Ogólne zasady

Zawarcie umowy

Umowy

Zawieranie umowy w zwykłej formie pisemnej

Kiedy należy zawierać umowy w formie pisemnej?

Umowy, co do zasady, mogą być zawierane w dowolnej formie – także ustnie. Bezpiecznie jest jednakże zawrzeć umowę w formie pisemnej chociażby dla celów dowodowych. Zastrzeżenie natomiast bądź w treści umowy, bądź w ustawie formy pisemnej pod rygorem nieważności spowoduje, iż czynność prawna dokonana bez zachowania tej formy będzie nieważna, to samo tyczy się niezachowania formy kwalifikowanej (pisemna z poświadczeniem daty, pisemna z poświadczeniem podpisu, akt notarialny), chyba że zastrzeżono ją tylko dla wywołania określonych skutków prawnych. Jak z powyższego wynika wskazane formy (pisemna zwykła, forma kwalifikowana) mogą być zastrzeżone dla celów dowodowych, dla wywołania określonych skutków prawnych, pod rygorem nieważności.

Jak zachować formę pisemną?

Zgodnie z art. 78 § 1 Kodeksu cywilnego (k.c.), do zachowania formy pisemnej czynności prawnej wystarcza złożenie własnoręcznego podpisu na dokumencie obejmującym treść oświadczenia woli. Sam dokument może przyjąć formę wydruku komputerowego albo zostać sporządzony przez inną osobę. Do zawarcia umowy wystarcza

  • wymiana dokumentów obejmujących treść oświadczeń woli, z których każdy jest podpisany przez jedną ze stron lub

  • wymiana dokumentów, z których każdy obejmuje treść oświadczenia woli jednej ze stron i jest przez nią podpisany.

Należy jednak pamiętać, że w wypadku gdy umowę zawartą pomiędzy przedsiębiorcami bez zachowania formy pisemnej (np. telefonicznie, ustnie) jedna strona niezwłocznie potwierdzi w piśmie skierowanym do drugiej strony, a pismo to zawiera zmiany lub uzupełnienia umowy, niezmieniające istotnie jej treści, strony wiąże umowa o treści określonej w piśmie potwierdzającym, chyba że druga strona niezwłocznie się temu sprzeciwiła na piśmie (art. 771 k.c.).

Jakie znaczenie ma dokonanie czynności w formie pisemnej?

Jeżeli ustawa zastrzega dla czynności prawnej formę pisemną, czynność dokonana bez zachowania zastrzeżonej formy jest nieważna tylko wtedy, gdy wyraźny przepis prawa przewiduje rygor nieważności. Gdy przepis prawa zastrzegający formę pisemną dla danej umowy nie przewiduje rygoru nieważności, jest to forma zastrzeżona jedynie dla celów dowodowych (chyba że przepis prawa przewiduje zastrzeżenie dla wywołania określonych skutków prawnych).

Zwykła forma pisemna zastrzeżona przez ustawę lub umowę stron bez rygoru nieważności ma więc przede wszystkim znaczenie dowodowe. Znaczenie tej formy jest na tyle istotne, że jej niezachowanie wyklucza możliwość powoływania się w sporze na dowód ze świadków bądź dowód z przesłuchania stron na fakt dokonania czynności (art. 74 § 1 k.c.). Dowód taki dopuszczalny jest jednak, gdy:

  • obie strony wyrażą na to zgodę,

  • żąda tego konsument w sporze z przedsiębiorcą,

  • fakt dokonania czynności prawnej będzie uprawdopodobniony za pomocą pisma,

  • dokument obejmujący czynność został zagubiony, zniszczony lub zabrany przez osobę trzecią (art. 246 kodeksu postępowania cywilnego, k.p.c.).

Ponadto ograniczenia dowodowego z art. 74 § 1 k.c. nie stosuje się, kiedy zachowanie formy pisemnej jest zastrzeżone jedynie dla wywołania określonych skutków czynności prawnej, a także w stosunkach między przedsiębiorcami.

Jakie skutki ma przesłanie podpisanej umowy faksem lub pocztą elektroniczną?

Na koniec należy zaznaczyć, iż przesłanie podpisanej umowy faksem lub pocztą elektroniczną nie spełnia wymogów zwykłej formy pisemnej. Dokument taki może być jedynie uprawdopodobnić, że umowa została zawarta. W razie ewentualnego sporu obowiązek wykazania faktu zawarcia umowy ciąży na stronie, która na ten fakt się powołuje (art. 6 k.c. i art. 232 k.p.c.). Wyjątek od wskazanej zasady stanowi oświadczenie woli złożone w postaci elektronicznej opatrzone bezpiecznym podpisem elektronicznym weryfikowanym przy pomocy ważnego kwalifikowanego certyfikatu, jest ono bowiem równoważne z oświadczeniem woli złożonym w formie pisemnej. Składając oświadczenie woli w formie elektronicznej należy pamiętać o szczególnych obowiązkach związanych z tą formą oraz jej odmiennościach względem formy pisemnej zwykłej (zob. art. 61 § 2, 661, 70, 78, 384 k.c.). Zob. też: Podpis elektroniczny - co to takiego?

Kiedy należy zastosować pisemną formę kwalifikowaną?

Forma kwalifikowana zastrzeżona jest w przepisach m.in. dla:

  • zbycia lub wydzierżawienia przedsiębiorstwa, ustanowienie na nim użytkowania - forma pisemna z podpisami notarialnie poświadczonymi,

  • umowy zobowiązującej do przeniesienia własności nieruchomości oraz umowy przenoszącej własność nieruchomości – akt notarialny,

  • oświadczenia właściciela ustanawiającego ograniczone prawo rzeczowe – akt notarialny,

  • umowy spółki komandytowej, komandytowo-akcyjnej, z ograniczoną odpowiedzialnością, akcyjnej –akt notarialny.

Podstawa prawna:

Obserwuj nas na:

Potrzebujesz porady prawnej?

KOMENTARZE (7)

arleta

26.2.2016 11:38:31

Re: Zawieranie umowy w zwykłej formie pisemnej

czasami nie ma takiego wymogu, a dobrze jest zawrzeć pisemną umowę - choć w przypadku współpracy z prawnikami, bo nie zawsze zachowują się fair... jeśli nie mają gotowego szablonu, polecam stworzyć własną i się z nią udać do kancelarii - choć by tu można znaleźc wzór http://cenabiznesu.pl/-umowa-o-obsluge-prawna-wzor-z-omowieniem/0/0/50da3df4cd84f48cb58940ff1c4f13bb

Palina

6.12.2014 10:28:7

Re: Zawieranie umowy w zwykłej formie pisemnej

Co w sytuacji,gdy wynajmuję mieszkanie, a umowa najmu została przyniesiona mi już podpisana przez właściciela, przy czym umowę tę dostarczyła córka właściciela, nieuwzględniona w umowie jako osoba w tym pośrednicząca, nie mająca na ten czas pełnomocnictwa? Czy umowa taka ma moc prawną? Zaznaczam, że nie przedstawiono mi dokumentu tożsamości właściciela dla sprawdzenia jego danych ponieważ stwierdzono, że nie jest to wymogiem? Pomocy.....

basia

27.9.2014 18:5:15

Re: Zawieranie umowy w zwykłej formie pisemnej

Okradli butik który nie zamknęła m na noc szefowa mnie zmusila pod presją że mam spłacić 16.000 i podpisała umowę dane znała zimowy o prace i podpisał am co mam robić czy ta umowa jest warzna jak każda inna np.bankowa jestem w długach pensji mi nie wypłacił i tyle było z mojej sezonowej pracy? Pomoście co mam robić. Basia

karol

26.8.2011 18:32:43

Re: Zawieranie umowy w zwykłej formie pisemnej

A jeśli umowa jest podpisana przez kogoś innego, niż właściciela dowodu tożsamości jest ważną umową?

Weltreise

21.2.2010 12:2:21

Re: Zawieranie umowy w zwykłej formie pisemnej

Do m.niemiec - jak dla mnie artykuł aktualny - nigdzie nie widzę, żeby było napisane, że umowa spółki partnerskiej ma być w formie aktu notarialnego. Trochę, to trzeba lepiej czytać a nie próbować popisać się wiedzą.

doświadczony

20.2.2010 1:10:38

umowy najmu muszą mieć datę pewną!!!

Pamiętajcie, że każda Umowa Najmu musi mieć notarialnie poświadczoną datę pewną zgodną z datą zawarcia Umowy! W przeciwny razie przegracie każdą sprawę w Sądzie. Faktury i inne dokumenty nie poświadczją daty pwenej!!!

m.niemiec

19.2.2010 16:20:35

Re: Zawieranie umowy w zwykłej formie pisemnej

Artykuł trochę nieaktualny. Umowa spółki partnerskiej dla swej ważności wymaga formy pisemnej. Poprzednio obowiązywała forma aktu notarialnego.

Pokaż wszystkie komentarze (7)

Dodaj komentarz

DODAJ KOMENTARZ

ZOBACZ TAKŻE:

  • 8.12.2016

    Zrzeczenie się spadku - Gdy nie chcesz po kimś dziedziczyć

    Zgodnie z obowiązującym prawem spadkowym, jeżeli spadkodawca nie pozostawił po sobie testamentu to w momencie otwarcia spadku (czyli śmierci spadkodawcy) obowiązują przepisy ustawowe dotyczące (...)

  • 19.5.2012

    CIT - Podatek dochodowy od osób prawnych

    Podatnicy podatku dochodowego od osób prawnych obowiązania są bez wezwania składać deklarację o wysokości dochodu (lub straty) osiągniętego od początku roku podatkowego i wpłacać na rachunek (...)

  • 16.10.2017

    Umowa o pracę - Co musisz wiedzieć o umowie o pracę?

    Kodeks pracy wyróżnia następujące podstawowe rodzaje umów o pracę: umowa na okres próbny, umowa na czas określony, umowa na czas nieokreślony. Umowa (...)

  • 22.8.2012

    W jakiej formie należy zawierać umowy?

    Podstawową zasadą polskiego prawa jest swoboda wyboru formy umowy. Oznacza to, że strony zawierając umowę mogą zawrzeć ją w formie ustnej, pisemnej, aktu notarialnego itd. Wymagane jest tylko zachowanie, (...)

  • 16.6.2014

    Długoletnia umowa o pracę na czas określony

    Na polskim rynku pracy powszechnym zjawiskiem jest zawieranie długoletnich umów na czas określony, sięgających nawet dziesięciu lat. Przepisy Kodeksu pracy nie zabraniają wprost takiego postępowania, (...)