności z tytułu rękojmi (art. 558). W braku odmiennej umowy do gwarancji udzielonej zamawiającemu dzieło przez przyjmującego zamówienie trzeba jednak w drodze analogii stosować przepisy o gwarancji przy sprzedaży, także więc i art. 579 nie wyłączający w takiej sytuacji możności wykonania uprawnień z tytułu rękojmi za wady fizyczne rzeczy.  

<>

Zobacz także

 

Komentarze: Co zrobić, jeśli umowa o dzieło jest niewłaściwie wykonywana?

    Nie dodano jeszcze żadnego komentarza. Bądź pierwszy!!

Dodaj komentarz

Administratorem danych osobowych jest Legalsupport sp. z o.o. z siedzibą w Krakowie przy ul. Gabrieli Zapolskiej 36. Podane przez Użytkownika dane osobowe będą przetwarzane w celu realizacji umowy i w zakresie niezbędnym do świadczenia usług oraz w celach statystycznych. Podanie danych osobowych przez użytkownika jest dobrowolne. Użytkownik ma prawo dostępu do ich treści oraz poprawy.

Pomoc prawna online

Zaufało nam już:
  • 0
  • 2
  • 8
  • 0
  • 2
  • 2
  • 7
  • osób

Opinie naszych klientów

  • Anna

    ocena usługi:

    Rewelacja. Polecam wszystkim.
  • Dagmara

    ocena usługi:

    Bardzo dziekuje za szybka i profesjonalna odpowiedz .Polecam !
  • Zdzisław

    ocena usługi:

    Naprawdę polecam, szybko i sprawnie no i profesjonalnie, bardzo Państwu dziękuję. Pozdrawiam.
  • Urszula

    ocena usługi:

    Jestem bardzo zadowolona z wyczerpującej odpowiedzi. Opinia rzetelna i bardzo pomocna w dalszym działaniu. Polecam korzystanie z e-prawnika.
  • Tomasz

    ocena usługi:

    O.K.
  • wojtek

    ocena usługi:

    Dziękuję bardzo za usługę w pełni profesjonalną i uczciwą.Jestem zadowolony.Z pewnością w przyszłości będę korzystać z Państwa usług bo to ogromna wygoda i oszczędność czasu.Polecam was wszystkim.
  • dbj

    ocena usługi:

    Szybko merytorycznie i rzetelnie
  • Arletta

    ocena usługi:

    Szybko, sprawnie, rzetelnie. Polecam
  • Róża

    ocena usługi:

    Jestem bardzo zadowolona z usługi e-prawnik.pl odpowiedź udzielona szybko, konkretnie, zrozumiale, polecam każdemu aby kierować tu pytania, na prawdę jest profesjonalizm. Ja dziękuję serdecznie.
  • Rozalia.

    ocena usługi:

    porada prawna była dokładna i wyczerpująca, jestem zadowolona.
  • Irena

    ocena usługi:

    Bardzo dziękuję za wyczerpującą opinię prawną. Profesjonalna pomoc prawna dodała mi pewności i przekonania w konkretnym działaniu. Polecam pomoc e-prawnika.
  • ewa

    ocena usługi:

    bardzo rzetelna i szczegółowa opinia zdecydowanie polecam korzystanie
  • Ewa

    ocena usługi:

    Bardzo dziękuję za wyczerpującą odpowiedź i poradę prawną. Będę korzystać w przyszłości. Polecam.
  • Krystyna

    ocena usługi:

    Opinia rzetelna, profesjonalna, szybka i bardzo pomocna. Dziękuję.
  • Irena

    ocena usługi:

    Jestem niezwykle zadowolona z bardzo profesjonalnego i terminowego zalatwienia sprawy, z ktora sie zwrocilam do e-prawnikow. Polecam to biuro goraco wszystkim zainteresowanym.
  • Ewa

    ocena usługi:

    Bardzo dziękuję, opinia sporządzona w wyznaczonym terminie podparta obowiązującymi przepisami - profesjonalna. Z pewnością w przyszłości będę korzystać z Państwa usług bo to ogromna wygoda i oszczędność czasu. Ewa
  • Piotr i Małgorzata

    ocena usługi:

    Porady prawne na najwyższym poziomie. Wszystko klarowne i przejrzyste. Na pewno skorzystamy w przyszłości.


Informujemy, iż zgodnie z przepisem art. 25 ust. 1 pkt. 1 lit. b ustawy z dnia 4 lutego 1994 roku o prawie autorskim i prawach pokrewnych (tekst jednolity: Dz. U. 2006 r. Nr 90 poz. 631), dalsze rozpowszechnianie artykułów i porad prawnych publikowanych w niniejszym serwisie jest zabronione.

Zapytaj prawnika – skontaktujemy się z Tobą w ciągu godziny!