Zwolnienie z tajemnicy statystycznej

Powyższy wniosek złożony został po zbadaniu problematyki podniesionej przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego, który zwrócił się do Rzecznika ze skargą na praktyki prokuratur, które w prowadzonych przez siebie sprawach, w oparciu o art. 180 § 1 k.p.k., wydawały postanowienia o zwolnieniu dyrektorów Urzędów Statystycznych z tajemnicy zawodowej (statystycznej), po czym na podstawie art. 217 § 1 i 2 k.p.k. żądały wydania kopii sprawozdań statystycznych składanych przez oznaczone w postanowieniach podmioty.

We wniosku Rzecznik przedstawił analizę systemu statystyki publicznej, wypełniającej swoje zadania w ramach ukształtowanych przez Ustawę z dnia 29.06.1995 r. o statystyce publicznej. Ustawa ta ustanawia tajemnicę statystyczną chroniącą dane zbierane dla celów statystycznych, jak również przewiduje możliwość gromadzenia tych danych na zasadzie obowiązku. Tajemnica ta jednak -jak się powszechnie uważa - może zostać uchylona w trybie art. 180 § 1 k.p.k., tj. przepisu przewidującego generalną możliwość zwolnienia z tajemnicy zawodowej postanowieniem sądu lub prokuratora.

We wniosku Rzecznik podkreślił szczególne znaczenie dobra w postaci wiarygodności statystyki publicznej dla sprawnego funkcjonowania całego państwa. Wskazał również, iż obowiązek statystyczny może powodować konieczność udzielenia przez podmioty prywatne bardzo wielu informacji, o fundamentalnym znaczeniu. Istotne jest przy tym, iż obowiązek statystyczny ustanowiony został ustanowiony niemalże wyłącznie w interesie publicznym, nie zaś w interesie indywidualnym respondenta. W konsekwencji także tajemnica statystyczna zagwarantowana została nie tylko w celu ochrony prywatności (ochrony interesu indywidualnego) lecz także, a nawet przede wszystkim, w celu ochrony interesu publicznego, polegającego na zabezpieczeniu wiarygodności statystyk publicznych.